Page 82 [82]
127
Gonfimiliter Euripides in Andromache :
Xpn d|, l mr daray sde onGioy prone
Deiv dv Suvovr@ aw Ten oro a dns.
i. e. Ne quempiam pronuncres mortalium
Unquam beatam, CHIS, argue morint
Illo, ſuprema videris vita diem.
Idem in Troadibus:
De sv dl ev Sousunoveov
Mydira vopiler eU ruyay Tes ay Jævn: Eo
i. e. Ne quempiam horum , guos benignis flatibus
Fortuna provehit, beatum enuncres
Prius atque vita excefferit feliciter.
Eadem repetit aliis verbis in Heraclidis:
— 16 3 vd XH ar
Bporcie das NayTed xnpdasd palar, 7
Toy HA douguuT% pn (nou); TAY OD
Odvovt idn ns, Ds EHLE TAM.
LE, = caterum hoc rerum ſtate
Morsalibus denunciat palam omnibus,
Docetque , ne qui profperss fucceffibus
Uri videtur , hunc beatum exiffsment
Prius, atque demigraffe vita viderint,
Ufgue adco funt mutabiles rerum Vices.
Ovidius in Transformationibus fic extulit:
— fed fcrlicet ultima ſemper f
Ex:pettanda dies homini eft, dicique beatus
Ante obitum nemo fapremaqne funera debet.
Quin hodieque paflim omnibus eft in ore , ab exitu
rem fpectandam effec. :
XXXVII. Pofferioribus melioribus. so
Inter Graecanicas paroemias refertur, Adurépar ue¬
vivo, i. e. Alverts melioribus. Quo fignificabant ea
que prima experientia parum bene fucceficrant , fe¬
cunda nonnunquam commodius evenire , & priors
confiliicrratum , pofteriore confilio corng). Quod qui¬
dem nonnulli putant à facris ortum , m quibus fi pri¬
ma viétima non fuillet htatum , iterabant facrum ,me¬
liora fperantts, id quod fatis indicat leno Plautinus,
qui feepius V encri cæfa viétima litare non poterat. Pla¬
to lib. De Legibus 1y. videtur ad talorum jactum , aut
lufum confimilem, referre. Propterca. quod non raro
fit, ut cui lufus incommode ceciderit, is demtegro no¬
varı ludum atque iterari poftulet , {perans fore ut jam
felicius ludat. Ait enim: Næs xv oiov Qary of maloy¬
me, duevdywy ië zys iE Tpwy iraramAicwu. i.e. Rar¬
fem igitar , quemadmodum ludentes dicere confueverunt
fecundis denno melioribas repetamus. Quanquam & hoc
loco raies referri poteft non ad lufum aliquem, fed
jocum magis proverbialem. Sed interpretamento prio¬
v1 Tullius adftipulatur , qui fecundo De divinatione
libro fic ait: Que eft antem inconftantia Deorum, utpri¬
mis minentur extis , bene promittant fecundis. Idem in
Philippicis oratione duodecima: Poſteriores enim cogi¬
tationes, ut ajant, fapientiores efe folent. Idem ad Quin¬
tum fratrem : Ego vero nullas Sdvrepas Qporridas habere
pojem in Cafaris rebus; hoc eft , nullum idoneum re¬
perio confilium, quo fi uperioribus malis poffim mede¬
ri. Huc refpexit. & Davus ille Terentianus, cum
ait;
Hac non fuccefit , alia aggrediamur via.
Quin codem allufifle videtur & Ariftoteles primo ray
pert mm Qvoixe libro, cum ait : Ad 9 4s Téva TOY KAY TO
duevoy , kare TUD mposi y STATE. Loquitur
de his qui caufarum naturalium admiratione provocati
accedunt ad philofophandum. Quos caufis cognitis vult
jam definere mirari, & ad meliora converti. Porro pro¬
verbium videri poteft cx Euripidis ortum tragoedia ,
cui titulus Hippolytus coronatus:
—— nay Pporeis ¬
al SeVrepu mag Dpovatdes ov@utepa.
i.e. Siquidem folet mortalibus prudentior
Poſterior eſſe aliquando cogitatio.
Verba funt nutricis ad Phædram , quafi recantantis ac
palinodiam canentis fuperioris orationis , pofteaquam
videt cam de moriendo cogitare. Refpexit huc & in
A AR èv dépois we iv n wu) sardo yo
Tywpuouciw Usepouory ebipd3 puedo,
Aidra d| com tées.
i c. In adibu: fi quid parum rette eſt, licet
Corrigere poſterioribus ſententus ,
At non item evam.
Inde & metanwa diéta Grætis , quod pofterior cogita<
tio perfpicit aliter agendum fuiffe. i
XX XIX. Aium ef.
Proverbialiter his verbis etiam hodie defperationem:
fignificamus , Atam eft. Græci aéntoxry. Euripides
in Hippolyto coronato i i > ae
bed Qed memegnTey , Pacis Con tr és dy,
Be Eheu, peratta res, þera occidit palam.
Terentius in Eunucho , Atam eft ilicet ,perifli. Doz
natus cxiftimat , attum eft, fumptum à jure , ilicet à
fudicio , periffi à fapplicio. Nam hec tria pariter
verba , incremento quodam indicant defperationem.
Quoniam autem fas non erat refcindere judicum fen¬
tentiam, & eadem de re bis judicium adipifcier , utait
Terentius, vulgo receptum eft, utde negociis defpe¬
ratis atum cfe diceretur. Etiamfi poftea repertum
elt, ut quidam per judicem in integrum reftitueren¬
tur. Aut certe ideo distum eft , attum eft, quod quic¬
quid peractum eft, hoc jam infectum efie non poteft,
juxta proverbiales fententias, que teftantur, ne Deo
C} quidem permiffum effe , ut quod faétum fit , efficiat
infeGum. Plautus: Nifi quid rei prefidinm apparas, a¬
Ga hac res eft. Certum eft morire. Dicimus autem vel
abſolute, azz ef , vel cum adjectione quapiam hu¬
jufimodi , Alum eft de Repub. Atum eft de tuis omni¬
bas. Attam eft de rebus humanis. Atum efè de tua fas
lute, ni vigilas.
XL. Rem factam habere,
Huic pene diverfum eft illud quod aliquoties apud
Martialem legitur , Rem fattam habere, pro eo quod
eft certam & indubitatam. Siquidem promifla parum
certa fant. Verum iis demum queas fidere, que jam
præftita fint atque exhibita. Velut ad Procillum:
Rurfum:
fam te rem fattam Bithynice credis habere.
Rem fattam dixit, quafi non promiflam , fed paratam
atque abfolutam. Unde '& argentum fatum dicimus,
non rude, fed elaboratum ac cælatum. Aut refpexit
ad morem juris , juxta quem dixit Terentius , Fatta
tranfatta omnia. Et M. Tullius in Catilinam inveéti¬
va n. Atque illud quod faciendum primam fuit, fattum
atque tranſatum eſt. Quoties in contractibus adhibe¬
tur quicquid ad legitimam conventionem pertinet.
XLI. Famos vendere.
E| Nimis quam elegans adagium exftat apud Martias
lem, Fumos vendere , pro co quod eft principum be¬
nevolentiam , fimulato commendationis officio , per
occafionem familiaritatis , precio vendere. Nam fu¬
mus initio quidem magnum quiddam efe videtur, Ve=
rum evanefcit ilico. Martialis carmen hoc eft: |
oVendere'nec vanos circum palatia fumos,
Plañdere nec Cano, plandere nec Glaphyro.
Unde & preeftigiofam rerum magnarum fpem atque
oftentationem , fumum ac nebulas vocamus. Divus
Hieronymus contra Rufinum: De tanta librorum fyl¬
va unum furculum ac fruticem proferre non potes. Fii funt
veri fumi, ha nebula. Nam Ruffinus opprobrarat Hic¬
ronymo, quod Poetarum literas quafi fwmos objicerct
F | virginibus non intelleéturis. At Hieronymus prover¬
bii telum imperite tortum, in eum retorquet doétius;
indicans eo verbo non obfcuritatem , fed inanem_ac
falfam oftentationem fignificari. Plutarchus De Deo
Socratis: Tov wWoov dareo ave numvov diroooias cis on
mixis zmontðgoas. i.e. Fajtum antem cen fumum quen¬
dam philoſophie in ſophiſtas diſperſit. Porro genus hoc
hominum maximam aularum regalium peftem, Ƭ
lius Lampridiuseleganter ac luculenter exponit in Im¬
eratoris Heliogabali vita. Ejus verbą libuit fubfcri¬
bere: Zoticas, inquit, (ub eo tantym valait, ut ab y
Hil