Page 65 [65]
OCR
1 beologie EYATPEAION KATA MATOAION. 4 2 BA OS yevecews [nos Xps8 jg Z AuG, ys ruc. “ACpaap eyeyKS vase To) Iowdn. louan dÈ iyewinoe AW roy larve. laxab de ey eyvnoe TOY ‘Isdav nal ts adder@ss AUTE. ‘Id das St eyewyoe tov Dopèe Kai Tov Zapo ix TÄS Oducre, dapes dè tyivVire TÒv Espop. Hop de peace roy Ape. “Apa dÈ èyéyyyee rov "Auwa. Auda dè ML \ Te 1 NO a I \ l eyeyoe TOY Ndacéwy. Naacowy de EVEWVHTE TOY LOAM. Sarpa dè eytwnae rev Book èx ths Para. Boo deeyevvice Tov OCHS ta rie Psh. “ORI N eyewnoe ro) leccai. Tecra! deeyewnoe roy AaGld roy Bacirzn. Anbld dé i Pacineds eyévynos Toy Loropavre és Tis TS Ovpis. Donropov J: éyewyoe Toy Pobogu. ‘Pobogu de eyevyce Tev Aio. Abio VANGELTU M fecundam Mattheum | Edayyerioy Gieece fonat bonum nuncinm. Quanquam Homerus in Odyffea hoe verbo eft ufus, pro premio quod dari folet Jetum adferenti nun. cium, [gitur Hiftoriam Eyangelicam , nec Prophetiam vocavit, nec aliud fimile è fed tem novam novo yocabulo fignayit, quemadmodum & Chriſtus Apoftolis vocabulum innovarat. ` 2 Liber generationis) Nominativus et abfolute pofitus, ceu Vice tituli. Nam Matthæus & Marcus prophetico more ingreffi (i cam Hiftoriam : fiquidem Prophetæ folent a titulo exja filii Amos. Et, Verba Hieremia filii Helcie. Ita & Marcus : Initium Evangelii Fefu Chrifi. Quanquam video Herodotum ad confimilem modum fuam exorſum Hiftoriam : dekis yde s & Lucianum libellum de Aſtrologia : “Aupi re douar, dupi re Fav estpar i yeaPa. Utappareat gentis etiam fuiffe confuetudinem. Quanquam hic titulus non eft univerfi argumenti: nec enim compleGitur fummam Hiftorie Eyangelice , fed initium ac fontem duntaxat. 3 Fili David , filit Abrabam) vi Aa6}d, vit ’ACpedp, Gracus fermo nonnihil habet ambiguitatis t poteft enim hic effe fenfus , filii David, qui David fuit filius Abrahe : poteft & fic accipi , ut intelligatur Chriſtus efe filius utriufque. Porro filium vocat nepotem, quemadmodum fratres vocant Hebræi, non folum iifdem prognatos parentibus , fed & alias ex eadem generis ferie propagatos. Illud obiter adnotandum , Mattheum genealogie recenfionem accommodafle iis quibus fevipfit hoc Evangelium. Scripfit enim Hebræis, nimirum ut creditur Hebraice , quorum affectibus fciebat fore gratitlimum, fi perfpexiflent Chriftum effe filium Abraham ac David, quorum memoriam apud illos erat facrofan&a, & ad quos de Chrifto præcefferat pollicitatio. Contra Lucas, quia gentibus fcripfit Evangelium, ab Adam ad ipſum uſque Deum porrigit genealogie feriem : ut intelligerent Chrifti gratiam, non ad Judæos folum, fed ad univerfum quoque mortalium genus pertinere. Indicavit hoc & Chryfoftomus. Porro Dayid priorem nominat : non folum ob id quo commodius citrague repetitionem genealogiæ feries texeretur, quam caufam reddidit divus Hieronymus : verum etiam quod hujus effet apud Hebræos & recentior & celebrior memoria , quod adfert Chryfoftomus. q Genuit Ifaac] tyewnre tov ‘Icade, - Græcus Interpres, quiQquis is fuit. Nam autore Hieronymo conftabat olim hoc Evangelium' a Matthwo feriptum Bebraice fuiſſe , quod tamen Chryſoſtomus non audet aſſeverare : fed dicitur , inguit; quod quamtumyis conftet, cgo tamen malim exftare quam conſtare. Etiamfi fant qui putent a Joanne verfum in linguam Græcam. Etenim quantum ipfe memoria confequor , nufquam * Hieronymus evidenter indicat fe vidifle Matthei Evangelium Hebraice feriptum, maxime cum profiteatur, fe quatuor Evangelia ad Græcam Veritatem emendafle , cumque in hoc unum feripferit commentaria. Tum quod in hoc Eyangelio non pauca citentur ex libris Veteris Teftamenti, que videantur ab ipfis fontibus diffidere. Ut vel hæc occafio compulfùra fierit Hieronymum ad archetypum Matthæi confugere: maxime cum id alis in locis ftequenter non admodum gravi de caufà foleat gaudeatque facere, Porro quis ex Hebraico fermone verterit in Grecum, ne id quidem ullo mo “Hpsdsrs AAttaparces isopins * Fefellit Erafmum memoria» hoc enim diferte habet Hieronymus, in Catalogo Scriptorum Ecclefiafticoram , ad vocem Mattheus. De re ipla vid. Diflertationem de IV. Evangelifis Harmoni® Evangelica fubjectam, A B C D 1EvANGELIÙUM SECUNDUM MATTHÆUM. Chrifti fili David, 3 fili AbraTfaac autem genuit Jacob. Jacob autem genuit Judam & fratres cjus. Judas autem genuit Phares & Zaram se Thamar. Phares autem genuit Efrom. Efrom autem genuit Aram. Aram autem genuit Aminadab. Aminadab autem genuit Naaffon. Naaffon autem ge{nuit Salmon. Salmon autem genuit Booz e Rachab. |Boozautem genuit Obed e Ruth. Obed autem genuit Jeſſe. Jeſſe autem genuit 6 David regem. David autem rex genuit Solomonem 7 ex ca quæ fucrat uxor Uri. Solomon autem genuit Roboam. Roboam autem S do cognitum; Adeo vacabat illa ætas omni ambitione. Sed ut cœperam , quifquis fuit Interpres , Hebraicis nominibus diligenter fuos addidit articulos ¿ ut quoniam barbarica funt vocabula , nec ulla cafuum inflexione yariantur , Lector hoc modo fexum & cafüm poffet diftinguere, rò» ‘Irege ix ths Odp Jam illud minutius yideri poterat, quam utadmoneretur , nif nunc potiffimum in eo negotio verfaremur , variare Grecos codices, in quibufdam addi » écart, in plerifque non addi , iy6ysge, non éyewgrev. Siquidem Attici perpetuo addunt, five fequatur confonans , five vocalis, Iones contra, Argumento eft illud apud Aviftophanem in Pluto , at partis, 5 dacw , copes, Etenim fi geri legas,non conftabit metri ratio. Pofterioris exemplum eft illud Homericum, lear aparipe , pro qripncey a&puripe. Et quod paflim eft apud Gracos, c6 ore pro ¿gy dze. Proinde non eft quod eares magnopere moyeat Ledtorem, five repériat additum », five fecus. Etiamfi nos communem Gracorum linguam in hoc fecuti fumus, addito y , quoties fequitur vocalis, omiffo ; quoties fequitur confonans : prefertim cum videre+ mus in hoc plerofque Gracorum codices conſentire. 5 De Thamar] ix tis Oduag. De Rahab , ix tis “Payee. Mirum cur Interpreti Latino magis placuerit præpofitio de quam ex. Quis enim dicitur genuiffe aut fulcepiffe filium de ila, ae non potiusex ila? Non quod nefciam alicubi reperiti de pofitum pro ex apud probatos Autores. Verum & yitandum arbis tror, quod'eft inufitatum: & ftultum fierit, fi quis putet hoc paf fim licere, quod uno aut altero loco fibi permifit Scriptor aliquis. Quis enim ferat fi quis dicat, Cognos de litteris tuts, cum Latine dicamus , Cognovi ex litteris tuis. Cxterum Greci , quoniam non habent quo adfpirent yocalem , nifi in principio diétionis, Hebraicam adfpirationem 1, quomodo pofliint, exprimunt per x, fic AN) Payes. Er ad eundem modium hodieque fonant Judai, ficuti narrant, Hifpani eam litteram. Certe Rachab fcriptum comperi in Bibliotheca ilutrifimæ Ð. Margaret, foemine fupra fexus modum omni virtutum genere cumulata, planeque dignæ & Maximiliano patre, & Philippo fiare , & G Férdinandoque nepotibus: quorum alterum eo felicitatis vor Numinis, ut vix ab homine fit optanda major felicitas : alter fic ornatus elt omnibus heroicis vereque regiis dotibus, ut nulla poft accidere tam ingens fortuna, qua veris & propriis illius bonis non yideatur inferior. Atque utinam exemplum Margarete vel viri imitentur, malintque, quod datur vacui temporis a neso= tiis, le@ione bonorum yoluminum confimere, quam lufibus aut inanibus fabulis terere. Codex elt infignis, totus aureis conferiptus litteris. Seryarur Mechliniæ , fi quis forte volet fidei mex periculum facere. Indicavit & hoc Hieronymus alicubi. Theophy~ la&us dubitare videtur, an hc fuerit Rhaab quæ exceperit exploratores Hebræos Hierichonte. Sic enim loquitur, putant quidam, 6 David regem ] Interpres addidit articulum 7òv fezidia, veluti difcernens eum ab alio quopiam David, qui non fuerit rex, vel hoc agens, ut hic infignite rex intelligatur : cum alios multos reges commemoret, nulli tamen adſcribens regii cognominis hoa norem. At mox cum David repetit, inculcat ad eundem modum regis cognomen articulo premiò, ut recentem illius ac celebrem apud Judæos. memoriam tituli quoque honore commendaret. Porro fi ideo addidit articulum , quod hic primus omnium rex
