Page 72 [72]
OCR
17 18 19 a iy È va NNEGUE L r ~ > 1 TRA > \ N dios, 78 earoricar aro. O dè èyepdelo mapeante roj , y \ 4 > © a 1 moidiov no tiv piero ars wurde, xa) aveywpycey ele Aiyvaroy. Ka) fy à two the renevtis “Heda iva TaAnowbi rd nhy dmo rg Kupis dia TS IIpoOiTE) Aéy/ovTos. BE Alyvarrs txotaera, roy Do) us. Tore Heads idov ort veel hy Varo tray Boya Bucy Mo ; 44) dmoseinas avere mæwras Teo matdacs tse èn By stu xal èn AQL Torç pias UTs, card diet8o , xx) xaTwTEpH y nore Fy pay ov iupiGace mapa Ty payer. Tore éwanpoby ro pybev vero “Tepe ee , 4 \ is TS IIpoOnT8, Aspovtes® Davy è Raiti Soto \ Vide watches \ EV POMA HKSTUY 5 pyys Læ KAU pos zai odupwos TORUS 5 5 x 2 / PayzgA xAgisca to rex 2 d Divers or x va ario: no) du Fiere rapandiTerevticavtos dì 78 ‘Hpods, ids ve ai Ni 7 p 2 > SA) “Ayyeros Kupis x Tait ‘“lwon® èv AiyuTrw, Atyav. “Eyepbele wapana€e ro maidiov nal tiv pn¿ 28 pisa asi Ai , Vhr Tepe wuss, xe) mopeds elo yy Iopanr rebyyxaos yore oi CAMS Cuaëvres Tv Luxu 78 raids. (O dè éyephels mapéha\ 7 \ / ES 3 S a Be TO mæidiov xai rey EPA LUTE y xal yarbev tis yny 2 f. A a : 7 , 5 Lao lopaya. Auscas dì ri Apyénaoc Pucinever ëm) tho Isdatas dvr) Huds v2 mapas avr, ¿OC tuer dea Sem: xenorictels de xar væg 5 vexe pire eis TH Een THs TaAiAales. 4 Bactrcia ray Spavay. Ovros yée si 0 pnbels dawo H I UM A |cum Maria matre ejus, & proftrati adoraverunt il* lum: & apertis thefauris fuis obtulerunt illi mupera, aurum, & thus, & myrrhani. Et 1t oraculo admoniti in‘fomnis ne reverterentur ad Herodem , 8 |per aliam viam reverfi funt in regionem fuam. Digreflis autem illis} ecce Angelus Domini 12 apparet in ſomnis Joſeph , dicens : Surge , & affume pues rum ac matrem illius; & fuge in Ægyptum : & eſto illic donce dixero tibi : futurum eft enim ut Herodes quaerat puerum ad perdenduni eum. Ile yero excitatus aflumpfit puerum & matrem ejus noGu, & feceffit in Agyptum. Et fuit illic ufque ad obitum Herodis : ut perficeretur quod dictum fue p rat a Domino per Prophetam , dicentem : 13 Ex A8gypto vocavi filium mcum. Tum ubi Herodes vidit fibi illufum fuiffe a magis, indignatus eft vehementer: ac 14 miflis farellitibus interfecit omnes pueros qui erant in Bethleem & 15 in omnibus finibus Bethleemiticis, quotquot éffent 16 bimuli, & minores, juxta tempus quod exacte cognoyerat ex magis. Tunc perteétum eit qugd dictum fuerat ab Hieremia Propheta, quum ait : 17 Vox in Rhama audita eft, lamentatio & ploratus & fletus multus , Ray |chel plorans filios fuos, & noluit confolationem adjmittere, propterea quod non fint. Creterum defun[to Herode, ecce Angelus Domini in fomnis appa[ret Joſeph in Ægypto , dicens: Surge, & aflume aot 7 D Vase 5 nea 2 Gos TB Tlpe@yts 4 Ayovtos. Davy Portas è TA Epy Ud » < / SMES A We = \ Eroimacare tav cdèy KUpis , eJfelas moeîre vas piss ; Bey > Autos dé 6 Iwavyys et ey aria € TO ENduo HUTS cero Tpi= | P A \ 4 A \ \ > ~ GEE ov rounds, zal Covyy depuarivyy mepl Tiv 000% aura | 1 mais et, fed medios diminutiuum, quafi dicas prellum : quemadmodum & fuperius, Diligenter interrogate de puero, mepi T3 madig. At paulo fuperius , precedebat eos, rpoïyer. Quod ita| eft precedere quempiam , ut fit ceu dux vie. Praterea, gaudio| magno, yapèy usyan, id et, gaudium magnum , Atticorum more di&um eft , quod tamen Latine vertit Interpres. Etiamfi Terentius dixit , folidum gaudere gaudium , & Virgilius, furere Surorem. Item quod intrantes domum, pro ingrefi domum, tàSorres eis Tay oixiay Nam quod mecóvres , id eft, profirati, vertt procidentes , prope coactus fecit, & mollius et. Hæc & id genus minutula multa {ciens prxtereo, ne Leétori fim faſtidio. 11 reſponſo accepto] Dicat aliquis ; Quid refporifuîn ef his, qui nihil interrogaverant? zparuot dicuntur oracula, quæ redduntur a Numine aliquo, fed petentibus aut confulentibus. Unde te deftituti du&tu ftellæ , defiderarunt aliquod fignum divinæ voluntatis. Deinde, ne redirent, Græce eft, ua dvaxduras , id eſt , 7e reflecterent,, fi libeat fuperftitiofe vertere. Verbum aptum ac peculiare facientibus iter navigio aut equis. Ac mox: 12 Apparuit in fomnis | Qzivstræi xar dyag; idet, apparet per omnium, verbo præfentis temporis: quanquam Interpres Latine ac probe vertit, Rurfusillud, Surge EF accipe, Eyeplels mupornos, id eft, Experrettus adjunge tibi, five affume comitem: Ac mox, O d: yepleis, At ille experretius five excitatus, Quanquam ante jam admonuimus hanc yocem communem effe expergifcenti, furgenti, & reyivifcenti. 13 Ex Æzypto vocavi filium meum) Ex hoc teſtimonio , quod Matthæus adduxit ex Ofex cap. undecimo, Julianus anfam arripuit calumniandi Chriftianos, quod Evangelifta violente detorferit ad Chriftum, quod di&um fit de Iffaële, nimirum fequutus editionem Septuaginta , qui locum hunc tranftulerunt in hune modum : Quia parvulus Ifrail ; F ego dilexi eum , EF ex Ægypto vocavi filios ejus. Sicut vocavi eos ; ita abierunt a facie mea. Ipfi Baalim immolabant, €F fculptilibus adolebant incenfum. Cæterum juxta fidem Hebraicam divus Hieronymus ita tranftulit : Quia puer Ifraël , EF dilexi eum, EF ex Ægypto vocavi filinta meum. Voca verunt eos, fic abierunt a facie eorum, Baalim immolabant , E&F fimulacris facrificabant. Verum hifce de rebus, neque enim nos in præfentia hoc agimus, Hieronymys copiofe diferit, bunc enarvans locum : idemque proprium fuper hujufmodi queeftionibus traGatum edidit: nec præteriit locum hunc in libro a4 Pammachium deoptimogenere interpretandi. Idem indicat, poffe videri fumptum e libris Numerorum capite vigefimo quarto , dicente Baalam : Deus ex Ægypto vocavit eum , gloria ejus quafi glorja unicornis. 14 Ert mittens] xai &rossiras, idet, mifis carnificibus, aut miniftris, aut fatellitibus. Neque enim alioqui recipit Latini fermonis confuetudo, Quanquam Gracis éaiséArew dicitur abfolute, qui mittit epiffolam , & dmostaarciy , qui mittit mandatum aut 2420047. 15 Et in omnibus finibus ejus | Tois óplois artis Ejus, non refert Herodem, fed Bethlehem : id quod in Gracis indubitatum eft. Eam ambiguitatem quo nos effugeremus, vertimus 4% omnibus finibus Bethleþemiticis, 16 A bimatu &F infra | doo durs xai rarwrepo, id eft, omnes qui bimuli effent, aut minores. Nam disri; Græcis duorum annorum fpatium ek. Rurfam , jupi Eure, quod fupra yertit di ligenter didicit , hic tranſtulit exqusfierat. 17 Vou in Rama andita eft \ Teftimonium defumptum eft ex C puerum & matrem ejus, & vade in terram Ifrael : lille furgens aflumpfit puerum 18 & matrem illius, & |venit in terram Ifrael. Verum quum audiffet Arche| laum Hieremiæ cap. trigefimo primo. Quanquam Eyangelifta nec juxta Hebræum retulit, nec juxta Septuaginta editionem. Quemadmodum clare fatetur Hieronymus , prophetiam ediflerens, ne qu mihi fuccenfeat. Siquidem juxta Septuaginta fic legimus : az ey A a= rapanrnbavel üri š% sicín Ad hunc quidem modum habet editio Aldina, tametfi non omnino refpondet ad ea, quæ refert Hieronymus : nifi quod fafpicor in Latinorum codicibus hac pleraque fuiſſe depravata. Siquidem hic-quæ tribuuntur Septuaginta, magis cong, cum his quæ Hieronymus vertit ex Hebraica veritate, nili fori | haec librarioram incuria confufà fuerunt: Vox in Rama audit lamentatio, RS fletus, EF luétus, Rachel plorantis filios [nos noluit conquieftere, quiampon funt. Juxta Hebraicam ita vertit Hieronymus : Vox in excelfo audita eft , lamentationis , EF fletus, EF luctus, Rachel plorantis filias fuos, EF noluit confolari fuper filiis fuis , quia non funt. Hieronymus admonet hic Rachel pofitum non pro muliere, fed pro loco ipſo, quod Rachel enixa Benjamin , fepulta fuerit juxta Bethlehem, Itaque propter corpufculi hofpitium locus nomen accepit fepultw. Præterea Rama non effe yocabulumloci, quemadmodum yidetur : fed 127 Rama Hebreis excelfum fonat , ut claram ac longe lateque fonantem plorantis vocem intelligas. Proinde mirum eft Interpretem, quifquis fuit, Græcum, nam Matthæus Hebraice feripfifle creditur , reliquie vocem Hebraicam mJ, nifi forte pro &y ‘Pand gusiodn Spivs , xal xòaviug, zat dðvpug , Pa Honraboweyy (Tt Tay yay AUTAS, Xa SL H loci vocabulo tranftulit. Nam eft omnino hujus nominis locus in tribu Benjamin, juxta Gabaa. 18 Ploratus © ululatus ] Pro duobus, quæ nos legimus, Græci codices habent tria, Spives, xæ? ~Aauluds, ui édupuds, ideft, lamentatio, ac ploratus, ac fletus, Ac totidem recenfet Hieronymius, idque juxta auctoritatem tum Septuaginta, tum Hebraicae veritatis, tametfi inCommentario non recenfet nifi duo. Sunt autem nominandi cafu pofita, cum per genitivum verterint & Septuaginta, & divus Hieronymus. Cæterum quod fequitur, 70lit confolari , vel amphibologie vitande gratia potius vertendum erat, voluit confolationem admittere. Quia non funt: Hoc fubito yidetur ad Rachelis perfonam referri, noluit hoc nomine confolationem admittere , quafi non effent ii qui mortui fünt, quum ad meliorem yitam profecerint. Tale quiddam admonet Hilarius in Canone, Simile quiddam & Theophyla&tus. Mihi fimplicius videtur, ut intelligamus non effe di&os, qui perierunt. Siquidem his verbis, zoz ſunt, Propheta yoluit explicare dolorem Rachelis inconfolabilem; & Herodis immaniflimam crudelitatem, Offendit Hilarium quod non effe dicantur , qui pro Chrifto trucidantur, Illud leviculum, quod ids Quiverat, id eft, ecce apparet, verterit , ecce apparuit, mutato verbi tempore. Cum præfentis abufus aptus fit rem ceu jam geratur narranti. Nam de hoc éyepleis mapdrwbe fuperius admonuimus. Rur/um audiens, “Anscas dèt, pro, Cum andiffet autem: id quod paflim negligit Interpres, nec id tamen perpetuo, ut intelligas fædvgiwy fuifle potius , quam judicium aut infcitiam. Illud reéte mutavit ,, quod regnavet , 371 Baciaever: quod Grecus Interpres Hebraice magis quam Grace dixit, quod regnat. Cæterum Herodes hic pater fuit Archelai, quo Lugdunum relegato per Tiberium Cæfarem , ſub tutus eft in regnum frater hujus Herodes, a quo fuit irriſus Chri\ftus , filius illus, fub quo fugit in Bgyptum, Ita Hieronymus, Quamquam Jofephus, quem citat Hieronymus, diverfa refert: fìquiE 6 7 n D
