modo fe habet, in fan&is (ut inquit Plato), fundamentis[A
fixus fedens ,, re&a perficit juxta naturam obambulans.
Quemadmodum autem in coelo folem pulcerrimum fui
fimulacram quod fe ceu fpeculo repreefentet , oftendit his,
quillum per {e poffunt intueri: itain civitatibus juftitia lu¬
cem, hujulque rationem velut imaginem conftituit, quam
felices ac prudentes effingunt e Philoſophia, ad ſummam
rerum pulcritudinem accommodantes fefe. Hune autem
animi babitum nihil eft quod gignat in nobis, nifiratioe
Philoſophia proficiſcens : utne idem accidat quod Alexan¬
dro, gui quum Corinthi vidiffet Diogenem, ejufque pro¬
baffet ingenium, ac viri prudentiam ac magnitudinem eflet
admiratus : N; Alexander efem, inquit, Diogenes fem: ali¬
quantulum , ut itadicam, onuftusfua felicitate ac {plendo¬
Te, potentiaque, velut impedimentis, & otium negantibus
ad capeffendam virtutem , invidens tamen interim Diogeni
pallium ac peram, quibusille invi@userat, & infuperabilis,
non quemadmodum ipfearmis equis & fariffis. Licebat igi¬
tur Philofophantem fimul & affeQu fieri Diogenem, &
fortuna manere Alexandrum. Etobhoc magis etiam Dio¬
genem ficri conveniebat, quod Alexander effet, ut quiad-|
verfus magnam fortunam , turbulentam ac procellofam ,,
multis opushaberet fulturis, magnoque gubernatore. Nam
inimbecillibus, humilibus, ac privatis,eo quod ut funt ftul¬
ti, ita parum poflunt offendere , moleftia quædam veluti
malis fomniisperturbat animum , qui nequeat cupiditates
explere. At poteftas conjunéta cum malitia anxietatem
moleftiamqueadjungit cupiditatibus. Verumque eftillud
Dionyfii,qui dicebat fe tum maxime capere fruétum ex im¬
perio , quum quæ vellet celeriter efficeret. Itaque vehe¬
menter eft periculofum ,yelle quæ non decet, eum qui quæ
velit , facere poflit.
46
Ar fimul ac dittum eft verbum res ipfa peratta ch;
Malitia celerem naćta curfum ex poteftate, quemvis affe¬
ctum aggravat ac auget, iram efficiens cadem , amorem A
adulterium , avaritiam, profcriptionem. Ac fimulutver¬
bum dictum eft, aétum eft de eo qui fulpitione offendit, pe¬
riitque delatus. Et quemadmodum docent Phyfici, fuigur
pofteriuserumpere, quam tonitru, priustamen apparere :
ficuti fanguis prius apparet quam vulnus, propterea quod
fonitum quidem excipiant aures, lumini vero vifus occur¬
rat: Sic in imperiis fupplicia pravertunt accufationes, &
prius emicant condemmationes , quam probationes,
Illic enim ira jam nequit refiftere,
Hamata ficut ancora equort fero :
Nifi rationis pondus frangatac premat potentiam,uti Prins
ceps folem imitetur , qui quumaltiflimus eft, ad polum fe¬
ptentrionalem evećtus, tum minimum movetur, curfum
tutum reddens tarditate. Neque enim fieri poteft ut mali
tia lateatin poteftate. Verum eos quidem qui morbo comi¬
tiali fint obnoxii, fiin frigus aliquod incidant, eoque corri¬
piantur , continuo Capitis occupat vertigo, acvacillatio
morbum arguens. At indoétos & ineruditos fimulatque
fortuna paulum extulerit, opibus ac gloria , aut potentia ,
fubveétos inaltum , protinus oftendit caducos. Immo po¬
tius quemadmodum in vafisinambusnon queas dignofcere,
integra fint, anvitiofa, verum ubi infuderis aliquid, tum
apparer qua peritillent:Sic animi putres non ferentes poten¬
tiam, cfuunt cupiditatibus, nempe iracundia, faftu , info¬
lentia. Sed quidattinet de his dicere , quum minima etiam
nobilium & illuftrium virorum deliéta calumnientur ho¬
mines. Catonivinum objiciebatur, Scipioni fomnus: Lu¬
cullusob caenas fumptuofiores male audit.
N Amorem infinuare fee, &alio¬
rum amicitiam ambire, &alios inami¬
citiam recipere, eamque colere, que
multis fit tum publice, tum privatim
utilitatem ac fruétum allatura, id ho¬
minum eft civilium honeftate & hu¬
| manitate praeditorum , non gloria cu¬
pidorum, quemadmodum nonnulli di¬
étitant. Quin contra potius is & gloriæ fitiens, & probri
metuensvidetur, quireformidatacveretur, ne dicatur ftu¬
diofus& obfervans eorum, qui poteftate precellunt. Alio¬
qui quid dicit amicitia cultor , qui fanabilis eft & Philofo¬
phum defiderat ? Utinam fim Simon ille Coriarius , aut|
Grammatifta Dionyfius, e Periclisaut Cimonis familia , uti
mecum confabuletur, mihique affideat Socrates, quemad¬
modum illis. Et Arifton Chius, quum maleaudireta So¬
phiftis, quod cum omnibus quicumque vellent, difputaret ,
utinam, inquit, ctiam feræ intelligerent fermones qui pro¬
vocentad virtutem. Et nos refugiemus habere confuetudi¬
nem cum viris potentibus, & optimatibus, perinde quafi
immites fint ac feri? Philofophie: doétrina non eft hujufmo¬
di ftatuarum artifex,ut figna fingat, que in bafi muta ftent
& fenfus expertia, quemadmodum dixit Pindarus : Sedagi¬
lia ftudet facere quaccumqueagereditur,actuofaque ac ani¬
mata. Addit impetus, quibus excitentur, addit Judicium
quod invitet ad utilia, addit deleétum, quo fequamur potio¬
ra,addit prudentiam, animique magnitudinem, cum man¬
fuetudine cautelaqueconjunétam. Perquasres viri civiles
libentius habent familiaritatem & confuetudinem cum
præcellentibus dignitate viris ac præpotentibus. Etenim
fi quis Medicus fit egregius, libentius illi medebitur oculo,
qui promultis circumfpiciat , multofque cüftodiat. Ita Phi¬
lofophus ejus animi curam libentiusaget , quem videtpro
multisfollicitum, quemque oporteat multis fapere , multis
Jufmodi narrant Herculem ac veterum
vifus effet fodere in extremis oris, juxta Corvi rupem , fu¬
bulcicam illam Arethufam : fed amnis alicujus perennis
fontes aperuiffet civitati & exercitui, Regum arbuftisac
faltibus. Audivimus fane Homerfim, Minoa Deioariften
appellantem , hoc eft, interprete Platone, familiarem ac
(Regalo Neque enim cenfebat privatos homines aut
|ædium cuftodes, aut otiofos efle Deorum difcipulos, fed
[Reges 5 quibus fi contigerit rectum confilium, juftitia,
| probitas, fortitudo, continuo futurum eft » ut omnes adju¬
ventur, fructumque capiant , qui cum eis habent commer=
‘cium.Ferunt fi erungium herbam una aliqua capra fumpfe¬
rit in os, primum ipfam fifti, deinde reliquum omnem gre¬
gem cumilla confittere, donecaccedens caprarius,herbam
eximat. Bjufmodi quxdam vis &acrimonia fluit a potefta¬
te, que ignisinmorem depafcatur, acdiffipet quæcumque
propiusadmotafuerint. Atqui Philofophi ratio, fi inho=
minem privatum inciderit, gaudentemotio 5 fefeque velu¬
tu centro,ac {patio Geometrico, corporis neceflitatibus cir
cumf{cribentem , nihil transfundit inalios, {ed facta im uno
illo tranquillitate & quicte marcefcit , fimulque cum co de¬
ficit. Verum fi Principem , aut magiftratum & innegos
tus verfantem attigerit, atque hunc expleverit honeftate,
perunum prodeft compluribus, quemadmodum fecit Ana¬
primatibus. Ac Cato iple reliĉto exercitu , navigavit ad
Athenodorum. Scipio Panætiumaccerfivit, quuma Sena¬
tu legatus effet ad res fociorum infpiciendas, ut narrat Pofi¬
donius. Quidigitur oportuit dicere Panætium? Si quidem
effes Caftor, aut Pollux, aut alius quifpiam privatus, cu¬
piens mediam urbis lucem effugere , per otium inangulo
quopiam Philofophorum fyllogilmostefolvensac ne&ens,
lubens te docendum fufcepiffem , tuague uterer confùetu¬
filius,