OCR Output

153 A Pr OTF TH.

XIII. Nulli minandum ef, non ſolum quod id mu¬
lierum videatur effe potius quam virorum, verum etiam
quodminitarteicui velisnocere , eftinimicum admonere
ut fibi caveat, tibique ipfi ladendi facultatem adimere.
Amicis autem minari, parum eft humanum, Recte tamen
minamur , quotiesaliquem hoc remedio correétum effe cu¬
pimus, & hac poena decrevimus effe contenti.

XIV. Promptius ad amicorum adverfam fortunam 5
quam ad res fecundas accurrendum. Rebus profperis ad=
volant quilibet, ctiam minus amici: qui adfunt reflante
fortuna, hi vere funt amici.

XV. Uxorem humilem modico apparatu ducendam 5
ne pro conjuge dominam accerfas domum. Satenim do¬
tata venit puella, qua pudicitiam & honeftos mores fecum
adfert. Proinde hoc erat unumex Laconicisinflitutis, ut
virgines fine dote nuptum irent.

XVI. Vetabat de mortuis male loqui, quod ignavum
videretur , cosinceffere lingua, quirefpondere non poflunt,
ac turpe effet cum umbris ac larvisluétari. Nam id eft
quodammodo fepultum refodere.

XVII. Docebat honorema junioribus habendum fe¬
nectuti, ut ipfi faéti fenes abaliis habeanturin pretio. Ha
res geminam habebat utilitatem. Siquidem ut{enumau¬
étoritas ac reverentia temperabat ætatem lafcivam a pec¬
cando, ita fenes cayebant, ne quid committerent, quo
juvenibus vel obineptiam ludibrio poñlent efle, velob tur¬
pitudinem perniciofi : fed inter omnes juvenes omnefque
fenes ca cffet reverentia, quæinter parentesac liberos.

X VIII. Admonebat fecundis rebus elato nonapplau¬
dendum nec arridendum. Infelix felicitaseft, quæ homi¬
nem reddit infolentiorem, eoque non plaufum meretur,
fed lacrymas. Grayiufque peccant , qui docent infolen¬
tiam, quam qui utuntur. Szepe populusclamatin avaritiam
ac tyrannidem Principum, quum ipſe doceat illos hæc vi¬
tia. Quidam codex Græcus habebat y, divxsvi: ui miye¬
Adv, id eft, infelicem non eſſe irridendum , five infelicinon
infultandum: id enim extremx eftinhumanitatis.

XIX. Docuit potentie adjungendam manfuetudi¬
nem, uta fuis non tam metum extorqueat , quam impetret
reverentiam. Reverentiæ comes eftamor, metusodium.
Amariautem non folum honettius eft , verum etiam tutius.

XX. Admonebat, ut fux quifque domuibene preeffet.
Primam enim curam debemus familiaribus : necidoneus
videturadminiftrandæ Reipublicæ qui privatam reéte gu¬
bernarenefcit. Domus enim nihil aliud eft quam parya ci¬
vitas.

XXI. Vincendam iram , quod is affectus fit eæteris
potentior, quam fuperare fortius eft , quam hoftem ar¬
matum dejicere, nec minus exitii mortalibus fit abira,
quam ab hofte.

X X1J.Divinationem non effe deteftandam , quod hane
Deorum munus efle crederet, quæ ratione percipi poffet
ab hominc infigni virtute prædito. Nam ipfe prædixiffe fer¬
tur, futurum ut ex infula Cythera fummum malum orire¬
tur Lacedzmoniis, cujus fitum naturamquecum didicif
fet; Utinam, inquit, hee aut numguam fuilfet, ant fimul ut
nata fuit, fubver(a fuifet. Nam Demaratus Lacedeemone
profugus Xerxiftafit, ut in ea infulaclaffem haberet: ac
plane Greciam fubegiflet Xerxes, fi Demarati confilium
fuiffet fequutus. Poft Nicias ca potitus ftatuit illic præfi¬

dium Athenienfium & Lacedæmonios multis cladibus af¬
flixit.

X XIII. Fertur& hocilliusnomine, invia properan¬
dum. Ex inceflu colligituranimus , præcepsarguit præ¬
cipitem, nimium lentus ignavum. Decetautem in publi¬
co compofitis effe moribus. Fortaffe deterruita præcipiti
confilio.

XXIV. Huicfimillimum eft , inter loquendum non
efle movendam manum. Id enim effe vecordium. Unde
&in Hebræorum proverbüs eſt , Stultwm digito loqui.

XXV. Monuit obtemperandum legibus. Hocad Prin¬
cipes præcipue pertinet, qui fecredunt nontenerilegibus.
Nec aliunde magis forent Refpublicæ, quam fi legum vi¬
geat auctoritas. Nec ibi tyrannis oriri poteft, ubi ex arbi¬
trio prifcarum lepum geruntur omnia.

XXVI. Dicebat, adamandam effe quietem, quoties
datur honeftum otium, juxtaillud, ouf nano, Noa

ne R IT

154

periculofius quam bellum.

XXVII. Quin &illudhuicadfcribitur , Cave tibi ipfi:
Fortafle legendum , cave teipfum, five areipfo, five obferva
te ipſum. Nam Græce eſt, duadiley tauro, utadmoneat
{ibi quemquedebere {ufpecium effe. Omnesfibi caventab
aliis, at frequenter nemo magis hoftiseft homini, quam
homo fibi , dumlibidinem, dum iram, dum ambitionem
aliafque cupiditatesadhibetinconfilium. Demirorautem
quem auétorem fequutus Aufonius hzec illi adferibat.

XXVIII. Ita moderandam vitam > ut nec inferiori¬
bus fis terrori, nec {uperioribus defpetui. Metuiafubdi¬
tis, tyrannicum eft : negligentiz vero eft, fic agere, uta

Sic temperandimores, ut a junioribus ameris potius quam
timearis, a majoribus non contemnaris. Immodicafeve¬
Mitas parit terrorem: fomnolentia, vinolentia, incogitan¬
tia fimiliaquevitia gignunt contemptum. Poteft &ad for¬
tunam accommodari, quæ fi fit vehementerampla, pa¬
rat qui metuant citius, quam qui amentaut revereantur:
fin humilior, patet contemptui. Mediocritas igitur hic
quoque eftoptima. Aufonii carmen fic habet:

Nolo minor me timeat, défpicistque major.

X XIX. Preeterea fic eſſe contemnendam mortem 5 ut
nihilo fecius curam habeas incolumitatis. Non enim eft
fortitudinis, fed amentize, femettemere invite difcrimen
conjicere: fed quoties aut inevitabilis neceffitas urget,aut
gravis honeſtaque caufa fuader, mortem contemnere for¬
tis animi eft. In morbo noneftmetuenda mors, {ed inte¬
rim adhibenda curatio mediocris. In bello famendus eft
animus ad mortem paratus, fed interim fortiter pugnan¬
dum pro viétoria. Aufonii carmen fic legendum arbitror :

Vive memor mortis, uti fis memor & falutis.
Poteft autem & hic accipi fenfus; Hactenus memineriste
morituum, ut abftineas a vitiis curifque fupervacaneis:
fed interim perinde quafi diu vi&urus fis, ca cures quæ ad
honeftam beatamque vitam pertinent. Multos mortis con¬
fideratio deterret ab honeftis a€tionibus ə contra mortis
\oblivio multos invitat ad licentius peccandum. Potelt&
fic intelligi, Ne fie metuas mortem > ui vivasanxins actriftis,
led vite [pes mortis horroremstemperet. Hunc fenfum indicat
carmen quod fequitur :

Triftia cunta exfuperans aut animo, aut amico.
Hæc vita præterquam quod multis miferiis expofita eft,
nihil habet triftius,quam quod mortem habet certiffimam ,
diem mortisincertiffimum. Sedomnia fuperandafunt, aut
animi fortitudine , aut amicorum alloquiis. Nullum cnim
in dolore remedium pracfentiusquam curas e ftufque ammi
in amicorum finum effundere , quorum & confolatio, &
communis dolor maximam mali partem tollit.

XXX. Benefici dati oblivifci decet, accepti meminife,

& fine fine prædicant, & fine modo exaggerant: fiquid

in ipfos collocatum fucrit officii, mox aut oblivifcuntur ,

aut diffimulant , aut elevant. Carmen Aufonii fic habet:
Tu bene fi quid facias, non meminilfe fas eff.

XXXI. Eidem hane tribuit fententiam > Optabilem
eſſe ſenectutem juvenilem , moleftam effe juventutem fe¬
nilem. Maxima malorum parsob qua male audit fenećtus,
a vitiis hominum profici{citur: habet autem ex fefe non¬
nulla commoda, plurimarum rerum ufumac memoriam 5
confulendi facultatem, reverentiam &au&oritatem :hee
fi adfint commoda,ab fintque incommoda,ea feneétus opta¬
bilior eft multorum juventure,vitiis & inertia marcente. Vi¬
deas autem in nonnullis juvenibus fenilemimbecillitatem 2
ſenilem ſomnolentiam, ſenilem ignaviam , fenilem mo¬
rofitatem : horum juventus pejor et fene&ute. Nam
quum feneétacareant, fenio tamen abundant, Aufoniani
verſus fic habent :

Grata fenettus homini, que parilis juvente.
Tila juventus gravitar, que firilis fenette.

XXXII. Plinius & illud oraculi vice celebratum ad¬
feribit Chiloni, eyllasrepad' dmn, fporde, fed noxa pra¬
fto eft. y

XXXIII A. Gellius No&. Atticarum lib. x. cap. 3,
adferibit illi quod dicam, idque auétore Plutarcho inlib.
de Anima, quemdam predicantem, fibinullum effe ini¬

Tom. IV. SE micum,