OCR Output

189 1 À D y

oreinfcétabituraliorum vitia, ipfe vitiis obnoxius ? Aut qui
perfuadebit aliis pietatem effefetandam, fi confpexerint
illius vitam cum pietate pugnare ? Adhxc, fit a mundi hu¬
Jus Magiftratibus, & fecularium negotiorum funétionibus
liber, &expeditus. Siquidem , ut in malitiofam animam
non introît divina fapientia, ita nec in occupatam. Nec
purum modo requirit domicilium Spiritus ille ccelettis , ve¬
rum etiam ommibus fordidiscuris vacuum. Quid deinde
fupereft ? ut purusab opinionibus vulgi ftultis, purus a do¬
gmatis Heereticis, purus ab omni labe mentisac morum ,
purus ab omni ambitione fecularium bonorum , folutus
omni follicitudine negotiorum carnalium, noétes ac dies
totus verfeturin lege Domini, hoc eft, inlitteris Divinis.
Hianc penitusimbibat, hanc edifcat: nec edifcat folum , fed
meditetur, hoc eft, in habitumanimi, in aflectus, in mores,
ac vitam trajiciat. Abhacdiu difcat, quod poftea doceat.
Quid deinde futurum eft ? Id fi feceritmeus Doctor, in¬
quit: Erir tamquam ligaum plamatam juxta decurfis agia¬
rum , quod fruttum doctrine falutaris dabit in tempore fo.
Lignum erit nullis fortunæ ludibriis cefùrum. Lignum
vivum, lignum multo gratiæ cæleftis fucco in iguum, fem¬
per adhzerens facro illidivinarum litterarum flumini, quod
olim ingreflus Ezechiel , miratur non pofie tranfvadari.
Immeniæ profunditatis eft , cujus fundum nullum attinge¬

re potefthominis ingenium. Satiseft tibi, quod inde tan-|
tum hauris, quantum licer. Er quorfum tandem evadet hoc |
admirabile lignum? Primum ipfo innocentis vitæ virore te-/ C
ftabitur fefe arborem effe vivam. Deinde paulatim tacitis
in Chriftoadolefcens incrementis, explicat ramos caritatis,
crumpitin gemmas, & jam nunc præ {e fert, qualem fru¬
étum fit editurus. Mox, editis floribus, certiorem de fe
{pem præbet. Sub hæc totus cœleftium verborum frondi¬
bus conveflitur. Poftremo, fiuétum edit. Nec enim folio¬
rum viror€ inanem modo fruétus fpem præbetintuentibus:
quemadmodum ficus illa, cui in Euangelio maledixit Je¬
fus, allexerat efarientem frondibus{uis, at fuétum non
dedit. Hujufmodi ficus, funt Doétores quidam, qui verba!
pietatishabent, qui titulum,, qui cultum pietatis habent,
a fructu veræ pietatis alieni. Super cathedram Mofis a
runt, quædicunt, facite: quæ faciunt, ea nolite facere.
Oratione docent pietatem , moribus dedocent pietatem. |
Siprofeffionis titulum audias, fi veftitum infpicias, fi lo-|
quentem aufcultes , novum quemdam pietatis frustum ex-|
{pećtes. Sinvitam ipfam excutias, deprehendis tibi verbal
data, & juxta Græcorum proverbium, exfpettato thefuuro sl
carbones offendis. His arboribus potiffimum indignatui|
Chriftus, qui fpeciem pietatis oftentant, a pietatis operi-|
basalieni, qui docent non furandum, & tamen furantur:)
quidocentnonadulterandum, & tamenadulterantur: qui
exfecrantur idolum, & tamen ipfi facrilegium committunt.
Ficusilla, de qua modo diximus, fru¢tum fuaviffimum ,
Chriftoquelonge gratiflimum procul intuenti, polliceba¬
tur, propiusintuentemfruftrata eft. Non male dixit rubo,
unde nemo fruétum ex{pectat: nonmaledixit falici, que
nullum promittit fructum,utipfo genere fterilis.Ficuimale
dixit,quee &ipfo nomine, & foliorum luxuria;fru&us {pem
facit, & fructus omnium gratiffimi. Epifcopi nomen audio,
ficum audio. Ornatum Epifcopalem video, nimirum,folia
confpicor: adfruétum accurro. Quidreperio: longe aliud
quam quod titulus & in fignia promiferant. Aleatorem repe¬
Tio, {cortatorem reperio, potorem reperio, populi prado-|
nem reperio, bellatorem & fatrapam reperio. Quam credis|
excandefcere Chriftum , ubi fic deluditur è Hos Paulusap¬
pellat parseres dealbatos, & Chriftus Sepulera dealbata foris 3
nitidos, intusvitiis corruptos. Foliafuntigitur, quecumque| E
adcerimonias, & {peciem pietatisattinent. Quod fi mavis|
folia doétrinam pictatis interpretari , fortaffe nonnullos si
peries Epifcopos, quibus nec frondes fint ullæ, fedvelu
arbores aridæ, veterum tantum Epifcoporum titulos, tam¬
quamanathemata quepiam fu ftinent. Si de venatu, fi de re
equeftri,fi de militia, fide cenfufermo, mira facundia: fide
Chrifto, videntur fubitoinalium tranflati mundum. Sedad
noftram arborem redeamus, quæ fructum dat, hoc eft,non
dibi difcit divinas litteras, fedaliis quoque libenter commu¬
nicat: &dat, non cfundit. Difpenfat verbum divinum.
Novit quando, quibus, & quomodo loquendum., -Alius

|

ST VR 190

[egétconfolatione, aliusexhortatione, alius objurgatione,
aliusadmonitione, alius doétrina: ut cuique viderit expe=
dire, itadifpenfat verbidivinimunus. Nam iddemum eft
dare. Dat autem & fuum fruétum, & in fuo tempore. Quid
eft fuum fruétum ? Quid habemus, quod non acceperimus ?
Et quomodo noſtrum eft, quod alterius beneficio contigit?
Verum hic noftrum vocat, non quod nobis firadferiben¬
dum , fed quodalienum non fit. Nam virtutes ita Deo fe¬
rimus acceptas, utnihilominus noftræ fint. Non dat fru¬
étum fùum , qui verba recitat populo , qua ipfenecamat,
nec fequitur. Alienafunt qua docent hujufmodi, que ritu
canalisin ortum transfundunt frugiferum ipfi fteriles. Non
e radice tua prodiitiftefruétus. Ficus mihi porrigis, nonin

amat, quod docet, qui vultu, qui moribus exprimit, quod
præcipit , is denique fùum dat fru&um. Qui fammam
quamanimoconcepit, inalios oratione transfundit, fuum
dat frudtum. Fortaffis hic locus non nihil pertinet ad
Sacerdotes quofdam, vel parum attentos, vel parum eru¬
ditos, qui facros Pfalmos fedulo recitant non intelle¬
\étos. Hi nimirum folia dumtaxat oftentant, fruétu va¬
jcant. An non idem hoe palam reflatus eft Paulus, {cri
bens Corinthiis? Nam fi orem, inquit, fpiritus quidem mens
oral, mens ausem mea fine frutiueft. Quirecitatverba facra,
eaque fidelibus, aut ctiam infidelibusinterpretatur , velad
Idoétrinam , velad exhortationem, velad confolationem ,
lis fruétum fuum dat. Non dedit fruétum fuum vitisilla, de
(qua per Prophetam queftus eft Deus: Exfpeitavi ur faceres
nvas, © fecit labruftas. Propriushominis fruétuseit, be¬
ne mereri de omnibus, quippe qui non fibi natus fit , fed pa¬
uiæ, fedamicis. Cum hominem audio, hoceft, animal
placidum, cum Chriftianum audio, ex vitis foliis ex{pe¬
cto beneficentiam , exfpecto pietatisoficium. Atcum vie
deo quadruplatorem, bellatorem , calumniatorem > frau¬
datorem, labrufcas offendi pro uvis. Nec otiofa funt hu¬
Jusarboris folia, qua Johannes in Apocalypfi icripfit de¬
putata ad fanitatem Gentibus. Praebent umbram gratifli¬
mamci, quædixit: Subumbra illins quem defiderabam fedi,
& fructus ojus dulcis gutturi meo. Fructus ipfos conyeftiunt
atque communiunt, &ab æftusfimulatque imbriumin¬
Juria defendunt. Unde ftultiffime craffuli quidam loquendi

curam in totum negligunt: Quid mihi cum verbis , inqui¬
unt, fi dé re conftat? Primum qui percipies fententiam,
nificognita fermonis proprietate? Deinde fi lingua difeen¬
da eft, non paulo prochvius eft unamaut duas linguas ele¬
ganter perdifcere, quam tot fpecies folæciffandi? Unica
eft linguaemendata, paucis annis perdifci poteit. Atcor¬
i{ermonis mille fùntdifcrimina. Poftremopermultum
refert „quibus verbis bonam efferas fententiam. Aliud ver¬
bum alio fplendidius, aliud alio fignificantius, aliud alie
ardentius, aliud alio jucundius. Neque minus eftmomen~
ti inſchematis verborum & fententiarum. Hinc fieri vide¬
mus, ut cædem res, quas veterescum ſumma verborum
majeftate, ac decore explicarunt, fic ut mire afficiant audi¬
torumanimos, recentiorum explicate verbis frigeant, ja¬
ceant, fordeant, ut prorfusnegeseafdem effe, Cujus rei fi
quis forte requirit exemplum , commodum occurrit illud :
Petrusſeditin Antiochia & Romæ , Paulus convertit Græ¬
ciam. Nonne plurimum gratiæ fimul & dignitatis addidit
huic fententiæ, qui {chematibusad hunc modum piétura~
vit? Antiochus & Remus concedunt tibi, Petre, regni fo¬
lium, Tyrannidem tu, Paule, Alexandrinam inyafitti Gre¬
ciam. Atquanto jam putidiora redduntur ifta, quoties bar=
baris, fordidis, factitiis, immo prodigiofis verbisnon ex¬
plicantur, {ed involvuntur ? Neque vero hæc dixerim ,
quod Rhetoricis flofculis velim lafcivire Doétorem Eccle¬
fafticum. Nonpoftulo, ut adfint deliciæ. Atrurfumnon
fero fordes. Nolim Chrifti doétrinam eloquentiæ lenoci¬
niocorrumpi. Atcontranolim, eamdem verborum & fi¬
gurarum fordibus pollui. Dabit igituruna cum optimis fo¬
liisfruétum optimum , ut dicere poflit cum Propheta: De¬
dit mihi Dominus linguam eruditam ut (ciam fuftentare eum
qui lapſus eff verbo. Ex juxta Hieremiam dicet: Dedit Do¬
minus verba (ua in oremeo, ut evellam ed eſtruam & diſper¬
dam, & diſſipem, & edificciz plantem. Dabitautem in
tempore {uo. Sunt qui ante legitimum tempus fafcipiant
docendi munus, & docereconanturalios, quod iph cor
duna