Page 50 [50]
6
75 7
R A T I O
SERU
METHODUS COMPENDIO PERVENIENDI
VERAM THEOLOGIA M,
be Baek
DESIDERIUM ERASMUM ROTERODAMUM.
Traque quod primo loco pracipiendum erat, id fane ‘py.
perquam facile eft, & ut ifti loquuntur, numero dici CATA
poteft, Cæterum quod ad ufum attinet, omnium eft A
longe primum ac maximum. Et ut in præcipiendo
minimum eft negotii, ita eft in praftando plurimum:
nimirum, ut ad hanc Philofophiam, non Platonicam,
aut Stoicam, aut Peripateticam, fed plane Cæœleftem, 4ni¬
animum adferamus, ca dignum, non tantum purum 8
abommbus, quantum fieri poteft, vitiorum inquina- A
mentis, verum etiam ab omni cupiditatum tumultu gyus.,
tranquillum ac requietum , quo expreflius in nobis,
velutinamne placido, aut fpeculo levi &exterfo, re¬
luceat æternæ illius veritatis imago. Nam fi Hippo- Hippo¬
B \cratesa fuis difcipulisexigit mores fanctos &cintegros : crates.
fi Julius Firmicus in arte fuperftitiofa non admitticin- 4,4,
genium lucri glotiæve morbo corruptum : f prifci Firmi¬
Dzmonum cultores non recipiebant quemquam ad #
J Um primum NovumTeftamen-| A
U) tum a nobis recognitum, efem
ZS, editurus, flagitantibus id amicis
quibufdam, methodum quam¬
dam acrationem Theologic Stu¬
dit curaveram adjiciendam, bre¬
pm, vem quidem illam: fed quee tum
mihi vila eft fatis copiofa in ope¬
| Tis præfatione , veritusne non præfatio, fed aliud opus
i operiadditum videretur. Quod fihee ratio me mhil
| movillet, tamen operis celeritas , jam ad metam de¬
| currentis, brevitatem flagitabat. Nunc idem agemus
aliquanto copiofius, & ita rem temperabimus, ut fi li¬
beat prefationis vice poflit addi, fin minus, feparatim
Iegi, nimirum, convivatores frugaliter fplendidos, &
| magnificefordidosimitati, qui pridianorum obfonio¬
rum fruftula recentibus admixta , communi tegunt
conditura. Atque utinam præftare queam quod flagi¬
tor. Magnum quidem cft, ad Theologiæ Studium
animos hominum inflammare, fedabfolutioris artifi¬
ciseft, hujufce cceleftis ftudii viam ac methodum tra¬
dere, non dicam ut dignum eft, (quid enim poteft
humanainduftria, quod rebus divinisulla ex parte re¬
{pondeat?) fed ficut labor hic nofter mediocrem ad¬
ferat utilitatem facrofanétz Theologiz candidatis.
Non minima negoti pars eft, adeundi negotii viam
nofle. Et fatis feflinat, quinufquamaberrat a via.Sæ¬
pe& fumptum duplicat, & laborem , qui crebris erro¬
ribus, aclongisambagibus tandem eo pervenit , quo
deftinarat, fi tamen pervenire contingat. Porro qui
compendiariam quoque viam indicat, is geminobe¬
neficio juvat ftudiofum. Primum ut maturiusquo ten¬
dit pertingat, deinde ut minori labore , fumptuque
quod fequitur affequatur. Sed fubyercor, necuimea
tenuitasnota fit, protinus hic reclamet : Tun’ viam
indicabis, quam ipfe numquam ingreflus es aut certe
infeliciteringreflus es ? non minus ridicule facturus,
quam fi cecusceco dux effe poftulet, juxta prover¬
bium Euangelicum. Equidem majorem in modum
optarim, ut iftud vere queam inficiari , fed tamen
quid vetatimitari nautas quofdam, quicumipfi, navi
ad fcopulum elifa , nudi vix enatarint , nihilo fecius
aliis folventibus folent reéte confulere, commonttratis
periculis: aut certe Mercurialesillas {tatuasaoavneqol¬
Asc, quæ quondam in compitis poni folitæ, fuo non¬
pumgquam indicio viatoremeo proyehunt, quo num¬
quam ipfæ fint perventuræ? & ut nonnihil ex Poetis
attingam,
- - - ~ fungi vice cotis, acutum
Reddere que ferrum valet, exforsipfa fecandi ¢
Poftremo: Cxcus uti fi monftretiter, tamen adfpi¬
ce. ‘Tametfidivus Aurelius Auguftinus, accurate fi¬
Doétrina Chriftiana , fuper hoc propemodum argu¬
mento differit. Etantehunc , opinor, Dionyfius r qui¬
dam in opere quod inferipfit de Divinis Nominibus.
Rurfus in libello , cuititulum fecitde Myſtica Theo¬
logia. Et confentancum efteadem egiffe in libris Infti¬
tutionum Theologicarum ; ac rurfusin opere de Signi¬
ficativa Theologia, quo magis non idem agemus, non
modo contradtius, verum etiam craffius, & pinguio¬
re, quodajunt, Minerva: quippe qui nequaquam ex¬
cellentibusvitis ifta paramus, fed rudibus ac plebeis,
venæque inferioris ingeniis , noftra qualicumque in¬
duftria nitimur fubyenire.
1 Quem Erafmus Aveopagitam effe non exiftimabat,
D
|
|
{uaprofanamyfteria , nifi priusmultis obfervationibus
repurgatum : quanto magis æquum eft nos ad hujus di¬
vine {apientix {cholam, feu templum verius, purga=
tiffimis animis accedere ? In Exodo populus Dei vo¬
cem proculauditurus, jubetur biduo purgari. Quan¬
tam autem puritatem arbitramur exigi a Mofe & Aa¬
ton, quiconfcenfomontis cacumine, inadmirabilem
illam caliginem penetrant, ubiconfpicitur , quod nul¬
re,ubicominuseum Dco mifcentur colloquia? Eo¬
dem fpeétat, opinor, quod cum juxta montem Oreb
properaret, accurrens ut propius confpicaretar inufi¬
tatum miraculumardentisrubi, nec tamenexufti : non
prius admiſſus eſt ad divinum colloquium, quam ab¬
jiceret calceamenta pedum. Quid pedes, nifi affectus ?
Quid pedes liberi caleeamentorum onere, nifi animus
nullis terrenis ac fuxarum rerum cupiditatibus onera¬
tus? At verius & efficacius nobis loquitur Deus in ar¬
canis libris, quam Mofi de rubo locutus fit : fi modo
puriacceſſerimus ad colloquium. Paulus enarrationem
arcanæ Scripturæ non Philoſophiam, ſed Prophetiam
vocat. Prophetia vero Spiritus illius aterni donum
eft.
Huic igitur pectus tuum prepares oportet , ut tu
quoque veibo Prophetico S¢cd/daxrce vocati merearis.
Adfit oculus fidei fimplex & columbinus, qui non cer¬
nitnificæleftia. Accedat fammusardor difcendi. Non
dignatur hocincomparabile margaritum vel amari vul¬
gariter, vel cum aliis diligi. Sitientem requirit ani¬
mum ,& nihil aliud fitientem. Jam hoc facrum limen
adituris, procul abfit omnis faftus, procul abfit omne
fupercilium. Ab hujufmodi protinusrefilitille ſpiritus,
qui manfuetis minimeque ferocibus gaudetanimis, Au¬
guttum eft hujus Regine palatium, fi penetraris in
penetralia, fed vehementer humilioftio patetaditus ,
cervicem fubmittas oportet, fi velis admitti. Procul
abfitilla veri nocentiffima peftis, glorice fames que
ferocia folet ingenia comitari. Abfit rixarum parens,
pertinacia, multo magis cæcatemeritas. Quod Pytha¬
goræ numeros quofdam magicos docenti præftiterunt
auditores, tumulto magis preeftesfpiritui do&ori. Tuo
judicio diffifus, illite fingendum formandumque per¬
mittas. Cum loca fubis Religione veneranda, exofcu¬
laris omnia, adorasomnia, & quafi nufquam nonadfit
exofculare: quod non datur, tamen opertum , quidquid
eft, adora fimplici fide, proculque venerare. Abſit
impia