OCR
Caritas. Memoriaratio. EN SEV IMO wis CONFITENDI 162 etiamfi fpeciem haber criminis. Contra, qui prorfus alieni ab his, horum tota vita nihil aliud eft quam unicum peccatum, utita loquar. At hominum vulgus circaramosac frondes occupatum,radices negligit, qaum circa has verfari debuerit & prima & exaciitlima dif quifitio. Sunt qui fibi (copum propofùere, vel divitias, vel gloriam mundanam , vel dignitatem apud homines, | &ad {uum quifque {copum refpicientes multa in fpeciem pia faciunt, largiuntur eleemofynas, exftruunt | monaiteria , pugnant pro patria. Verum hujufmodi be- | nefactis, an offendant Deum, alii viderint, certe nullam ineunt apud Deum gratiam. Contra, quiper fi-|p dem illuſtra, & caritate flagrantes , ad hos {copos omnes aétiones yitz dirigunt, etiam quum cibo potu-| que reficiunt corpora, quum lufu relaxant animos, de- ; nique quum dormiunt, Chriftum fibi demerentur. Porro comperiuntur homines eo nati ingenio, utneminem Juventexanimo, ſed omnia ſuis commodis metiantur, & tamenab enormibus criminibus videnturalieni, hoc eft, non indulgent ebrietati {cortisve, orant vacantque facris. Quid multis? tum fibi pii videntur, tumi aliis. Hoc morbi genere non aliud eft infanabilius, quo magis oportet prudentem auditorem hujufmodi curandisadhibere vigilantem animum. Fruftra vero fibi blandiuntur, quafi Deumament propter ipfum, ain proximum autnon ament, aut fi amant, non ament propter Deum, fedfui commodi gratia. De his duobus fontibus potiffimum erudiendi funt Principes ac Preefules, qui nihil rete faciunt, niſi Deo & Reipu-| blicee gerant Magittratum. Fides itaque depellit omnes} illasexcufatiunculas, quascomminifci folet hominum | militia. Si quid largiar pauperibus, mihideerit. Si fi-| nefraude exercucro negotiationem aut opificium , pro! lucro reportavero damnum. Hujufmodi plane diffidunt promiflis divinis, fata curam tuamin Dominumox ipfe te enutriet: & , Non vidi juftum derelittum: & ,Primum quarite regnam Dei, & bacomnia adjicientur vobis. An credunt Deum effe vanum, ut qua pollicitus eft non! præftet? Anexiftimant illum impotentem, ut preftaxenonqueat? Anputant illum dormitantem, ut {uorum curam negligat? Hæc eadem fides confolabitur pios, fiillorum benefaétis mortalium ingratitudo non refpondeat. Fidelis eft cuicrediderunt, is reddet fortem cum ufura ineftimabili. Verum fere fit, ut qui talia caufantur, non parum multa perdant luxu, libidine & alea, quibus & illud lucri perit, quodcapere poterant, nifi cariushaberent otium quam lucrum. Tales, nimirum, impudenterdicunt, nifi fraudarem , non liceret vivere. Jam caritas, ut dictum eft, adduo fe porrigit, ad Deum , & proximum. Hic occurrunt tres perſonæ, Pater, Filius, & Spiritus Sanctus, unus Deus, qui eft fuper omnia vifibilia & invifibilia diligendus. Minus( autem hunc diligit, qui diffidit promiflis, qui præcepta negligit, qui quidquam illi velæquat,vel præponit: hoc eft, qui vitam fuam cariorem habeat quamillum, quique minus metuat illum offendere , quam mori vel millies. Perfona proximi late patet. Hic confiderandum erit, an pracftiterimus quod debemusuxoribus,, parentibus,, liberis, preeceptoribus, difcipulis, Paftoribus, Principi, Magiftratui, cognatis, amicis, acbene meritis; breviter, omnibus Chriftianis. Quin & fibi quifque proximuseft, & nemo gravius læditur quam a fe ipfo. Læfifti famam proximi, confitere. Sed effutifti tuum ipfius probrum, vel temulentia, vel levitate linguæ , deplora , bifariam left proximum, & teipfum, & cum apud quem effutifti.. Per hac omnia circumferenti cogitationem, facile fuccurret, fi quid admifſum erit pœmtentiadignum. Porro memoriam adjuvabit, firecolat fecum,,, ubi interca locorum vixerit, quibus in negotiis verfatus fit, &apud quosvixerit. Sic enim aliud ex alio veniet inmentem. Suntqui ex ſeſe petant confitendi locos. Nam ommne peccatum aut animo aut aliquo quinque fenfuum commiuttitur.Ad animum pertinet fides & caritas in Deum ac proximum, atque his contraria vitia, præfertim illa {piritualia, livor, odium, ulcifcendi libido, {uperbia, hypocrifis, maleyolentia. E ficiſcitur, tamen quæ ad luxum, libidinem, violentam, contumeliam pertinent, ad fenfus & membra corporis referuntur. Multa peccant oculi, multaaures, multa venter & gula , multa manus, fed omnium plurima lingua. Quidquid enim ab omnibus membris varie geritur, hoc illa fola peccat. Hæc blafphemias effundit in Deum, hæc malcdicit proximo, hæc dirimit amabilem pacem, & excitat funebriabella, hac conciliat turpes amores, & diftrahit fanétas amicitias, hæcadulatione, obtrećtatione , libidinofis fabulis inficit puros animos , hæc fine gladiis & venenis jugular fratrem & amicum. Quid multis? Hæc hærefes docet, & ex Chriſtianis facit Antichriſtos. Hæc , arbitror, {ufficere laicis, ad examinationem confcientiæ, fimodo cognofcantSymbolum Apoftolicum, & fummam Euangelica dottrina. Jam ut his qua copiofilime tradita fune a Theologis de circumftantiis, omiflione & reftitutione,nonnihil adjiciam,admonendi potius quam docendi gratia: Peccant, qui quo cognofcant focios confitentis , de his circumftantiis percontantur, unde perfonæ quoque poffint agnofci. Nullus autem debet aliorum commiffà prodere Sacerdoti, fi quo paéto vi[tari poflit: nam aliquoties vitari non poteft, quin prodas perfonam ; veluti fi qua cognita fuit a patre, aut fi | | guis Principem fuum inftigavit ad bellum injuftum. Hic fuadent querendum Sacerdotem, cui perfona fus in peccatis quæ libidine committuntur , quidam libidinoſa quadam curiofitate percontantur quæ non oportet. Nam ut qui rem habuit cum muliere, reéte addit, ancum uxorealiena commiferit adulterium an cum facra virgine inceſtum, an cum proftibulo fcortationem, an cum cælibeftupram, ancum virgine raptum, ita non eft neceffe referre omnes coëundi formas, quæ peccati fpeciem non mutant. Verum hic frequenter omittunt circum ftantiasmagisad rem pertinentes, quam vulgaresiftæ pertinent. Diftinguunt adulterium a ftupro fimplici, fed frequenter ex circumitantiis ftuprum eft multo capitalius adulterio. Levius enim peccat, qui cafu per occafionemincidit inadulterium, quam qui probam ac fimplicem virginem, ex probis prognatam, deftinatam honefto matrimonio, malitiofis artibus diu follicitatam tandem vitiat, acdeinde jactato etiam facinore reddit infamem, atque aliis quoque proftituit, quod aulicis quibufdam etiam facetum videtur. Irem leviuspeccat, qui rem cafu repertam in loco facro, clam tollit quum egeat, quam quicitra necefiitatem inopiz noctu cum: ferroingreflusdomumalienam , compilat {crinia profani ; aut quipauperemf{poliat, cui uxor cum multis liberis ægre alebatur. Neque enim fpectandum eft tan= tum tempus, locus & perſona, verum etiamanimi malitia, tentationis magnitudo: deinde ad quam multos unius peccatinoxa perveniat, veluti , fi quis occidat yiram,a cujus confiliis pendebat tota Refpublica , codem facinore læfit multos, aut fi quis Principem ad tyrannidem inftiget. Porro peccatum omiffionis atque etiam transgreflionis, magna pars hominum æftimat ex conftitutionibus hominum : velut fi quis die Dominico non audierit facrum , aut in die Veneris yefceretur carnibus. Atgraviorcsfuntomifliones, quæ adverfantur præceptisdivinis. Velut f quis naus occafionem juvandi proximi, neglexit. ltem gravius peccat qui ïnvidet proximo , quam qui non temperat ab efu carnium [die Veneris. Gravioreftautemomiflio, fi pratermif= ſum officium conjunétum eft cum magno proximi malo. Occidit enim qui proximum de vita periclitantem, quum liccat non fervar. Rurfus quam inlocum omifti officii fuccedit malitia. Diesautem Dominicus, ut exempli caufa dicam, in hoc datus eft, ut homo per otium cxaminet confcientiam fam, feque Deo concilier, ut pis contemplationibus, ut precationibus aut audiendis concionibus, ut fanétis colloquiis aut lectionibus oe caritatem in Deum & proximum. Hic bispeccant, qui totam diem ineptis lufibus , {cortis , temulennee ob{ceenis fabulis, aut rixis etiam ac pugnis transTom, V. mit