Page 55 [55]
OCR
Sr Tameth is Regum omnium maxime erat exercitatus &in- | ftructus dictisad hujufmodi poftulationesexcutiendas. Et- | enim quum aliquando Cynicus quidam petiflet ab ipfo | drachmam, non eft, inquit, Regum dare drachmam, & guum ille fubjeciffer, ergoda mihi talentum , refpondit, atqui non eft Cynici accipere. Diogenes quidem obambulans in Ceramico, petebat a {tatuis. Yd faétum admirantibus refpondit, fein hoc exerceri ut affuelceret fruftrari poftulatis. Nobis autem primtim exercitatio fumenda eftin rebus vulgaribus, ac meditandum in parvisnegare iis qui flagitant, preter meritum accepturi,ne defit quod refpondeamus majorarecufaturi. Siquidem nullus, utinquit Demofthenes, qui quod habebat infumpfit in qua non oportebat,quee non poflidet fi contingant, uteturin qua oportet. Quotiesau-| tem deficimus circa honefta,redundantes in fupervacaneis, | oritur multiplex turpitudo. Ad hiec vitiofus pudor,non modo malus &cimprudens difpenfatoreft pecuniarum , verum etiam majoribusinrebus non admittit utiliter confulentem rationem. Etenim ægrotantes non accerfimus Medicum peritum veriti familiarem offendere, ac liberis præceptores eligimus cos potius qui nos huc ambitu fuo provocant , quam idoncos. Quin & in litibus frequenter non patimur cum patronum dicere , qui caufæ utilis eft & rei forenfis peritus , fed amici cujufpiam aut cognati filio gratificantes, tradimusapud populumagendam caufam. Poftremo permultos cernere eft ex eorum numero qui Philofophia vacare dicuntur, quumfint Epicureiac Stoici, non dele&u neque judicio verfantes cum amicisac familiaribus, verum ultro fe prebentesillis impudenter aliquid poftulantibus.Age igitur ut ad haec multo ante inrebus vulgaribus ac pufillis nofmetipfosexerceamus,affluefcentes,neque tonfore neque pictore per immodicum pudorem uti, neque in fordido diverforio manere, fi copia fit melioris, co quod caupofrequenter falutarit nos, fed in confuetudinem ducamus,etiam in minimis eligere quod meliuseft. Sicut Pythagorici fempercavebant,ne quando dextro femorilzyvum imponerent , neque parem numerum proimpari fumerent, quoties inczeteris effet zequalitas. Quin &illudducendum in confuetudinem, ne quum rem diyinam facimus, aut nuptias celebramus, autaliud hujufmodi convivium apparamus, vocemus falutantem aut ultro accurrentem potius quam beneyolum & humanum. Etenim qui ad hunc modum fefe confuefecerit exercueritque, haud facile capietur, quin potius tutus erit in negotiis gravioribus. Ac de exercitatione quidem heec fufficiunt. Caterumrationum ad heee conducibilium illa prima eft, qua nos docet & commonefacit quod omnes affectus ac morbos ea fequuntur , quæ per illos videmur nobis effugere : velutignominia, gloriæ ftudium : dolores,voluptatum amorem: labores, mollitiem: & ambitionem vincendi, fequitur vinci & condemnari. Cæterumillud palam acciditimmodico pudori, ut dum fumum vitatignominia , in ignem fefe conjiciat. Erenim quos pudeteiscontradicere quiimprobe molefti funt, petendo quod equumnonett, poftea pudefiunt ab illis qui merito vocantin jus : dumque metuunt levem reprehenfionem, frequenter confitentem pudorem fuftinent. Nam amico petenti pecuniam,dum pre pudore nonaudent contradicere, paulo poft indecore pude{cuntredarguti, & aliquibus auxilium polliciti , litigare coguntur. Deinde fubyerfisamicislatitant ac fugitant. Quin permultos vitioſus pudor poſteaquam eos inutili promiffo de nuptiis ,autde filiafororeve conftrinxit , ruifusindiverfum mutata fententia mentiri cogit.Etenim qui dixit omnes Afianos uni fervire homini, eo quod non poffent unam fonate fyllabam, non , haud ferio dixit , fed facetia lufit. Cxtetum qui pudore tenentur vitiofo, etiam fi nihil omnino dixerint, tantum adducts fupercilts, autim terram demiflo vultu, licet multa inconfulta & abfurda obfequia effugere. Nam filentium , Euripides ait, fapientibus refponfi loco ef ſe. Et fortaftis advertus improbos magis opus erit filentio , quandoquidem humanioribus licet nosexcufare. Quin & multa crebraque virorum illuftriumac bonorum refponfa ‘convenietin promptuhabere;acmeminifleadverfus eos qui noftro pudori vim faciunt, quod genuseftilludPhocionis ad Antipatrum. Non potes me fimul & amicouti & adulatore. Rurfum quod refpondit Athenienfibusfagitantibus ab co ut aliquidadderetinfeftum, fimulque applaudentibus; Pudet, inquit, vobis addere, & huic nonreddere , Cal $2 A liclem oftendens ipfius foeneratorem. Nonenimturpe eft fateri paupertatem ,utait Thu cydides, fed re ipfa non cfugere turpius eft. Atqui ob imbecillitatem mollitiemque animi ,non audet ob pudorem ineptum refpondere petenti, Non eft in antro argentum amicecandidum y mox veluti projeéto arrhabone : Compedibus obftrittustenetur, non faber Quas cudit are, fed prdor quas addidit. Perſeus autem quum noto cuidam mutuam daret pecuniam , apud forum ac menfam fecit cavtionem , memor videlicet illius Hefiodi digi: Ex fratri teftem ridens adbibere memento: Verum quum ille admiransdixifler: Adeone Perfeelegaliter, {cilicet, inquit, utamanter recipiam , nec legaliter repofcam. Multi fiquidem ob immodicum pudorem initio hon caventes ne fallantur, poft cum amicitiæ detrimento coguntur legibus experiri. Contra Plato quum Heliconi Cyzicenodaret ad Dionyfium literas, commendavit illum & humanum ac modeftum. Deindein calceliterarum adſcripſit.Hæc autem tibi feribo dehomine, animante natura mutabili.Xenocratestametft moribusaliogui efletaufteris 5 tamen pudore viétus, literis commendavit Polyperchontem, hominem minime probum ut resindicayit. unc ubi complexuseflet Macedo, rogaretque num quatre opus haberet,popofcit talentum: Atque ille quidem dedit, caterum Xenocratem per literas admonuit, ut pofthac diligentius clicumfpiceret, quoscommendaret. At Xenocrates 1gn0= rabat, quem commendabat. Nosvero quos comperimus, idque frequenter improbos, in hos non modo literas commendatitias profundimus, verum etiam pecunias,ipfi nobis noxam accerfentes, haudquaquam cum voluptate, quemadmodum ii qui meretricibus & affentatoribus füualargiun- tur, fed molefte graviterque ferentes poftulantium impudentiam, quæ nobis judicium fubvertit opprimitque. Porro ficubi alias , certe adverfus cosqui nos pudore gravant dicerelicetillud ; Tatelligo qua fim patraturus malay fifalfum preebuero teftimonium, aut fi præter zequum judicayero, aut fi fuffiagium tulero negotio inutili aut fi mutuum dedero, non reddituro. Quapropter habet hoc pe quatur peenitentia, hic non fequitur, fed protinus in ipfisfactisadeft. Nam & quum damus, diferuciamur, & teftimonium ferentes , pudefcimus: & auxiliantes , infamiam contrahimus:& non obfequentes redarguimur. Quoniam enim imbecilliores fumus , quam ut poffimus poftulantibus recufare , etiam illa pollicemur iis qui nos urgent, que preeftare nequaquam poflumus, veluti commendationes in Principumaulas , & intercefliones apud Preefides , dumnec volumus nec audemusdicere: Non novit nos Rex, fed aliospotiusrefpicit. Hoc pacto Lyfander, quum offendiffet Agefilaum, gloriæ tamen caufa cupiens videri plurimum apud illum poffè , non erubuit excufare adeuntibus jubens illos | ad alios ire, &illos tentare , qui plusipfo valerent apud Regem. Nec enim turpeeft non omnia poffe : cæterum quum non poflisaut idoneus fis ad talia negotia fufcipiendayad hac recipienda pudore protrudi , praterquam quod turpe eft fummam ctiamadfertmoleftiam. Cæterum aliunde proficifci debet, utin his quæ virium noftrarum ſunt & honefta, libenter obfequamur iis qui noitrum requirunt officium, non coaéti pudore, fed volentes, In noxús vero &inhoneftis, convenit illud Zenonis femper habere in promptu: qui cum incidiffet in adolefcentem quemdam ipfi familiarem Juxta moeniafurtim ambulantem, audiffetque quod fugeret amicum a quo poftulabatur ad ferendum falfum teftimonium: Quidais, inquit ,ignave? [lleaufus eft te malo injuriaqueaflicere, nec erubelcit, & tuilli pro juftitia nonau= des obfiftere? Proinde qui dixit: Improbes adverfushomines armatimprobitas probe : male docet fic ulcifci malitiam, ut illam imitemur. Caterum quifquis improbitatem illorum , qui impudenter ac fronte perfriéta obftrepunt, pari impudentia retundit, nec tarpia concedit, verens facere inverecunda , recte jureque facit, id quod faciunt quicumque fapiunt. Jam vero, oba {curis & humilibus nulliufque pretii hominibus quum obturbant, non magni negotii fucrit obfiftere, verum tales cum rifuquoque & falibusnonnulli fubmovent. Quemad? Tom, IV. E mo»
