Page 119 [119]
OCR
201 Idem eleganter tranftulit ad fallendas animi curas: Detineo ftudiis animum falloque labores , Experior curis & dare verba meis, Sed tum frequentiora , tum expofitiora funt exempla, uam ut operæ precium fit ea perfequi. Tantum illud admonuerim , nonnihil Veneris acceflurum proverbio, fi longius à fimplici detorqueatur oratione , videlicet ad fraudem impofturamve , que vel citra verborum fucos peragitur. Quod gcnus fuerit, fi quis dicat mundum hunc dare verba fuis cultoribus, & alchymifticam, quam vocant artem, dare verba fui ftudiofis, & cum fibi ipfi dare verba, qui fibi pollicetur haud quaquam fperanda. L. Addere manum. Tlud inufitatius quod eft apud Plautum in Perfa: ‘Addere manum ,proco quod eft ludibrio habere. Tranflatum opinor ab lis, qui manu ad aurem porrećta , motaque quempiam irrident. Plautina verba funt hæc: Onid ais, crux, ftimulorum tritor ? Quomodo me hodie verfafti, nt me in tricas conjecifti ? Quomodo de Perfa manu mihi addita eft? Item in Pœnulo : Ouo patto avare Veneri pulchre adit manum. Rurfum in cadem fcena: Ego faxo pofthac dii deegne cateri contentiores magis erunt atque avidi minus, cum (cibunt, Veneri ut addidertt leno manum. Idem in Aulularia : Ira illis impuris omnibus adii manum. Iterum in Cafina : Satin lepide addira nobis manns merito ? Quanquam varie fcriptum invenio, nunc adi, nunc addita. * Mihi videtur rectius legi, addidi, ut accipiamus fumptam metaphoram ab irridentium, ut dixi, geftu : cujus meminit Perfus : Nec manus auriculas imitata eſt mobilis albas. LI. Circumtondere comam: Teesnéiody ow morgues , i. €. Circumtondere comam, Græcis in proverbio eft , pro co quod eſt , ludibrio habere. Nam id lufus gratia fieri folet ftupidis, utcis non fentientibus cæfaries circumtondeatur. Lucianus in Mifanthropo : Exafyo r#s mhonduss œsx pouf o var’ wray. i. e. Sedebas cum tibi cafaries ab illis circumtonderetur. Ufurpat idem in Pfeudomante. LIL. Fucum facere. Fucum facere, pro co quod eft impofturam facere, & artificiofa diffimulatione deludere , frequens eftapud bonosauétores. T'erentius in Eunucho : Per alienasteulas veniffe clanculum, fucum fattum malieri : Quo loco, fatum, fapinum eft , non participium. Quintus frater ad Ciceronem : Sz eum , qui tibi promiferit, facum, ut dicitur , facere velle fenferis , ut te id andiffe & feire difimules, Nam fucus herbs genus, quam Greeci gdxov, vocant , tingendis lanis utile. Unde fimpliciter fucum pro colore reperire licet, & fucare pro colorare. Horatius in Odis: Stercore fucatus crocodili. Maxime fi colorem non nativum aut genuinum, fed artificiofum , ac velut adultermum fignificemus , ut idem Horatius: Nec amiffos colores Lana refert medicata fuco. Proinde medicamentum illud , quo cuti fuperindu&o mulierculæ vitia formæ difimulant , quaſique perſonam aflumunt, fzewm vocant. Plautus : Mitza corporis feo occulunt : Ut autem facus eft color arte additus, ita perfona facies eft non vera, fed appofititia. Unde eleganter diétum a Seneca: Ut perfonam malit quam faciem, i. €. videri malit quam efe. Lucretius item libro tertio: ‘Nam vera voces tum demum pectore ab imo Elicinntur , © eripitur perfona, manet res. Cornelius Tacitus in Dialogo De oratoribus; Ja nec preceptor deerat optimus quidem & elettifmus, qui factem eloguentia, non imaginem praftaret. \taque perfonatos dicimus, qui aliud præ fe ferunt quam funt. Quin & of#eis yocant , inania queedam rerum fimulachra , que 1 Accuratiores Plauti Interpretes præferunt letionem quam reJicit Erafmus. Vide Tanbmanni collectanea ad Peenulum AG, 1, veri. 11, s nunt. Greci fimplici verbo pezzi» vocant , À Oeva“uv, hujufmodi impofturam, Qévæza fuci artificem: Qui {cripfit etymologicum Gracum, * auétor infinces tus & impurus, vocem deduétam exiftimat a rlu mvizlw , quæ Græcis coma dicitur appofititia. Latini eas lericalum appellant. Quin & colorem pro fuco ufur= | pavit Julianus citante Ulpiano lib. Pande&. x1v. Tit. Adfenatus confult. Maced. cap. rx. Sed Julian, ine mutuam pecuniam accepturus erat , fide juberet. Quin & Rhetores, probabilem rationem quam ad defenfionem commenti funt, colorem appellant. Juvenalis: Dic aliguem nobis, dic Quintiliane colorem, Et herente fummo Rhetore, uxor deprehenfa impus dentiffimo colore fe tuetur, $ Convenerat olim Ut faceret tn quod velles, nec non epo poffem Indulgere mibi. LI. Album caleulum addere, & fimiles figure. Adel Lio messiva , i. e. Album calculo adde= re, pro approbare, fubinde legimus apud doctos. Inde fumptum, quod antiquitus miffis in urnam calculis, ita ferebantur à judicibus fententiæ , ut albis abfolverent, nigris damnarent, Qui fi forte fortuna fuiffent æqualés , tamen liberabatur reus , ejufque rei caufam Ariſtoteles copiofiffime reddit in problematibus. De calculorum more meminit Ovidius Metamorph. libro MMos erat antiquis, niveis atrifque lapillis , His damnare reos, illis abfolvere culpa, Tune quoque fic lata eff fententia triftis, & omnis Calculus immitem dimittitur ater in urnam. Qua fimul effudit nemerandos verfa lapillos, Omnibus e nigro color eft mutatus in album. Plinius junior in Epiftola pna : Nam quo magis ina tendam limam tuam, confite or & tplum me, & contuber= nales, ab editione non abhorrere : fi modo tu fortaffe errori nofiro album calculum adjeceris , i. e. fi noftrum hunc errorem tuo judicio comprobaris. Lucianus in Apoloola. Oo CI uE dé ukuos T dnl Pe 5 À 1 gia, pepe Jewo , 5 ORE TS % DANA gat, album abs te plenumaue fuffragium auferre. Platoli | bro De legibus 11. Ovx dy nôauluw rar Pipo, i. C: Hand pofnerim hunc calculam. Huc adferibendum quod Alcibiades, nolens fefe judicum permittere fententiis , ait, ne matriæ quidem confidere elle fed etiam hance in ejufmodi periculo fufpectam habiturum , nenigrum calculum pro albo fubjiceret. Ariftides in Pericle , fimplici verbo dixit, dan yn@i ey » Pro comprobare , eamque vocem tanquam Platonicam ufurpat. LIV. Creta notare. Carbone notare. Ad hanc formam pertinent & illa: Creta notare, pro eo quod eft approbare, & Carbone notare, quod eft damnare. Propterea quod Pythagoras ajebat id, quod cflet colore candido , ad boni naturam pertinere, quod atro, mali. Unde & felicia a/ba dicimus , infames zzgros, M. Tullus in actione pro Cecinna de tefte Sexto Clodio Phormione: Wee minus niger, inquit, nec minus confidens, quamilleT erentianus Phormio. Et Horatius; Hic nigere/?, hunc tu Romane caveto. Idem in Sermonibus: Sani, an creta, an carbone notandi. Quem imitatus Perfius, ait in quinta Satyra: Quaque fequenda forent, & qua vitanda vicifim y ila prius creta, mox hac carbone notafti. Rurfum Horatius in Odis: Creffa new careat pulchra dies nota. Candidum calculum Crefam notam appellat, qua vete= res dies fortunatos fignare confueverunt. Tametfi funt qui hoc loco pro Crefa legunt Threfa , quod hic mos * 2 Sunt quidem Etymologie coaéte apud hune Scriptorem nox pauce, fed nefcio an dignus fit tam acerba caftigatione. Banc vocem fufpicatur & aliunde derivari potuifle, nec abfimile vero eft deducen cauda N 3 fuiffe sf lr iea aeaa a ES BTC LAL: ii ct
