Page 62 [62]
quiturinterpérfeétos, ques folido cibo pafcit: rurfus
Corinthiosutimbecilles, laéte palcit. Utalicubi fup¬
plexac demiflus blanditur tis, quimerebantur objur¬
gari: ac fuæ dignitatis oblivifcitur, dum illorum con¬
fulat faluti. Rurfus alibi quan evere minatur: Anex¬
perimentum quaritis in me habitantis Chriſti? Nufquam
fibi dominatumarrogat, funétionem fuam ubique mi¬
nifterium appellat ,, fe miniftram ac difpenfatorem.
EtEpiftola ad Timotheum prioris, capitetertio, E¬
pifcopatum opus vocat : Our Epicopatum, inquit, de¬
Siderat , bonum opus defiderar. Quidquid cum laude
geſlit, Chriſto Deoque trans{cribit. Imo omnium fer¬
vus effe non gravatur, modo jaétura dignitatis Apo¬
ftolicee cedat inlucrum Chrifti.. Noftri temporis Epi¬
{copi quidam fuos habent pro ſervis emptitiis, imo pro
pecudibus : Paulus fuos ubique aut filios vocat, aut
fratres. Philemoni fe focium facit, Onefimum hujus
fervum, eumque fugitivum, fratrem appellat. Eft
autem hac comitasin primis efficax, ad illabendum
animis hominum. Sic qui feris cicurandis ftudent , pri¬
mumadillaram ingenium & affe&tusper omnia fefeac¬
commodant : fic vinum blandeillabiturin corpus ho¬
minis, ac mox diffufum per omnes venas, vim fuam
explicat, & totum hominem in fuum jus rapit. Pro¬
inde laudeilleétat, quibus vult mederi. Romanis na¬
tura ferocibus fcribens, inipio protinus Epiftolæ limi¬
ne fidemillorum pradicat, vitia priftine vite fub alie¬
naperfonaingerit: Quiacum cognoviffent Deum Xc. ac
Mox: tradidit illos Dens inaefideriacordis eorum. Tan¬
dem delinitis audet ingerere prioris vitæ memoriam :
Quem ergo fruttum babuiſtis iz illis, in quibus nanc erube¬
feitis’ Eodem confilio dum Athenienfes ftudet ab in¬
veterata fuperftitione revocare, non protinus fic in¬
grefluseft: Infanitis, Athenienfes, Daemonia fcelera¬
ta pro Deo colitis: ſed narrat, quemadmodum novus
hoſpes cognoſcendi ſtudio obambularit, contempla¬
turus, quos ritus, quodque Religionis genus feque¬
rentur: [lorum profana fimulacra ceBdomarævocans,
ancipiti verbo, quod &in figna Dei ac divorum qua¬
dret. Porro cum {ciret fuperftitionem a proavisac trit¬
avis traditam, fubito revelli nonpofle, & publiciset¬
iam legibus vetari, ne quisperegrinas Religiones in¬
veheret : mira commoditate decerptam in{criptionis
partem torfit ad occafionem prædicationis Euangeli¬
cx: Non inveho novam Religionem, inquit, igno¬
tum quemdam Deum a vobis coli veftræ reſtanturaræ.
Colite pofthac notum, quem coluiftis ignotum. Ac
A\ta tenteris. Séd adyerte, lector, quantum ipfa ctiam
Pauli feveritas lenitatis habetadmixtum? Nam Epi¬
ftolæ ad Theffalonicenfes pofterioris, capite tertio 5
notari jubet'eum, atquectiamvitari, qui pertinaciter
recufaret parere falubribus monitis. Quorfum autem?
utpereat ? nequaquam , fed, ut pudefoat. Paulo fatis
eft, fixefipifcat, fifeagnofcat, fi fui pudeat peccato¬
rem. Quid hoc fupplicio mitius? & tamen hocipfum
mituigat Paulus: Etzolite, inquit, illum proinimico du¬
cere, fed corripite ut fratrem. Jam Epiftolæad Timo¬
theum prioris capite quinto, vetat ne feniorem lapfum
odiofius objurget Epifcopus, fed obfecretut patrem,
juveneserrantesutfratresadmoncat, anus ut matres,
p puellas ut forores. Sed dixeritaliquis: Periculum fitne
multosmulta male doceat haec lenitas. Imo lenitasheee
orbemnovavit, quod nulla umquam feveritas potuiflet.
Siinregnoadminiftrando foepenumero plus efficit cle¬
mentia quam aufteritas, fi id multis Regibus, atquein
his Hieroboam filio Solomonis experimento comper¬
tumeft: quanto magishiecdeceteos, qui pro Domi¬
nis patres appellantur: & quibusdatus eft eladius, non
{quo périmant, fed quo fanent? Cxterum ad Titum
[capite tertio , jubet his artibus captari etiam Ethnicos:
| Nemini, inquit, maledicere non litigiofos efe, fed mode¬
fos y omne oftendentes man{uetudinem ad omneshomines.
(Rurfus ut hic eorum perfonam in fe transfert, qui a
| tutpi vita converfi funt ad Chrifti Religionem : Era¬
‘mas enim, mquit , aliquando © nos inſipientes & incre¬
| dali s errantes , fervientes defideriis > voluptatibus varits,
in malitia & invidia agentes , odibiles, odio habentes in¬
vicer. Numquam hujufmodi fuerat Paulus, fed talem
fefacit fuiffe, nequid illos offenderet. Sic & Petrus
Epiitolæ prioris capite quinto, Epifcopos cæteros ùt
collegasac fociosadmonet, imoobfecrat, ut {e gregi
credito Paftores exhibeant, non Dominos, & Chrifti
negotiumagant,nonfuum. Idem Aétorum capite fe¬
cundo, in concione, quaprimus ac primum aufpicatus
eft Apoftolicam funéonem, qua lenitate rejicit con¬
vitium, quod dicerentur muftooppleti delirare, Pro¬
phetæ teftimonium adducens ? Mox argumentis do¬
D [cet Prophetæ vaticinium non competere in David, ſed
inChriftum, &tamenne quid hic offenderet fermo,
ceublandiens mitigat: Virs fraires inquit, licet audas
Ger dicere apud vos. Moxanimo confternatis, nihilaliud
indicit, quam utrefipifcant, acbaptifimo renoventur.
Deinde velut ætati imputans illorum malefa&a: S.
vamini inquit, a generatione ifia prava. Deinde proxi¬
mox fermonem fuum confirmat non teftimonio Pro¬
phetarum, quorum levis erat apud Athenicnfes auéto¬
ritas, fed Arati Poetæ Græci, 1 yde zal yv opty.
Deinde quod Athenienfes haétenus & impietati & im¬
puris moribusfuiflent obnoxii in temporum culpam re¬
jicit. Poftremo Chriftum non protinus Deum vocat,
fed virum, per quem Deus ftaruiflet orbem reftituere :
hujus rei non vulgare documentum effe, quod hunc
mortuum revocaffetin vitam. Galatas relapfositerum
parturit, donec formetur in eis Chriftus. Et Roma¬
nos admonet, utinfirmum infide non rejiciant, fed
fufcipiant, foveantque,donec grandefeat. Idem mox
inculcât capite decimo quinto: Debemus autem nos fir¬
miores imbecillitates infirmorum Juflinere | & non nobis
placere. Ac paulo poft: propter quod fufcipite invicem
fout © Chriftus [a[cepst vos in honorem Dei. Qua lenita¬
teChriftus tolerayit, fovitquevos, eadem vos tolera¬
tecos, qui nunc funt quod aliquando fuiltis. Rurfus
Epiftolæ prioris ad Corinthios capite decimo, jubet
cos fui fimiles efle, qui obfequio modis omnibus ſeſe
cunétisaccommodaret : Noz quarcnsinquit, quod mi¬
biutile eft, ſed quod maultis, ut falvi fiant. Jam quo af¬
fectu Galatas, qui ab Apoftolofic merito, ad Pfeuda¬
poftolos defciverant , qua manfuetudine revocat ad
mentem meliorem? diceresnon Apoftolum fævire in
cos, qui poenam commetuerant, fed materculam filii
morbo segrotare, Etad hujus lenitatis exemplum in¬
vitat cos capite fexto: Fratres, © fi preoccupatus fue¬
rit homoin aliquo delicho Vas qui ſpirituales eſtis, bujufmo¬
di infiruite in [piritu lenitatis: confiderans te ipſum, ne
mocapite, facinusimmane fudzorum, qui Chriftum
occiderant, videutextenuet: Er nunc, fraires, fèio,
quod per ignorantiam feciflis y ficut ér Principes veftri.
Atquchos filios Prophetarumappellat, quibus precci¬
pue fit promiffus Chriftus. Lubetaudire quantum hac
profecerit civilitas? jam accreverat numerus creden¬
E tium ad quinque millia. Nos ad hanc doétrinam, ad
\hæc exemplafurdi cæcique, nihil aliud guam territa¬
mus, ac minamur: cogimus, non docemus: trahi¬
mus, non ducimus , ad noftram gloriam, adnoftrum
[compendium omnia referentes. Quantamvis Chrifto
\jactuvam conciliamus citius , quam vel unciolam de
noftriscommodis decidipatiamur. Vis{cireeventuna 2
ChriftiRelisio, que olim tam late florebat, vides
quam in arétum contracta eft. Verum hæc alias cre¬
bro funt a nobis differta : nunc quod inftitutum els
candi Chriſtum munus fuſcipiunt, quibus rebus opor¬
teat inftructos efle. Regnum ccelorum vocatur,aquo
convenit procul abeffe cupiditates terrenas, qua re¬
gnum obtinent indis , qui mundum diligunt : cas o¬
mncis, quanto ftudio fuorum animis exemerit , opere
pretium eftconfiderare. Luxum & voluptatum affe¬
cum exemit parabola de divite comeffatore,& Lazaro
mendico , quorum alter a temporariis delitiis ad æ¬
ternos cruciatus detractus in tartara, alter ab hujus
vitæ malisin æternam quietem translatus, ob oculos
ponitur, Divitarum ftudium eximit parabola di¬
Vitis 5