OCR
Petri megalio. 125 126 Damafeum & Samariam pro mamillis fubaGurus? H:xe fermonisabfurditas fecit , ut Hæretici negarent hanc Prophetiam ad Chriftum pertinere. Sin adhibes allegoriam, pulcreguadrabit ad Euangelicam Hiftoram , que narrat tres Magos ultro veniſſe Bethlehem 5 ut muneribus oblatis agnoſcerent Regem novum, qui non copiis nec armis, fed virtute cœlefti, & gladio fermonis Euangelicifubigeretuniverfamorbem, Per= niciofuseft verborum fenfus, nifi adhibeas allegoriæ remedium : quod genusillud : Bears qui fe caftraverunt propter regaum Der. & illud Pauli: Hoc enin faciens, carbones igneos congeres fuper caput ejus. Auguftinus & illud hujus efe generis opinatur: Nifi quis ederit carctum eft, conducetrerum naturalium cognitio: tum in Poeticis allegoriis per ætatem preelufifie, aut etiam ab omni genere rerum ducendis ac tractandis fimilibus, qua de re & nobis olim libelluseditus eft. Sunt qui Novi quoqueT eftamenti hiftoriam ad allegoriam trahunt: quod egofane vchementerapprobo , cum aliquoties fit necefarium, frepiflime feftivum & elegans , fi quis modo {cite rem traétet. Nam mihi videtur Ambrofius in hanc partem, utillius pace dixerim, immodicus eflenonnumquam: veluticum Petrum ad prunas calefacientem fe, negat corporis frigus (enfife, cumid tempous frigus effe non poflet, fed mentis hoc fuiffe frigus; eleganter hoc,quod ait inallegoria verfans : Sed fi; gus cem videret : ubi negabatur ignis confumens: cæteraque in hanc fententiam. Verum nihil vetat > quo minus & narrationis conftet fides. Addit autem uf tempusconfideremus, frigus effe non poterat. ac paulo poft: Frigusergo mentis non corporis. Etenimlicetinea regione fatis tepeat colum illis menfibus, tamen nox in æftuantiffimis etiam plagis fuum frigus habet. Huic Gmillumum eft, quod fubjicitde negatione Petri, magis argute quam vere patrocinans el, quem Chriftusad hoe ipfum labi paffus eft, ut ipfe refipifcens , miferante Chrifto, confirmaret fratres fuos: & tamen adeo novum yideri vult, potuiffe peccare Petrum, ut peccatum illius nec ab Euangeliftis comprehendi potuerit; perinde quafi fatis idoneum fit argumentum, illos non adfecutos, de quo yarienarrarint, cum idem plurimis accidat locis. Deinde cum apud Matthæum ac Marcum prodenti puellæ , refpondet : Nefeio quid dicas: huc detorquet, quafinonnegarit Dominum , feda muliebri proditione fe fepararit. Quod fi maxime quis urgeat, illumabnegaffe, quod cefet denumero corum 5 quituerant cum Jefu Galilæo;aut,uta Marco fcriptum eft, Nazareno: tamen huc ver badefleétit, quafi negaflet fe nofle Galilaum, aut Nazarenum » quem Dei Filium noverat. Rurfum, quod apud Marthæum habetur: Noz novi hominem: eodem torquet quafi difcipulus hominis non eflet, qui difcipulus Dei veliet haberi. Nam quod confirmande rei gratia adducit ex Paulo: Paulus Apoftolus non abhominibus , neque per hominem, fed per Fofum Chriflur © Deum Patrem, etiamfinonnefciam fecus ab aliis explicari : mihi videtur, non naturam fignificafle Paulus, quam Chrifto non ademit: fed infirmius quiddam & humilius intelligi yoluiffe hominis vocabulo: yeluticum ait: A7 fecundum, hominemhac loquor? Videtur hoc Ambrofii commentum taxare Hieronymus in Commentariolis quos fcripfitin Matthaum : Scio quofdam, inquit, pii affectus erga Apoftolum Petrum, locum hunc ita interpretatos, ut dicerent Petrum non Deum negaſſe, ſed bominem, & eſſe volum fit, prudens lector intelligit : fic defendunt Apofolum ut Deum mendaci reum faciant. Si enim ifle non negavit ergo mentitus oft Dominus, qui dixerat : Amen dicotibi, quia hac notte, antequam gallus cantet, ter me negabis. Cerne guid dicat: me negabis non hominem. Has ctenus ille. Atque hee quidem licet plaufibiliter & arute dicerentur in fchola declamatoria, tamen in ref Sacris neque ludendum eft, neque decet argutari , neque expedit torquere quidquam: ne dum falfa defengici fententiam , veritatis oratio : mhil autem Chrifto negue fimplicius, negue verius, Fortaffis hujus gener ris eſt, quod Auguſtinus in Homilia quadam de mulierein adulterio deprehenfa , quinque viros, & fextum Virum non virum adallegoriamaccommodat meo judicio coaĉtius, Item innumeris paflim philofophantur, de numero trigefimo, fexagefimo , & centefimo, rem BHebraicam ad Græcos aut Latinos numeros accommodantes. Jam de quinque millibus hominum fatiatis, de panibus, de duobus pifcibus, de talentis decem, quingue, & uno, de farinæ fatis tribus : non quod negemalicubiin numerislatere myfterium, fed quod in quibufdamad{cita, detortaque videantur adferri: & tamen has commentatiunculas aliquoties bafim effe volumus, cuiferia dogmata fuperftruamus. Simpliciffimum eft, quod idem yeriflimum efe puto, decem, quingue, & unum pofita effe, pro plurimo,mediocri,& minimo. Eftubi fummam parabole fatis fit attigifle, Ctiam in tis, in quibusallegoria vitari non poteft: velut in parabola patrisfamilias, adverfus noéturnum furem vigilantis, quze nihilaliud delineat, quam ejus diei fubitum & inopinatum adventum. Sunt qui faftidiant o~ mnes allegorias, tamquamrem arbitrariam , fomniique fimillimam. A quibus ut yehementer diffentio , cum videam abique his plerofque fenfus, aut abſurdos ele, aut perniciofos, aut futiles, leves ac frigidos : cumque conftet Chriftumallegoriisufum, & Paulum aliquot Veteris Inftrumenti locos perallegoriam interpretari : itanon poflum nonimprobare quorumdam incpiumallegorifmum, qui finguntipfi, quod explicent allegoria. Viator feflus infedit tergo ingentis draconissarboris truncum effe ratus, is excitatus devoravit miferam. Viator eft homo, draco mundus, qui fibi innitentes perdit. Aliaque his magis frivola, juftis voluminibus prodita funta quibufdam > miroque ftudio leguntura nonnullis. Satis eftea, quæ reperiunturin facris litteris ad allegoriam accommodare, fi res ita poftulet, ut ipfi nihil affingamus. Audivi quemdam ‘Theologum Parifienfem, qui de filio prodigo parabolam in quadraginta dies protraxit, ut æquaret quadra lis, quafi nunc in diverforio vefcereturartocrea e linguis confećta , nunc præteriret molam aguatilem,nunc luderet alea , nune ceffaretin ganea, nuncaliudatque aliud ageret, & ad cjufmodi confi&as nænias, Prophetarum & Euangeliorum verbadetorquebat. Atque interimimperitæ multitudini, & craflulis magnatibus Deus effe videbatur. Nec fine caufa ridet Hieronymuseos, qui Poetarum fabulas ad Chriftum dêtorquent: nifi {i quid ad mores commode defle&tetur:vel= utifabula Protei in inconftantes, Phaethontis in temerarios, Tantali in avaros & parcos, Midæ in divites ftolidos, Danaesin jus pecuniacorruptum, Ixionis & Danaidum in fruftra laborantes. Quandoquidem ducommenti fint. Nullum autem familiarius docendi genus, nec efficacius, quam per fimilium collationem : nam Chriftus parabolas a rebus vulgatiffimis fumit,qui faam doétrinam quam maxime popularem effe voluit. Quis enim non vidit jaci femen in terram? quis non confpexit pifcatores jacientes retia ? quis nefcit palmitesamputatos exarefcere? Atquehæc vulgata mire novat „ad ſuam Philofophiam accommodans. De Scotidarum argutiffimis {ubtilitatibus, paucorum eft dif ferere , in his promptum eft quibuslibet philofophari. Vides exorientem folem, exhilararis: quid voluptatis fi cordis oculis exoriatur Sol ille Juttitia ? Moletta res eft morbus corporis , quanto moleftior animi morbus? Horres contagium peftis corporalis, multo magis vitanda morum peftilentium contagio. Reseleganstibi videtur, hortus omni florum & arborum generevernans: quale fpećtaculum animusinno-= centia virens, ac virtutum omni genere exuberans? | Vides ferpentem,habes exemplum Chriftianse pruden|tiaervides columbam, habesimaginem Chriftiana fim‘plicitatis: videscervum , habes fymbolum, admonens > avide