Page 34 [34]
AS MILITIS
meam non difpergam abeis. Vides ut in Chrifto noven¬
tur omnia, & rerum yocabula permutentur : qui fe
ipfummaleamat, is capitaliter odit : quiin fefe male
mifericors eft, iscrudeliffime feevit: bene curare ,ne¬
gligere eft: beneldere, prodeflé eft: bene perdere,
fervare eft. Ipfe tibi curze eris, ficarnis defideria con¬
templeris: fi bene frevierisin vitia, hominem benefi¬
cio juveris : fi peccatorem occideris , hominem fer¬
yayeris: fi perdideris quod fecit homo, reftitueris quod
fecit Deus. Age vero jam potentiam & imbecillita¬
tem, fortitudinem & ignaviam quid effe putat error
popularis è Nonne potentem nominant eum , qui
Poter quem velit, facile queat ledere? Quamquam odiofa
Tf nimium potentia eft, nocere pofle, id quod eftiftis
cum cantharidibus & {corpiis ,atque ipfo adeo Diabolo
commune, videlicet, daremalum. Solus Deus vere
fi poflit: quippecujusnaturaeftbene facere. Sed po¬
tens ifte quomodo tandem lædet hominem ? Eripiet
pecuniam, pulfabit corpus, adimet vitam? Si pio ho¬
mini idfacit, beneficium pro maleficio dedit: finim¬
probo, hic occafionem quidem adminiftravit, fedil¬
le ipfe fibi nocuit. Nemo enim niſi a feipfolæditur.
Nemo alium paratledere, nifilonge graviusipfe fefe
ledat prius. Damnum pecuniæ mihi dare paras, jam
ta caritateamifia damnum grayiflimum tibi ipfi dedifti.
Non potes mihi vulnus infligere, quin ipfe prius vul¬
nus multoatrociusacceperis. Nonadimes mihi vitam
corporis, nifi tute tibi prius animam jugularis.. At
Paulus ad inferendam injuriam imbecillis, ad ferendum
| Validifimus, nonne gloriatur fefe in Chrifto poffe
Rs omnia? Fortem & animofum vulgo nominant eum,
qui ferox, & impotentis animi, ad quantumvislevem
injuriam effervefcit iracundia, & convitium convitio
maleficium maleficio retaliat. Contra qui acceptam
injuriam muffitatac diffimulat, huncignayum, pufil¬
lanimem, inftrenuum appellitant. Immo quidalienius
a magnitudine animi, quam verbulo dimoveriaftatu
mentis, & adeo alienam ftultitiam non poffe conte¬
mnere, ut hominem tenon putes efle, nifimalefici1um
malcficio fuperaris? At quanto fortius, animo excel¬
fo & amplo nullam injuriam nonpoffe negligere, infu¬
per & pro maleficio beneficium reddere 2 Non ego
fortem dixerim, qui in hoftem audeat , qui mœnia
fuperet, gui vitacontempta, omnibus periculis obji¬
ciat caput , id quod eft pene gladiatoribus omnibus
vulgo.
bus nonmagisridendumeft, vel flendum potius? In¬
callidus mercator habeatur, quem Comicum illud fu¬
gerit: Pecuniam in loconegligere, maximum inter¬
dumeftlucrum: quipræfenslucellum admittat, quod
non ignoret ingens di{pendium confecuturam. Quan¬
to inconfultius, huic umbratica vita omnibus horis
nutanti, tanta follicitudine profpicere , quod tamen
fucrat fùppeditanduma Dco : &in futuram vitam nihil
confulere, quam femper calamitofiflimam exigamus
oportet, nifi fuerit ingenti cura profpectum. Alium
errorem accipe: folertem & rerum peritum vocant,
qui cumufculos omnescaptans, novit toto quid fiat in
commune. Atanimumqui poflit vincere, qui ex ani¬
mo bene velle maleyolentibus, bene mereri de male
merentibus, bene precarimale precantibus, huic de¬
nique debetur cognomen fortis atque magnanimi.
Excutiamus & illud quid mundus gloriam , ignomi¬
niam ac pudorem nominet. Laudaris : ob quid? &a
DES quibus? Siobturpia, &aturpibus, ifta vero falfa eft
vera, gloria & vera ignominia. Vituperaris, rideris: qua
gratia, & aquibus? ob pietatem, ob innocentiam, uti¬
que a malis: non ifta eft ignominia, fed nulla verior
gloria. Efto fane, veluniverfus mundus explodat, ex¬
fibiletque, non potett non efle gloriofum, quodap¬
probat Chriftus. Et {i quidquid eft mortalium applau¬
dat atque acclamet , euge euge, non poteft non effe
pry. Pudendum , quod Deo diſplicet. Prudentiam vulgo
dentia Vocant, rem parare ftrenue, partam probe conftabi¬
mundi. lire, & porro in pofterum profpicere. Sic enim paflim
È & ferio loquentes audimus. Frugi homo eft, catus,
cordatus, confultus, providus, deiis quibreyirem fa¬
ciunt lautiorem. Hoc mundus qui & mendax eftipfe
& pater ejus: at quid dicit veritas? fulte, inquit, hac
notte repetent ateanimamtuam. Expleverat horrea mel¬
|
Tyrannus moliatur, quid novatum Romæ, quid or¬
tum in Galliis, quomodo Dacæ viétitent & Scythæ:
quid confùltent Principes: breviter, qui omni de nego¬
tio apud omne genus hominum garrire calleat, eum
ajunt fapere. Quid autem incogitantius , quid infci¬
tius, quam que procul fiant, &cad tenihilattinent,
eaveltigare, qui vero in tuo pectore gerantur, & vel
folaadte pertinent, deiisne cogitare quidem. Narras
mihi tumultus Britannicos, narra magis quid in tuo
pectore tumultuentur ira, invidia , libido, ambitio 5
quam prope jam iftæ fub jugum mif fint: que fpes
victorize: quanta belli pars profligata: quam inftructa
ratio. In his fi vigilans, fiauritus pariter & oculatus;
fifagax, fi circum{pectusfueris, folertem te pronun¬
tiabo. Atque illad quod in nos mundus folet jacere, in
ipfum retorquebo : ne quidquam fapit, qui fibi nihil
fapit. Ad hunc modum fi omnes mortalium curas , gau¬
dia, {pes metus, ftudia, fententias excufleris , invenies
plena erroris omnia: dum bonum dicunt malum, &
malum bonum , dum dulce faciunt amarum , amarum
dulce, lucem faciunt tenebras, & tenebras lucem. Prt
hac quidem hominum multo maxima turba cft, ve¬
rum oportet hos fimul &contemnere, ne fimilisillo¬
rum effe velis, & miferefcere, ut cos tuifimiles fieri
cupias; atque (ut Auguſtini verbis utar) tum fierecon¬
venit irridendos. tum irridere flendos. Noli in malis
conformari huic feculo, fedreformare in novitate fen¬
{us tui, ut probes non que mirentur homines, fed que
fit voluntas Dei bona & bene placens, & perfecta. Pe- dei
riculo proximuses, planeque labefcis, fi circumfpe- 4a fins.
tare coeperis, quidagant plerique, fi captare, quid
fentiant. Ta vite ac lucis filius, fepeliant fine mortui
mortuos fuos, ceci cacorum duces fimul in fove¬
am abeant. Cave quoquam ab exemplarituo Chrifto
cordis oculos dimoyeas : non errabis, veritatis du¬
Gum fequens: non impinges intenebris, poſt lumen
ambulans. Hoc prælucente , {i fucata bona a veris,
fi vera mala a falfis ſecreveris , horrebis, non imita¬
[beris cæcitatem multitudinis, ad inaniflima rerum
Mudibria, vicibus quibufdam affectionem, iræ,in¬
|yidiæ, amoris , odii, fpei, metus, gaudii y dolo¬
ris quovis Euripo inquictius æftuantis. Brachmant,
Cynici, Stoici, mordicus fua dogmata tueri folent, &
reclamante mundo , explodentibus exfibilantibus o¬
| mnibus, tamenurgent pertinaces, quod fibi femel pet¬
fuaferunt. Aude & tufe&z tua decreta penitusinani¬
mo figere, aude fecurus ac totus in auctoris tui fenten¬
tiam pedibus difcedere.
OPINIONES CHRISTIANO DIGN Æ.
Hxc femperapud te conftentveri Chriftianifmi pa¬
‘radoxa, utine quis Chriftianus fe fibi natum efle putet’,
de multum pecuniz domi condiderat, nihil reftare pu¬
tabat, non (quod fera faciunt) ut congeftis opibus
inops cuftos incubaret, quemadmodum draconem
vellus aurcum fervaffe, Poeta fabulantur, feduti par¬
tis frueretur, & tamen hunc ftultum appellat Euange¬
liam. Quid enim ftultius, quid vecordius, quam um¬
brisinhiantem, res veras amittere, id quod folemusin
omne non fibi tribuat, fed Deo auctori feratacceptum :
omnia fua bona omnibus exiftimet effe communia.
Proprietatem Chriſtiana caritas non novit. Piosamet
in Chrifto, impios propter Chriftum, quinosadhuc
inimicos fic dilexit prior, ut fe totum nobis redimendis
impenderit illos compleétatur quod boni fint, hos ni¬
hilominus ut bonos reddat. Neminem prorfus homi¬
nemoderit, non utique magis, quam fidelis medicus
odit ægrotum. Vitiis tantum fit inimicus. Quo gra¬
vior elt morbus, co majorem curam adhibebit pura ca¬
ritas. Adultereft, facrileguseft, Turcacit : exfecre¬
Ux