crum mùltitudine mori, coronam non depofuit, fed
tibus dixit, Quanto pulerius eft amice , inacie
vi z occumbere, quam in Olympiis parta vittoria vivere.
Quantum hæc virago diflenfit a cæteris mortalibus, qui¬
bus perfuafum erat, Diis proximum effe in Olympiis ferre
palmam, quumibinonageretur certamen virtutis, fedar¬
tis & impeadiorum: tum nihileffeterribitiusmorte, ne=|
que quicquam elle tanti, quod vitae jactura fit emendum?
Hxc nullam exiftimavit viétoriam fpeciofiorem , quam
que patrie quærcretur, necullammortemoptabiliorem ,
quam gue cum hac laude contigiffet.
XXIX. Quum quidam forori fuæ narraret, quam for¬
titer ipfius filius in pralio occubuiffet; Quantum , inquit
illa, defiliocept voluptatis, tantumtnam doleo vicem, quia
tam honefla focierate defecerss.
XXX. Quidam Lacænam miffo nuncio follicitavit,
num affentirecur ut ipfi {ui faceret copiam. Cui illa refpon¬
dit; Quim efem puella y parenti obedire didici, idque feci,
mulicr autem fasta, viro. Itaque fi me invitat ad honeſta,
viromeo primumrem aperiat.
XXXI. Virgo quedam paupercula roganti quam
fponfo dotem effet allatuta ; Pudicitiam, inquit, 2 majo¬
ribustraditam. Generofe profefla eft, eamefie pulcredo-|
n, quæ mores incorruptos adferret ad nuptias. |
XXXII. Lacæna rogata num ad virum acceflliſſet; |
Non, inquit, (ed ille ad me: fignificans fefe non libidinis!
caufa commercium habere cum viro, fed parentibus ac
legibus obtemperantem. Turpiflimum enim effe feemine, |
fi virum adcoitum follicitet. |
XXXIII. Virgo quedam clanculum corrupta foe¬
tum exftinxit, tam interim patiens dolorum, ut nullam
ederet vocem , adeo ut parturiens & patrem & alios qui |
aderant falleret. Nam magnitudinem cruciatus turpitudo
cum honeftate conjunéta fuperavit. Generofi animi erat|
quod ignominiam pati non poffet: faétumipfum habebat
turpitudinem, quam ut effugeret, nixus, in quibus aliæ
mulieres folent miferas voces edere , filentio perpeffa
elt.
XXXIV. Alia quum venderetur, interrogata quid
{eiret ; Fidelis, inquit, eff. Exiftimabat fidem in famula
uovis opificio effe melius.
XXXV. Alia fimiliter captiva , quum interrogaretur,
quid ſciret ; Probe, inquit,regeredomur. Ethæc non yul¬
garisarseftin muliere.
XXXVI. Quxedam a licitatore interrogata , num
eſſer futura proba fi ipfam emeret; Etiam, inquit, fi me
non emeris. à
XXXVII. Alia quum in auctione praco rogaretil¬
am quid fciret; Libera, inquit, eſſe: fignificans fefe ca¬
privam quidem effe, ceterum ad illiberalia juffa non pari¬
turam. Itague guum emptor imperaffet quedam non con¬
venientialiberae, Plorabis, inquit, quitibi ipfi ralem invi¬
deris pofefionem,, moxque fibi necem confcivit.
XXXVIIL Agefiftrata quum Agidem filium exani¬
mem jacentem videret, exofculata faciem dixit; Nima
tua, 6 fili, bonitas > nimia manfuetudo & humanitas te f¬
mul & nosperdidit. Moliebatur enim Agis facinus fane præ- |
clarum, fedinvidiofum, nimirumut degenerantes Lace¬
dæmoniorum mores ad prifcam illam feveritatem revoca¬
ret. Interim dum ftudet offendere neminem, & gratifica¬
riomnibus, femetipfuminexitium conjecit.
XXXIX. Eademlagueo gutturinferens ,, Za hoc ran¬
tum, inguit, Sparta utilis fui. Doluit generofeefoeminz’,
quod filio non licuit de patria quemadmodum voluit bene
mereri.
XL. Quum Thebani irrupiffent inLaconicam, &cin¬
ter captivos captivafgue multos ctiam abduxiffent Helo¬
tas; jufferunt illos T'erpandri ; Alemanis ac Spendonis
Laconicacarminacanere: illirecufaruntdicentes, t4 nol¬
le filias heriles. Adeo plus apud illos valuit concaptivarum
puellarum auctoritas , quam juffa victoris. Hinc probarunt
quidam effe verum quod vulgo diceretur: liberum Sparta
maximeliberumefle, contra fervum maxime feryum. Ita
Plutarchusin vita Lycurgi.
XLI1. Theanoveftem induens cafu brachium nudavit :
cuidam autem dicenti, ôpulcrum brachium; 4t non pu¬
blicum, inquit. Admonens uni pulcrum elle, noncuivis,
N ARNVM I5 2
A | &laudartoris illius intemperantiam notans» qui alieni cor¬
porisnimium curiofus{pectator effet.
Cuitonts Laconis ApoPHTH.
I. Nondubium eft quin Chilo Lacedzemonius, qui fer¬
tur unus de numero feptem Grecia Sapientum, inapoph¬
| thegmatis Laconicam indolem retulerit, quamquam Scri¬
prorum ut opinor, vitlo, non habent eamdem gratiam quee
cri querenti quod Ephorus ipfe non crearetur, quum ille
effet: Ego, inguit, injuriam ferre novi, tu nop: fignificans
neminem eſſe idoneum magiſtratui, quinon poflit diffimu¬
lare multa preter equum & bonum fata, juxta illud , p¬
guy dnscov noi diralws stdizas > id eft , Princeps aqua &
iniqua pariter audias. é
II. Ab Æfopo interrogatus, quid ageret Jupiter, re¬
fpondit; Excelfa deprimit, depreſſa extollit : indicansarbi¬
trio Numinis res homiaum farfum deorfum volvirevolvi¬
que. j :
| IIL. Interrogatus, quaredoctiprecellerent indoétos 5
gibusac moribusinftitutos, & juxta rectam inftitutionem
yitam agentes. Hi ceteris rebus pates hoc uno fuperant
improbos, quod poft hanc vitam fperant recte factorum
premia. Nam Lacones exiftimabant egregios viros poft
obitum in vitam beatam tranflatos fieri divos.
IV. Dicere folebat, quod Lydius lapis eft auro, id au¬
rumeflehomini. Lapis enimindex affrictu prodit quale fit
aurum, ipfum autem aurum arguit quale hominisingeni¬
C|um, juxtaillud, Magifrarus virum arguit. :
V. Jam grandævusdicebat, fe fibi nullius facti confci¬
umefle, cujuspoeniteret , uno excepto, quod quum effer
adfcitus arbiter, ut inter duos amicos finiret controver¬
fam, necquicquam vellet adverfus leges facere , perfua¬
fitalteri amico, utadalios deferretarbitrium. Hoc paéto
& legem fervavit & amicum. Hic ferupulus nonnihil mo¬
vebat fenisanimum, quod perfeétæ virtutis fuiffet, nullo
metu a regula legum deflectere , necilliusamicitiam ma¬
gnifacere, qui ob fententiam fecundum leges non fecun¬
|dum ipfum datam defineret amicus effe. Quid illa fanétius
(anima, quiperomnem vitam, que illi longa contigit, hoc
p tantum criminisadmifit ?
| VI. Quidam, quorumeft A.Gellius, huictribuunt &
lillud; Sicamatamguam ofurus y fic oderis tamquam amaturus.
| Hoc diéto admonuit nec fimultates tam acriter exercen¬
las, utpræcludaturomnis in gratiam reditus: necamicis
ladeo fidendum , ut illis committas , quo fi fiant inimici
| poffint te perdere.
{ WII. Docebat , zeminem conviciis laceffendum 4 ne ft
dixerimus gua lubet , audiamus viciffim que dolent. Habet
enim & maledicendi morbus {uam voluptatem , fed quæ
plerumque male audiendi fummo dolore penfatur. Hucal¬
‘JuGit M. Tullius, Salluftiocomminans fore, ut fi quam vo¬
[luptatem male dicendo cepifiet, eam male audiendo per¬
|deret.
VAI. Diccbat,ror committendumut linguapracurreretani¬
mum: admonens priuscogitandum quid loquaris, quam
lingua prorumpat inverba. Nefcitenimvox mifla reverti.
Cogitatio prior poteft corrigi pofteriore meliore , ut habet
proverbium, vox non item.
IX. Damnum ajebatturpi lucro praferendum. Nam illud
femeldolere, hoc femper. Ja&tura rei facile farciri potett,
fama contaminata vixumquano diluitur. Resamiffa exiguo
tempore dolet , fceleris confcientia femper cruciat ani¬
mum. Iraque lucrum {celere partum , damnum eft non
lucrum.
X. Non eſſe tentanda que fieri non pofunt. Quædam ho¬
F |nefta fant ac magnifica, fed magno Reipublica malo ten¬
tantur, fincqueasperficere. Atquehæc eft præcipua pars
boni confültoris, difpicerenon folum quid per fe optimum
fit, fed quid protemporum ratione poffit obtineri.
XI. Rogatus quid effet difficile; Arcanum, inquit, re¬
ticere. Tanta eft linguæ omnium maxime volubilis incon¬
tinentia, quum alioqui nihil videatur facilius quam filere.
XIL Idem precipicbat , linguam quum alias femper ,
tum pracipue in convivio cominendam quod illic cibus & po¬
tusinvitentad intemperantiam.Porro ubi pluseft periculi y
ibimajor eft adhibenda cautio.
; XIII.