OCR
mn 4 185 BEA quoque fit praeftaturus quee pollicitus eft de fupremo judiclo, de pramiis piorum, de poenis impiorum, Ac juxta communem quidem fenfum fortale humilius videri poflit Chriftum arbori comparari, cum vulgo ftupidos homines, ac vix homines, truncos & caudices appellemus. Verum in myfticis litteris magna hujus Symboli dignitas. In Paradilo collocatur omne lignum fpecie pulcrum , & ufui accommodum: Stat in medio Paradifi lignum vitæ, arbor ſcientiæ boni & mali. Hujus radix irrigatur felici illo flumine , quod in quatuor amnes diféctum irrigat faciem univerf&e terre. Multa funt arbores adfpeéta jucunde ,| foetufalutares&utiles, fedunaeftvita, fita non poft decurfusaquarum veluticæteræ, fed fecus decurfus, hoc eft , juxta fontem , & caput omnium fluminum ceeleftis fapientiæ. Et quodnam hoc lignum Paradifi ? Salomon interpretatur æternam fapicntiam , quae eft ipfe Chriftus : Zgnum, inquit, ef vite omnibus amplettentibus eam. Ab hac arbore virorem ac fruétum habent ceerera quoque omnes. Vidit hanc anborem myfteriorum confeius Joannesin Apocalypfi. Ex oftendit,inquicns, mihi fumen ague viva ſpleadidum , tamquam cryftallum, egrediens dethrono Dei» Agni, er inmedio platee ejus, ex utraque parte fluminis Fire Dita, que fecit fructus duodecies 5 fingulis menfibus redd 15) frudum ſium, & folia arboris illius funt ad fanitarem Gen-| tium. Juxtalitteram, qui poteft una arbor in utraque par-| te fluminisftare , nifi forte tanta, ut radice utramque mar-) ginem compleCtatur? Verum arbor una unum fignificat| Chriftum. Unicuseft flius, unica eft fapientia: Multi-| plex eft hujus mundi fapientia , divina fimpliciffima eft. Arbor autem vocatus eft Chriftus juxta myfterium affüm | pti corporis humani, cui plantari, fuit ex virgine nafci: irrigari, impleridivina graua: fruétum ferre, gloria relurreétionis adimmortalitatis {pem colligere fideliam multitu-| dinem. Quin & alias divina fapientia comparatur arbori, nune cedro in Libano, nune terebintho porrigenti ramos | fuos, nunc palma cxaltate in Cades. E terra nafcitur omnisarbos, € minimo femine ad maximam molem affurgit, amat inmiguum , & quod accepit in radice , reddit in fruétu: multam ex fe prabet commoditatem mortalibus: trunco licetinniti: adfpectus ameenitas pafcit oculos: fion-| des & rami late pañli tempeïant æftum, & umbram min flrant feflis: fractus alit & faginat. Horum fingula pul- | cre quadrant in Chriſtum. Quin & in Euangelio ipfe fe vitem vocat, & patrem agricolam , difcipulos palmites. | Rurfum, ubi Judai calumniarentur,eum in nomine Beel-| zebub ejicere Damonia ; femet ipfum arborem vocat: | Aut facite, inquiens, arborem bonam,& fructus ejusbonos ¢| ant facite arborem malam, & fruttus cjus malos. De fructu | enimarbor cognofcitur. Fatebantur optimum effe fractum ejicere Demonia, & tamen illud Beelzebub tribuebant,| cujus fruétus peffimi fmt oportet, cum ipſe fit peftimus. | Iterum crucem bajulans, innocentiam fuam fub arboris typo demonttrat : Si in viridi, inquit, gro hoc facinnt, in arido quid fiet? Lignum aridum quoniam jam vitiis com-| putruit, a divina gratia fucco deftitutum , nec umbra | gratum, nec ad{pectu jucundum, nec fructu commodum | eft, incendio deftinatur. At Chriftus lignum fuit non fyl-} veftre,necquovis loco temere natum, ſed plantatum aPatre, a quo juxta vocem Buangelicam,, quidquid plantarum non fuerit,eradicabitur, & in ignem mittetur, & plantatumin Paradifo juxta fontem, unde derivantur omnia do- | nacceleftia. Nec otiofediétum eft: dedit fruétum,cum| alias arbores legamus fructum facere > non dare. Noz poteſt) arbor bona fructus malos facere. Item Eſaias - Exſpeétavi ut | faceret uvas, & fecit labruſcas. Hæcaurem dedit, Non folum produxit. Aliis {fui foetus decidunt, Aliis a tur, aut decerpuntur. In Chrifto {pontaneum & difpenfationis fuit, non cafus neque neceflitatis, quidquid actum eft. Rationalis arbor eft , dedit quibus voluit, quomodoj voluit, & in tempore fuo, id eft, in tempore quod ipfe fibi) preferipferat. In tempore fuo docuit regnum coelorum. Suo temporc, & fua fponte teneri, judicari » occidi voluit. Suoarbitraturefurrexit, defcendit ad inferos, adfcendit in cœlum, mifitSpiritum Sanétum, inquocoaluerunt per} univerfum terrarum orbem tot fidelium Ecclefiæ. Verum | excutiendum eft, quo pacto quadretillud in perſonam Chrifti, quod dicitur, mẹditatus in lege Domini dic ac no a Vir 196 À |éte: deinde veluti premium honeftorum laborum accepile, juxta fimilitudinem arborisfrugiferæ. Nififorte fic accipimus Chriftum meditatum in lege Domini, quemadmodumlegimus cumdem apud Lucam profecife atate, gra ta & fapientia , coram Deo, € coram bominibus. Et fimeditaturin lege, qui diligenter obfervat legem, nemini potius tribuendum eft hoc laudis, quam Chrifto, qui folus hominum nufquam deflexita lege Domini. Ergo cumta(lisfit arbor,nonfolum fru@usnon gignitacerbos, autno= |xios, fed ipfequi genuit, porrexit omnibus fructus fuos faeee equibus adeo nihil periit, ut nec folium ullum defluat ideft, ne verbum quidem irritum fuerit , aut futurum fit > quod ab illo fit profeétum. Horum foliorum femiper virentium umbra fpem noftram alit, his animum jam æftu feculi laborantem refocillamus ə Certi futurum, ut omnia cætera quoque quæ fecerit , feliciter eveniant iis qui in illo permanterint, Ilud adjiciendum juxta fenfum allegoricum. Decurfusaquarum non abfurde pofle intelligifacrum illumamnem, quo renafcimur in Chrifto : per hunc enim in illum transferimur > ut fimus &ipfi lignum frugiferum, perpetuoque virens. Nuncad tropologiam redeamus. Poterat craffis aliquibus in mentem venire, qui fibi omnibus hujus vitæ voluptatibusinterdixerit, qui honoresad{pernatus fit, qui renunciarit ommibus affectibus, quinaturam ipfam Religiopevicerit, qui cum paucis fentiens, uni Divine legis meditationi dediderit fele, eum & infuavem quamdam agere C vitam, & veluti fupervacaneum hominisidolum 5 potius quam hominem, nec fibi, nealiiseffeufii. Sic enim audimus& hodie loquentes quofdam in cos, qui Chriftianam vitam meditantur: Somnium hominis, quid agit? quid fapit? quid poteft? cui prodeft. Sed audi felicitatem hujus contempti, audi premium , quod mundus fuis non poteft Jargini. Cum cæteri qui terrenis , fluxifque rebus addixerunt animum, & in vitiis fuis computrefcunt, & miferis illis fuis curis exrabeſcunt, Jamque non folum inutiles, fed etiam peſtilentes, æterno paranturincendio: interim bea= a hic meus, velutarbor juxta profluentem in irriguo pofita loco, læto quodam bene fibiconfciæ mentis fameeque ilhbateevirore , perpetuo Aorebit > ac felicibus gratiæ cœleftis incrementis indies in majus ac meliusaugefcet, donec occurreritinvirum perfeétum, in menfuram plenitujdinis Chrifti. Neque vero crediderim temere diétum lignum , potius quam arborem, ut intelligas hic laudari, non |temporarias inftabilium animorum herbas, quæ fimul at(que tentationum ingruerit 1igor, confeflim emoriuntur , \non'arundinem vento agitatam, non fruticem quovis flexilem , & humi repentem , fed folidum ac firmum pia vite |propofitum, quod tam alte aétis nitatur radicibus, ut ne jmortis quidem pavor hominem poflit amentis ereétze ftaitudimovere. Qua de caufa & in Hebraicis manfionibus | palmeta Martyribustribuuntur, quod hac arbor & perpetuo vireat, & omnium fola impofito onere, furfum nitap |tu & fruétum ferat longe fuavifimum. Lignum autem, “lut distum eft, non quodlibet neque fortuito natum, fed |plantatann. Etunde plantatum? nifia Patreagricola, qui, [nili traxerit nemini licet ad Chriftum pervenire. Ab co n inguam, plantatum, qui Chriftum ipfum plantaverat, in quo nos juxta Paulum fumus complantati. Quamquam ut indicavit divus Hieronymus pro 4 fathul, quod Septua~ ginta yerterunt wedurevuévey , hocelt, plantatum, Aquila vertit tran[plantatum. Quod ipfum belle quadrat > velin Chriftum a ceelointerram demiffum, vel in nosinnovita= tem vita per Chriftum perductos. Tranfplantatum a Gentilitare ad fidem, a Judaifmo ad Euangelium, alittera ad F fpiritum » afervitute legisad libertatem gratiz, a mundo adregnum ccelorum, avitiis ad innocentiam „ab Ægypto | in terram laéte & melle manantem, a tumultu ad pacem, ‘afeculi negotiisad ftudium pictatis tradu&um. Quod male plantatum eratin Adam, feliciter tranfplantatum eftin Chrifto: quod erat intrugiferum natura, cœpit efe frugiferum per gratiam. Redduntur enim meliores arbores in ae tranflate folum, cultuguedifcunt mitefcere > &fylveftreexuunt ingenium. An non Paulus lignum fuit feliciter tranfplantatum, eperfecutore factus Apoftolus? An Inon lignum bene tranfplantatum Cyprianus, ex Mago DE An non Matthæus lignum tranfplantatum, ex Tom. V, M 3 telona