OCR Output

ol
a oportet: Finita cft autem ca oe , in nr
mpetit initium , ut idem finis efle non pofft :
tale Eomp fi t in cundem non cadat ratio prin¬
talis inquam finis , ut È = Te
ipii, id quod evemtin omnibus figuris , excepta cir¬
E ſeu ſphærica. Nam ut in hac nullum certum
ott punétum , quod proprie dici queat initium, Eno
item quod ita fit finis, ut tantum cam recipiar appella:
tionem, ita nec momentum hujufmodi ullum eft, nec
impetus. Unde confequitur , ut ibi nequc finita fit
magnitudo, neque motus finitus, neque finitum tem¬
us. Rurfum ubi quodlibet magnitudinis punétum , fi¬
mul & initium & finis efle poteft., ibi magnitudinem
infinitam efe necefle eft. Ad candem rationcm , ubi
quilibet impetus vel principium motus effe poteſt, vel
finis, illie motus vidctur infinitus. Demum ubi quod¬
_ yis momentum , fimul yel initium temporis effe poteft,
vel finis, 1bi tempus infinitum oportet efle. Sed infi¬
nitum tempus, ternum yocamus , quod quidem z¬
terno refpondet motui. Motus æternus magnitudinem
item zternam requirit. Hæc non poflunt competere,
nifi in fpheericam , aut circularem magnitudinem. Un¬
de Philofophi quidam æternitatem mundi collegerunt,
qùod animadverterent coeli univerfi, fyderumque &
{pharicam cfle figuram , & motum item effe fpheen¬
cum. Porro non folum in hujufmodi magnitudinem È
circuli ratio quadrat , verum etiam motus huic adhæ¬
rens, circulus eft quidam. Item tempus eum dimetiens
motum, non refpuit appellationem circuli , quemad¬
modum teftatur etiam Ariftoteles quarto at © Qva¬
ais axpodaros libro. Hæc igitur, atque id genus alia qui
ex Philofophorum difciplinis perdidicerit, is facile con¬
jeétabit , quam ob rem /Egypti circulo fempiternum
tempus exprimere voluerint. Fam vero Delphini vim,
naturamquepaucisinfpiciamus. Traduntauétoreshunc
incredibili velocitate , & admirabili impetu reliquum
animantium genus longo intervallo poft fe relinquere.
Proinde Oppianus libro de Naturis pifcium fecundo,
Delphinos noncum quibuflibet avibus , fed cum aqui¬
lis confert:
O'asoy A XS per olcovoîa avente
Mems, 1 Sypeost per WUESTA ASCVTES 5
O'asoy «pis sav w eomu cheat PQAGVTES 5
Tooscy @ AcA@ives Ww in Sua HE LOVIES.
i.e. Quippe citas quantum inter aves | infignis honore
Regali , reliquas aquila pravertitur omneis,
Inque feris leo crudivoris , {evique dracones
Serpentum tn genere exfuperant , tantum impete Del¬
phin
Eximius vincit regnantes aquore pifces.
Confert & jaculo:
Aid d BAG asx Iurwosay
Awry.
Namque per aquora lata fagitte
More volant.
Denique confert etiam vento , vel turbini potius, ac
procellæ ventorum :
Amor Wh Bago duz Mareen für Acirarl.
Altas aliguando per undas
Turbinis in morem difcarrit.
Plinius libro Hiftorie Mundi nono, cap. octavo, Ari¬
ftotelis fecutus fententiam, haudquaquam ab his difcre¬
pantia refert, videlicet Delphinum omnium animalium
perniciffimum effe: neque id folum inter maritimi ge¬
nens, verum etiam volucri quavis ocyorem , quovis
acriorem telo. Singularem autem hujus velocitatem
hoc potiflimum argumento colligi, quod cum os habeat
longo diffitum intervallo à roftro, nempe medio pene
ventre , qua res in confe&andis pifcibus non medio¬
crem illi moram adferat necefle eft » neque enim nifi
refupinus atque converfus corripit, tamen vix ullus cft
pifcium, qui illius effugiat celeritatem. Nec ignorat
ipfe hanc naturæ dotem, fed veluti laudis, animive
caufa certat aliquoties cym navigiis , plenis velis eun¬
tibus. Eft cum præcipue DiraivOpwar Gr Delphin , quin
& aujdeegstw’ ajunt nonnulli, & ob id capitalis eft ho¬
Kis Crocodili, quo non aliud animal infenfius homini.

e!

ac

A

Itaque non pavefcit hominem ut alicnum , verum ob:
viam navigiis venit: alludit exfultans , certat etiam &
quamvis pleria preeterit vela, Quin etiam in mugilum
venatu apud ftagnum * Laternam magnifice declarat,
quantum valeat ccleritate , Du pollcat ingenio,
quantum denique bene velit homini. Jam vero quid
dicam de impetu vix credibili? Siquidem ubi fame con¬
citatus; fugientem in vada ima perfecutus pifcein, diu=
tius fpiritum continuit, non aliter quam atcu emiflus
ad refpirandum emicat, tantaque vi exfilit, uti plerun¬
que vento turgentia vela navium faltu tranfvolet. Quod
igitur fymbolum magis conveniebat ad exprimendunt
acrem illum & indomitum animi impetu , quam Del:
phim? Porro ad fignificandam tarditatem » cunctatio=
nemque, non male quadrabat ¿xxl pifcis, quem La¬
tini Remoram vocant: verum quoniam hujus figura
parum cognobilis videbatur (nam preterquam quod ad¬
modum pufillus eft , nec ulla infigni nota difcernitur)
magis ad id placuit ancore fymbolum, que fi quando
periculofe navigatur ob ventos nimium fecundos, ibi
curfum immederatum navis figit ac retinet. Itaque di¬
tum hoc, aredde Begdtas, ex ipfis ufque prifcæ Philo¬
fophiz myfteriis profe&um apparet, unde adfcitum eft
à duobus omnium laudatiffimis Imperatoribus , ita ut
alteri adagionis effet loco, alteri infignium vice, utri¬
ufque moribus ingenioque mire quadrans. Nunc vero
in Aldum Manutium Romanum , ceu tertium hære¬
dem, devenit:

Hand equidem fine mente reor , fine numine Divém.
Nam hujus cadem , quæ quondam Tito Vefpafiano
placuerunt, celebrantur infignia, non notiffima modo,
verum etiam gratiflima quibufcunque ubivis terrarum
bon litere vel note funtvelchare. N eque Verofym=
bolum hoc tum illuftrius fuiffe crediderim , cum in¬
{calptum imperatorio nomifmati , negotiatorum mani:
bus terendum circumferretur, quam nunc , cum ubi¬
que gentium , vel ultra Chriftiani imperii terminos,
una cum omnigenis utriufquclinguæ voluminibus pro¬
pagatur, agnofcitur, tenetur, celebraturab omnibus,
qui liberalium ftudiorum colunt facra: prefertim iis,
qui faftidita barbara ifta pinguique doétrina, ad veram
atque antiquam afpirant eruditionem , ad quam refti=
tuendam vir is quafi natus, & ab ipfis, ut itadixerim,
fatis factus, ſcalptuſque videtur: tam ardentibus votis
unum hoc optat , tam infatigabili molitur ftudio , uf¬
que adeo nullum refugitlaborem , ut literaria ſupellex
& integra, & fyncera , puraque bonis ingeniis refti¬
tuatur. Quam quidem ad rem quantum jam attulerit
momenti, tametfi fatis, pene dixerim, invitis, resipfa
nimirum indicat. Quod fi pulcherrimis planeque regiis
Aldi noftri votis Deus aliquis bonis literis amicus ad¬

cos annos illud futurum polliceor {tudiofis , ut quic¬
quid eft bonorum auétorum in quatuor hnguis, Lati¬
na, Græca, Hebraica, Chaldaica, tumauteminomni
genere difciplinarum , id unius hujus opera, & plenum
habeant & emendatum, nullamque jam literariæ fupel=
Icétilis partem quifquam defideret. Quod fimul atque
contigerit , tum vero palam fiet , quantum adhuc bo¬
norum codicum in abdito fit, vel retrufum ob negli¬
gentiam, vel fuppreflum quorundam ambitione, quibus
hoc unum cordi cft, ut {oli fapere videantur. Tum de-¬
nique cognitum erit, quam prodigiofis mendis fcateant
auctores ctiam hi, qui nunc fatis emendati putantur.
Cujus rei fi cui libebit , velut ex deguftatione conje¬
éturam facere, Plinianas epiftolas, qua propediem ex
Aldina officina prodibuntin lucem, cum vulgatis exem¬
plaribus conferat, quodque 1b1 deprehenderit, idem in
aliisexfpectet auctoribus. Herculanum mehercule faci¬
nus, ac regio quodam animo dignum, rem tam divinam,
quafi funditus collapfam , orbi reftituere, latentia perve¬
ftigare, cruere retrufa, revocare exftinéta, farcire muti¬
la, emendare tot modis depravata, præcipue vulgarium
iftorum excuforum vitio, quibus unius etiam aureoli
lucellum antiquius eft, quam vel univetfa resliteraria.

i Lege Lasers cx Plinio Rit. Nat. Lib. 1x,c. 8, unde hxc petita.

Tow We Ge Ade