Page 54 [54]
OCR
79 De Vi modici pudoris vitium attingimus, cavendum cft ne fimul & illa detrahamus, quæ contigua funt pudori, modeftiæ ac manfuetudini. Nam fùbhislautat, hisadhæret vitiofus pudor, palpans & affentans immodice verecundo, velut humanocivilique, acfenfum habenti communem, minimeque rigidoac praetraéto. Hanc ob caufam Stoici his derebus differturi, protinus ipfo etiam nomine diftinxerunt eru~ befcentiam ac vitiofum pudorem a verecundia , ne ficommune vocabulum reliquifent, vitio darent occafionem lædendi: verum nobis concedant nominibus citra calumniam uti, velpotiuslargiantur nobis Homerico more loqui. Siquidem ille dixit :, Valde pudor mortale genus leditue juvatve. Ethaud male quidem ledendi verbum priore loco pofhit. Fit enim pudor utilisratione, quee & detrahit quod redundabat, & quod erat moderatum relinguit. Ulud igitur in primis perfuadendum eft ei, qui immodico pudori obnoxius eft, quod affe@tu noxio teneatur. Nihil autem eft noxium quod idem fit honeftum: quodque non oporteat voluptatem capere , quoties laudibus demulcetur, dum pro gravi, excelfo ac jufto praedicatur clegans & hilaris, neque quemadmodum Euripidis Pegafus : Pavitando ceftit infidenti plus fatis Bellerophontæ, ita fefe præbeat quibufli TiO SA ĝo A [la „quod ajunt quidam, nec illiberalis, fed prudensilla He« fiodi fententia : Adcenam voca amicum, ne accerfiveris hoftem. Ne fisimmodice pudens erga oforem, neque fubmoyeris eum, qui videtur fidere. Etenim fivocaris viciflim vocaberis, & coenaaccipies, fi fuerisacceptus, tinétura, utitaloquar, cuſtode diffidentiæ, pudore mollita abjecta. Conandum eft igitur, ut-hic morbus multorum caufa malorum propellatur primum per exercitationem fato initio, more corum quialiis in rebus quippiam meditantur, a pufillis, & ubi non difficile fit contra oculos toilere : veluti fi quis tibi propinet incœna, quum fatis biberis, ne te moveat pudor inutilis, neque tibi ipfi vim facias, fed deponito poculum. Rurfum aliquis provocat ad talos inter pocula, ne pudefeas neque metuasfi petaris diéterio, fed imitare Xenophontem Lagi, quem quum Hermoneus meticulofum vocaret, quod nollet cum ipfo talis ludere , confeflùs eft enon modo timidum, fed vehementer etiam timidum & meticulofum efle adverfusinhonefta. Rurfus incidiftiin hominem inepte loquacem , quite apprehendit, & inheerens complexu retinet, ne fis hic immodice pudens, fed interruptum fermonemurge &abfolve. Nam hujufmodi recufationes ac difcuffiones quoniam in minoribus malispræparant exercentquead excutiendum inutilem pudorem, confuefaciunt nos B bet rogantibus , atque ad illorum humilitatem fimul & femetipfum dejiciat , metuens ne audiat durus & inexorabilis. Etenim Bocchoridi Ægyptio, quum effet natura fævus, Ifsut ferunt, immifitafpidem , quæ circumvoluta capiti, fuperne obumbraret , videlicet quo jutte judicarer. At pudor immodicus mollibus & effoeminatis imminens , nec valens ad ullam petitionem renuereaut contradicere , & judicesavertita juftitia, & in confultatione fedentibus obturat os, multaque cogit tum dicere tum facere inconfulte. Cæterumqui improbiffimus eft, femper hujusaffeus dominusac fuperior eft, fic excutiens pudoris affectum ut numquam pudefiat. Itaque pudorimmodicus dum nullam interpellationem poteft repellere nec fubmovere: perindeutager fupinus ac mollis, turpiflimis tum fais rum cupiditatibus pervius eft. Nam hujufmodi pudormalus cuftos eftteneræ ætatis, quemadmodum dixit Brutus , fibi non videri eum ætatis florem reéte collocafle, qui nihil negaret. Rurfus maluseft thalami & fœminei conclavis curator. Sicutapud Sophoclemloquitur illa adultero jam faGti peenitens: Suafuimpulifti, blandiendo illeéta fam. Iraque pudor immodicus, pofteaquam intemperantiam ad turpia proclivem magis etiam non obfiftendo corrupit , omnia prebet invadentibus immunita, patentia, proclivia. Etin dando quidem perduntingenia {celeratiffima. Obfequendi vero facilitate, &immodico pudore, corrumpunt etiam verecunda. Non interim commemoro detrimenta rerum utilium, quz parit immodicus pudor dum mutuum dant, guibus diffidunt : dum {ponfores fiunt , pro quibus nolunt , dum laudant quidem illud, fponde, fed præfto eft noxa, cæterum coin tebus gerendis utinon poflunt. Quam multos autem hic morbus fuftulerit, nemo facile recenfuerit. Siquidem Creon dum fic Medeam alloquitur : Mulier fatius eff hoftis ut fiam tibi : Quam fi oblequar nunc, gemere dira in pofterum, aliis quid eſſet agendum præſcripſit: At ipſe ftulto pudore vi&us dum unum diem pofcenti dat, fubvertit domum. Nonnulli vero etiam quum cades & yenena fufpicarentur parari, tamen ob pudorem vitiofum fubyerfi funt. Huncin modum periit Dion, non quod ignoraret fibi a Callippo ftrui infidias, fed quia puduit obfervareamicum & hofpitem. Sic Antipater Cafandri filius, vocato ad coenam Demetrio. Deinde poftero die quum viciflim effet vocatusab ipfo ,puduitrecufare , ne videreturci diffidere qui ipfi fifus fuiffet. Quum iffet igitur, fuper coenam interfectus eft. Czterum Polyperchon pactus talenta centum, receperat ‘Cafandro fefe perempturum Herculem Alexandri ex Barfinenothum, deindead ccenam vocabat. Porro quumadolefcens fufpe&tam quidem haberet eam yocationem, metueretque fibi, ceeterum excufaret incommodam valetudinem , Polyperchon yeniens ad illum prior ita Joquutus eft : O puer imitare morum paternorum facilitatem humanitatemque, nifi profecto metuis nos, quafi tibi ftruamusinfidias. Adolefcentulus autem pudefaétus, fequutus eft illi vero peracta coenacum jugularunt, Noneftigitur ridicu ad majora. At hoc fane loco nonalienum fuerit commemorare quod dixit Demofthenes. Etenim quum Athenienfes geftirent Harpalo ferre auxilia, jamque adverfus Alexan€ drum armarentur, de repente apparuit Philoxenus, quem Alexander maritimis negotiis ducem preefecerat. Quum vero populusattonitus metu, confilefceret, quid faciant; inguit Demofthenes, fi folem videant qui non poflintob=. tueri lucernam ? Quid enim fa@uius es in arduis negotiis , fi Rex interveniat aut populus pudore obticefcat , quum familiari propinanti poculumque porrigenti, non poflis recufare, neque garrulum apprehendentem effugere , fed homini nugaci præbeas teipfum quoadilli lubet immorari; non habens tantum roboris ut dicas : videbote pofthac nunc noneft otium. Jam vero adverfus laudes adulantium, non inutilis fuerit in rebus levioribus meditatio exercitaD |tioquead expellendum vitiofum pudorem. Quod genus fit, in amici conyivio cithareedus infcite canit, aut: comeedus magnoemptus infcitaaétione perdit Menandrum , plerifque plaudentibus &admirantibus. Non fuerit opinor moleftum aut difficile cum filentio audire, nec illiberaliter laudare, fupra quam tibi videatur. Quod fi in his tibi non tennperas, quid facies amicoreeitante malum carmen,aut fcripram orationem oftendente ? Nimirum illiberaliter ridicueque laudabis, fimulque cum ceteris adulantibusapplaudens augebis tumultum. Quomodo igitur reprehendes in negotio ferio delinquentem ? Quomodo in gerendo Principatu, aut innuptils, aut inadminiftranda Republica non reéte fe gerentem admonebis? Nam ego quidem nec Periclisillud probarim , quod refpondit cuidam amico poftulanti, ut pro fe ferret falfum teftimonium cui conjunétum erat jusjurandum „ufque adaram inquiens amicus fum. Nimis enim prope jam acceflit. Cæterum quie longinquo fefe confuefecerit, ut neque dicentem laudet præter animi fententiam, neque canenti applaudat , neque fcommatis parum dextre ludenti arrideat, noncommittet ut eoufque progrediatur aliquis, ut veldicere audeat homini in hujuf modi negotiis non plus fatis verecundo:Jura pro me,dic falfum teftimonium , aut pronuncia preter juftum. Itidemoporter & pecuniam mutuamflagitantibus obfi ftere,confuetudine multo ante parata inrebus neque magni momenti, neque recufatu difficilibus. Archelaus Macedonum Rex, quum ab ipfo poculum aureum poftularet quidam,qui nihil ; |ducebathoneftum praterquam accipere, juffit miniftro ut id Euripidi daret. Er hominemillum intuitus: ‘Tu quidem, inquit, dignuses qui pofcas necaccipias: hic vero dignus eft qui etiam non poftulans accipiat: pulcre declarans non ex pudorisarbitrio, fed ex judicii dele&tu donationem ac largitionem efle faciendam. Nos vero fazpenumero modeftishominibusac familiaribus quum egent contemptis, aliis inftanter improbeque flagitantibus damus, non quod dare velimus, fed quod negare non valeamus. Quemadmodum Antigonus fenior , quum frequentet Biantem molefte flaitantem tuliffet: Date, inquit, Bianti talentum vel vi. 7 Tametfi
