79 De Vi
modici pudoris vitium attingimus, cavendum cft ne fimul
& illa detrahamus, quæ contigua funt pudori, modeftiæ
ac manfuetudini. Nam fùbhislautat, hisadhæret vitiofus
pudor, palpans & affentans immodice verecundo, velut hu¬
manocivilique, acfenfum habenti communem, minime¬
que rigidoac praetraéto. Hanc ob caufam Stoici his dere¬
bus differturi, protinus ipfo etiam nomine diftinxerunt eru~
befcentiam ac vitiofum pudorem a verecundia , ne ficom¬
mune vocabulum reliquifent, vitio darent occafionem læ¬
dendi: verum nobis concedant nominibus citra calumniam
uti, velpotiuslargiantur nobis Homerico more loqui. Si¬
quidem ille dixit :,
Valde pudor mortale genus leditue juvatve.
Ethaud male quidem ledendi verbum priore loco pofhit.
Fit enim pudor utilisratione, quee & detrahit quod redun¬
dabat, & quod erat moderatum relinguit. Ulud igitur in
primis perfuadendum eft ei, qui immodico pudori obno¬
xius eft, quod affe@tu noxio teneatur. Nihil autem eft
noxium quod idem fit honeftum: quodque non oporteat
voluptatem capere , quoties laudibus demulcetur, dum pro
gravi, excelfo ac jufto praedicatur clegans & hilaris, neque
quemadmodum Euripidis Pegafus : Pavitando ceftit infi¬
denti plus fatis Bellerophontæ, ita fefe præbeat quibufli¬
A [la „quod ajunt quidam, nec illiberalis, fed prudensilla He«
fiodi fententia :
Adcenam voca amicum, ne accerfiveris hoftem.
Ne fisimmodice pudens erga oforem, neque fubmoyeris
eum, qui videtur fidere. Etenim fivocaris viciflim vocabe¬
ris, & coenaaccipies, fi fuerisacceptus, tinétura, utitalo¬
quar, cuſtode diffidentiæ, pudore mollita abjecta. Conan¬
dum eft igitur, ut-hic morbus multorum caufa malorum
propellatur primum per exercitationem fato initio, more
corum quialiis in rebus quippiam meditantur, a pufillis, &
ubi non difficile fit contra oculos toilere : veluti fi quis tibi
propinet incœna, quum fatis biberis, ne te moveat pudor
inutilis, neque tibi ipfi vim facias, fed deponito poculum.
Rurfum aliquis provocat ad talos inter pocula, ne pudefeas
neque metuasfi petaris diéterio, fed imitare Xenophontem
Lagi, quem quum Hermoneus meticulofum vocaret, quod
nollet cum ipfo talis ludere , confeflùs eft enon modo ti¬
midum, fed vehementer etiam timidum & meticulofum
efle adverfusinhonefta. Rurfus incidiftiin hominem inepte
loquacem , quite apprehendit, & inheerens complexu re¬
tinet, ne fis hic immodice pudens, fed interruptum fermo¬
nemurge &abfolve. Nam hujufmodi recufationes ac dif¬
cuffiones quoniam in minoribus malispræparant exercent¬
quead excutiendum inutilem pudorem, confuefaciunt nos
bet rogantibus , atque ad illorum humilitatem fimul & fe¬
metipfum dejiciat , metuens ne audiat durus & inexorabi¬
lis. Etenim Bocchoridi Ægyptio, quum effet natura fæ¬
vus, Ifsut ferunt, immifitafpidem , quæ circumvoluta ca¬
piti, fuperne obumbraret , videlicet quo jutte judicarer.
At pudor immodicus mollibus & effoeminatis imminens ,
nec valens ad ullam petitionem renuereaut contradicere ,
& judicesavertita juftitia, & in confultatione fedentibus
obturat os, multaque cogit tum dicere tum facere incon¬
fulte. Cæterumqui improbiffimus eft, femper hujusaffe¬
us dominusac fuperior eft, fic excutiens pudoris affectum
ut numquam pudefiat. Itaque pudorimmodicus dum nul¬
lam interpellationem poteft repellere nec fubmovere: per¬
indeutager fupinus ac mollis, turpiflimis tum fais rum
cupiditatibus pervius eft. Nam hujufmodi pudormalus
cuftos eftteneræ ætatis, quemadmodum dixit Brutus , fibi
non videri eum ætatis florem reéte collocafle, qui nihil ne¬
garet. Rurfus maluseft thalami & fœminei conclavis cu¬
rator. Sicutapud Sophoclemloquitur illa adultero jam fa¬
Gti peenitens: Suafuimpulifti, blandiendo illeéta fam. Ira¬
que pudor immodicus, pofteaquam intemperantiam ad tur¬
pia proclivem magis etiam non obfiftendo corrupit , omnia
prebet invadentibus immunita, patentia, proclivia. Etin
dando quidem perduntingenia {celeratiffima. Obfequendi
vero facilitate, &immodico pudore, corrumpunt etiam
verecunda. Non interim commemoro detrimenta rerum
utilium, quz parit immodicus pudor dum mutuum dant,
guibus diffidunt : dum {ponfores fiunt , pro quibus nolunt ,
dum laudant quidem illud, fponde, fed præfto eft noxa,
cæterum coin tebus gerendis utinon poflunt. Quam mul¬
tos autem hic morbus fuftulerit, nemo facile recenfuerit.
Siquidem Creon dum fic Medeam alloquitur :
Mulier fatius eff hoftis ut fiam tibi :
Quam fi oblequar nunc, gemere dira in pofterum,
aliis quid eſſet agendum præſcripſit: At ipſe ftulto pudore
vi&us dum unum diem pofcenti dat, fubvertit domum.
Nonnulli vero etiam quum cades & yenena fufpicarentur
parari, tamen ob pudorem vitiofum fubyerfi funt. Huncin
modum periit Dion, non quod ignoraret fibi a Callippo
ftrui infidias, fed quia puduit obfervareamicum & hofpi¬
tem. Sic Antipater Cafandri filius, vocato ad coenam De¬
metrio. Deinde poftero die quum viciflim effet vocatusab
ipfo ,puduitrecufare , ne videreturci diffidere qui ipfi fifus
fuiffet. Quum iffet igitur, fuper coenam interfectus eft.
Czterum Polyperchon pactus talenta centum, receperat
‘Cafandro fefe perempturum Herculem Alexandri ex Bar¬
finenothum, deindead ccenam vocabat. Porro quumado¬
lefcens fufpe&tam quidem haberet eam yocationem, me¬
tueretque fibi, ceeterum excufaret incommodam valetudi¬
nem , Polyperchon yeniens ad illum prior ita Joquutus eft :
O puer imitare morum paternorum facilitatem humanita¬
temque, nifi profecto metuis nos, quafi tibi ftruamusinfi¬
dias. Adolefcentulus autem pudefaétus, fequutus eft illi
vero peracta coenacum jugularunt, Noneftigitur ridicu¬
ad majora. At hoc fane loco nonalienum fuerit commemo¬
rare quod dixit Demofthenes. Etenim quum Athenienfes
geftirent Harpalo ferre auxilia, jamque adverfus Alexan¬
€ drum armarentur, de repente apparuit Philoxenus, quem
Alexander maritimis negotiis ducem preefecerat. Quum
vero populusattonitus metu, confilefceret, quid faciant;
inguit Demofthenes, fi folem videant qui non poflintob=.
tueri lucernam ? Quid enim fa@uius es in arduis negotiis ,
fi Rex interveniat aut populus pudore obticefcat , quum
familiari propinanti poculumque porrigenti, non poflis re¬
cufare, neque garrulum apprehendentem effugere , fed
homini nugaci præbeas teipfum quoadilli lubet immorari;
non habens tantum roboris ut dicas : videbote pofthac
nunc noneft otium. Jam vero adverfus laudes adulantium,
non inutilis fuerit in rebus levioribus meditatio exercita¬
D |tioquead expellendum vitiofum pudorem. Quod genus fit,
in amici conyivio cithareedus infcite canit, aut: comeedus
magnoemptus infcitaaétione perdit Menandrum , plerif¬
que plaudentibus &admirantibus. Non fuerit opinor mo¬
leftum aut difficile cum filentio audire, nec illiberaliter lau¬
dare, fupra quam tibi videatur. Quod fi in his tibi non tenn¬
peras, quid facies amicoreeitante malum carmen,aut fcri¬
pram orationem oftendente ? Nimirum illiberaliter ridicu¬
eque laudabis, fimulque cum ceteris adulantibusapplau¬
dens augebis tumultum. Quomodo igitur reprehendes in
negotio ferio delinquentem ? Quomodo in gerendo Prin¬
cipatu, aut innuptils, aut inadminiftranda Republica non
reéte fe gerentem admonebis? Nam ego quidem nec Pe¬
riclisillud probarim , quod refpondit cuidam amico poftu¬
lanti, ut pro fe ferret falfum teftimonium cui conjunétum
erat jusjurandum „ufque adaram inquiens amicus fum. Ni¬
mis enim prope jam acceflit. Cæterum quie longinquo fe¬
fe confuefecerit, ut neque dicentem laudet præter animi
fententiam, neque canenti applaudat , neque fcommatis
parum dextre ludenti arrideat, noncommittet ut eoufque
progrediatur aliquis, ut veldicere audeat homini in hujuf
modi negotiis non plus fatis verecundo:Jura pro me,dic fal¬
fum teftimonium , aut pronuncia preter juftum. Itidemo¬
porter & pecuniam mutuamflagitantibus obfi ftere,confue¬
tudine multo ante parata inrebus neque magni momenti,
neque recufatu difficilibus. Archelaus Macedonum Rex,
quum ab ipfo poculum aureum poftularet quidam,qui nihil
; |ducebathoneftum praterquam accipere, juffit miniftro ut
id Euripidi daret. Er hominemillum intuitus: ‘Tu quidem,
inquit, dignuses qui pofcas necaccipias: hic vero dignus
eft qui etiam non poftulans accipiat: pulcre declarans non
ex pudorisarbitrio, fed ex judicii dele&tu donationem ac
largitionem efle faciendam. Nos vero fazpenumero mode¬
ftishominibusac familiaribus quum egent contemptis, aliis
inftanter improbeque flagitantibus damus, non quod dare
velimus, fed quod negare non valeamus. Quemadmodum
Antigonus fenior , quum frequentet Biantem molefte fla¬
itantem tuliffet: Date, inquit, Bianti talentum vel vi.
7 Tametfi