OCR
Tertullianus ad uxorem vertit Græcum carmen, fed libertate Latinze comeedia: Convittum,inquit , atque commercio Deo digna fetare, memor illins verficali fan&ificati per Apoftolum : Bonos corrumpunt mores congrefus mali. Moralium libro. Celebratur & hic fenarius à Græcis: Kanals did Kaus euCnoy nangs. i.e. Malus ipfe fies, fi malis convixeris. s ‘ulmodi conquirere , tamen non mihi tempero, quin illud adfcribam ex Seneca De Ira lib. tertio ,, fi non magnopere pertinens ad proverbii declarationem , certe ad vitam inftituendam in primis conducibile : Szmantur, Quit, 4 converfantibus mores. Et ut quadam in contatlis corpore vitta tranfiliunt , ita animus mala [ua proximis tradit. Ebriofus convittores in amorem vini traxit. Impudicoram cesus fortemgne, &, ff liceat, viram emollit. Avaritia in proximos virus [fuum transtulit. Eadem è diverfo ratio virtutum off, ut omnequod fecum habent , mitigent. Nec tam valetudini profuit utilis regio, © falubrins celum, quam animis parsa firmis, in terba meliorum verfari. Qua res quantum poffit, intelliges, J videris, feras quoque convitta noftro manfsefiere , nullique immani beffia vim fuam permanere, fi hominis contubernium diz paſſa eft. Hucufque Senecæ verba reddidimus. Porro cum omnis contubernu confliétatio, plurimum habet momenti ad corrigenda depravandaque mortalium ingenia , tum præcipue valet oratio, quæ quidem ex arcanis illisanimi penetralibus deprompta , genuinam quandam & ocultam vim, atque, ut Græce dicam melius, &éeyaar fecum adfert, camque in auditoris animum, in quem illabitur, transfundit, prefentaneum venenum, fi peftilens fucrit: remedium efticax, fi falutaris. Proinde nullum adhuc apophthegma Philofophorum memini legere , quod mihi videatur cum illo conferendum, quod Joannes Coletus meus, vir pariter & eruditus & incorruptus, fubinde diétitare confuevit: Talesnoseffe, qualia funt guotidiana colloquia : tales evadere, qualia frequenter andimus. Jam vero quod de colloquio dictum eft , idem oportet & de ftudiis accipere. Qui vitam omnem in Ethnicis conterunt literis, gentiles evadunt. Qui præter obſcœnos auétores nil evolvunt, moribus obfcænis reddantur oportet. Etenim lectio colloquium quoddam cfle videtur. LXXV. Annus clibanum. Aves xesGavov. 1. €. Annus clibanum. Tn cos olim dicebatur, qui nove quippiam rei reperifient. Nam Annus quidam /Egyptius clibanorum ufum, in quibus panes coquerent, fertur excogitafle. Siquidem prifci pulte polentaque vi&titabant , co&i panisufum nefcientes. De ratione coquendi panis in furnis, permulta Plinius libro decimo o&avo, capite undecimo. Et hinc rei vocabulum etiam inditum. Nam Plautus in Aulularia ' Arropteffam vocat. Seneca in Epiftola quadamad Lucilium oftendit, antiquitus panem manuum tractatione fubatum, ferventi cinere teftaque percoqui folere: deinde paulatim repertos furnos & alia genera, quorum fervor ferviret arbitrio. Hic panis dicebatur xe4Gavimis. Meminit hujus adagii tum Suidas, tum Ariftophanis interpres éy cyoevedor. Quanquam exemplaria pleraque gvbpwros habent, in uno duntaxat loco Awos fcriptum reperi, quod mihi quidem magis arridet, ut vocabulum fit proprium. LXXVI. Magiftratus virum indicat. Ayn t cvdeg delnvucy, ine, Imperia demonftrant virum. Dimcter jambicus proverbio celebratus. Quidam Pittaci Mitylenæi putant apophthegma. Sunt qui Soloni tribuant, quorum de numero Sophocles eft, ut ferunt. Ariftoteles quinto Moralium libro, Biantis nomine citavit. Item Theophraftus in proverbiis , quanuam ca non exftant, Bianti adferibit. Hoc adjicienum putavi, ne quis cavilletur, fententiam effe, non 1 Lege ex melioribus editionibus Artoptam. Vox exftat Aululari« AG. 11+ Scen. 1x. verf4. | A 39% proverbium. Quanquam & Plutarchus in vita Ciceronis oftendit fuiffe proverbio celebratum ditum, lo. quens hunc in modum: © 5 doxé poirise % Adyerey 160 my dvdpos Oindexvewou à Paonvilev, tsn à yy mov m= Jos xBox, 2 mou Soroxa Aou Kalas , AnuccStvd uf s% rex. 1. e. Quod autem videtur ac dicitur, maxime mores hominis oſtendere, atque explorare, nimirum, potea [tas ac magiftratus, omnem movens affeltam, & omnene aperiens malitiam , id Demoftheni quidem non adfuit, Soa phocles in Antigone: A'uiyavov 5 maevnòs cvdpos capobeiv Luxlwte 19) Qpornua , xy youl, rely dv Aes Te Ray voporay reCis davi. LC, Fieri haud potef? , cujulpiam ut pernoveris Anmum atque mentem five fenfem, ni prins Imperia nattus geferit civilia. Senfus cfe, in vita privata vix fatis perfpici poffe mores & ingenium hominis. Verum fi committas imperium , ut quod libeat, tum demum apparere, quo fit animo. Eleganter invertit Epaminondas, cui cum Thebani per contumeliam magiſtratum quempiam fordidum & contemptum mandaffent , non contempfit , fed ca cura geflit, ut muneri prius contemptiflimo dignitas & auctoritas accederet, dicens : Ov uovov 1 deXiT dideg deeyvaw » ML K eylw avne. 1. €. Non folum magiftratus virum oftendit, fed & magiftratum vir, Meminit Plutarchus in Præceptis Civilibus. LXXVI. Idem Accii, quod Titii. Exftabat olim adagium apud M. Varronem in Saty2 ra, cui titulus, Te/famentum, referturque apud A. Gellium in Noétibus Atticis: idem Accs quod Titii. Quod fi quis, inquit , undecimo menfe nar Kersorials natus eff, Accio idem, quod Titio jusefto. N imirum, fignificans codem fibi jure futurum, filium decimo menfe natum , quo eum, qui natus fitundecimo. Sumptum videtur è Jurifconfultorum conſuetudine, Ti & Acci vocabulum pro quibuslibet duobus fubinde ufur. pantium. LXXVI. Mata perfona. Kw@oy atirum. 1. e. Muta perfona. Martialis in fexta Epigrammatum libro: Comeds tres funt, fed amat tua Paula, Luperce, Quatuor, & rwQ0ùv Paula gesowmy amar. Quadrabit in cos, qui in confeflu deliberantium, aut difputantium, aut etiam in conviviis cæteris loquentibus, foli tacent. Traduétum apparet à lege comoediarum, in quibus non temere plures tribus perfonæ folent induci in cadem fcena. Quod fi quando quarta acceflerit, aut muta prorfus eft, aut perpauca loquitur. M. Tullius ad Atticum lib. x11. S Cotta & Varropenz meum xwQov aescomoy effet. Mnutas nuptias, dixit alicubi Pindarus, pro clancularus, & in quibus non decantetur Hymenzus , d@Selyv y¢uov. De doryphoremate diétum eft alias. LXXIX. Caput fine lingna. Ab hoc non admodum abludit ille Laberianus tris: meter : Caput fine lingua, pedaria eft fententia. Competit in cos, qui in confultationibus aut difceptationibus ipfi quidem nihil habent, quod dicant, verum aliorum fententiisannuunt. Nam Pedarii Senatores dicebantur i1, qui in Senatu quidem fedebant , verum fententiam non rogabantur, fed in aliorum fententias pedibus difcedebant. Unde, referente Fefto Pompejo in diétione Pedarius , à Lucilio di&i funt Agipedes, quod pedum difceffione dicerentfententiam. Refertur à Gellio Noétium Atticarum libro tertio, capite decimo oćtayo. Habet & Crocodilus caput fine lingua, fed dentibus armatum , quales nunc videmus multos, qui, quum bene dicere nefciant, tamen mordent lethaliter. Nilus procul abeft à nobis, ſed hoc genus Crocodilis plena {unt omnia. LXXX. Corpus fine pettore. Proverbiali figura dixit Horatius in Epiftola ad Albium: Bb 2 Nen