OCR Output

pifcis hujus ingenio, de quo meminit SE DS es
cap. 29. Præterea Lucianus in fermone Menelai 2
Protei, fcribuntque colorem mutare maxime 1n Metu.
Nam perfequentibus pifcatoribus , petris affigit fefe 5
& cuicunque petræ adhæſerit, ejus colorem cor pore
imitatur, videlicet ne queat deprehendi. Quinutre¬
fert Bafilius magnus, pifces imagine falfa decepti ,
nonnunguam annatant, ultro fefe prædoni offerentes.
Porro proverbium fumptum cft ex Theognide , cujus
hodie diftichon eft de polypo. Citaturque à Plutarcho
in libello Mees mavQualac :
Tixavaed G vooy lags mAvaASHE , 05 mn ETRA
TH aesmusrices , WIG ¡dy ¿Qa ; i
i.e. Mentem habeas vafri polypi , gui protinus illa
Se quibus admorit, faxa colore refert. i
Clearchus in proverbiis, tefte Athenæo, citat hoc di¬
ftichon, tacito auctoris nomine: — a
Tiga modos mos TExvoy ty wy voov AGM npws »
Toicw ÉQapuoÇuy, ay À ress dnpoy ixge.
i. e. Polypi ingenio mihi fis nate Amphiloche heros,
Ur tumet populo, quemcunque accefferss aptes.
Citat idem carmen Plutarchus ex Pindaro. Unde &
verfus ille proverbialis celebratur :
Brome dl? dmoîov Taehav À ups ETES a i
i.c. Progue loco nunc hunc fiert, nunc expedit illum.
Qui nos admonet , uti nos ad omnem vite rationem
accommodemus, ac Proteum quendamagentes, prout
yes poftulabit , in quamlibet formam transfiguremus.
Plutarchus item &roiG@ Ywoum , dixit, pro eo quod eft,
in diverfam co fententiam. Quod quidem notat & Arti¬
ftophanes in Pluto , qui monet vivendum efle cris
Bywesos, 1.€. moribus regions, ac vernaculis. Eodem
pertinet & illud , Newor % xwWex, 1. e. Lex etiam ipſa
regio. Quo fignificatum eft, E regioni que¬
dam peculiaria effe inftituta, qua hofpites non damna¬
re, fed pro virili noftra imitari atqueexprimere debea¬
mus. Neque quifquam exiftimet hoc adagio doceri fæ¬
dam adulationem , qua quidam omnibus omnia adfen¬
tantur, aut vitiofam morum inæqualitatem , quam Ho¬
ratius eleganter taxat in Sermombus, quamque hifto¬
rici notant in Catilina , atque in Anedio Caffio Impe¬
ratore : denique litera divine in quovisimprobo , cum
ajunt,fteltem perinde atque lunam immatari „cum fapiens
{olis exemplo fui femper fit fimilis. Nam in Alcibiade
dubites yitio-ne, an laudi danda fit : certe felicifima
quædam & admiranda fuit morum & ingenii dexteri¬
tas, qui fic polypum agebat, ut Athemis , dicteriis &
falibus luderet, equos aleret, comiter & eleganter vi¬
veret. Idem apud Laced&emonios radebatur, pallium
geftabat, frigida lavabat. Apud Thraces belligeraba¬
tur, ac potabat. Ubi vero perveniflet ad Tifaphernem,
deliciis, mollicie, faftuque juxta gentis morem eft u¬
fus. Sed eft quedam difficilis ac prefrata, morofa¬
que fimplicitas imperitorum , E poſtulant, ut omnes
ubique ipforum duntaxat moribus vivant, & quicquid
aliis placet , id damnant. Rurfum eft honefta qua¬
dam ratio, qua boni viri nonnunquam alienis moribus
obfecundant, ne vel odiofi fint, vel prodeffe non pof¬
fint, aut ut è magnispericulis femet, aut fuos eximant.
Quemadmodum fecit Ulyfes apud Polyphemummul¬
ta fimulans, apud procos mendicum agens. Item Bru¬
tus adfimulata ftoliditate. David etiam fimulata infa¬
nia. Quin & divus Paulus Apoftolus, fanéta quadam
jactantia glomatur, hac pia vafricie fefe ufum effe, at¬
que omnia factum omnibus, ut omnes Chrifto lucrifa¬
ceret. Quanquam nihil vetat in notandis vitiis ufum
adagii latius trahere, nempe in homines verfatili quo¬
dam ingenio natos, qui talem ubique perfonam in¬
duunt, quales funt ii, cum quibus contigit agere.
Quod genus eleganter deferipfit Plautus in prea
bus: Nellus , inquicns , frag: effe pote/t homo, nifi qui
bene & male facere tenet. Improbus cum improbis fit, har¬
paget, furibus furetur quod queat. Verfipellem frugicon¬
venit effe hominem , petbus cui fapit : bonus fit bonis, ma¬
lus fit malis. Otcunque res fit, ita animum habeat. Eu¬

polis apud Atheneum :

A

ERASMI 64

Ave TATS muarvmss tg % tomy. |
ie. Urbanas homo, qui moribus fit polypus.
Plutarchus in Caufis naturalibus citat ex Pindaro ver.
fus hos: À ;

Nons eds yowni padise È voov areso@teuvs Tuis moas
mateossy dwad. 1. €. Marina belua colors maxime mentem
accommodans, cum omnibus civitatibus confuetudinem ha¬
bet. Atque codem in loco caufam reddit, cur id huic
accidat pifci. Similem quandam metaphoram Arifto¬
teles à chamæleonte duxit, primo Moralium libro. Ait
cnim, fi quis à fortuna padar, cum illa fubinde mu¬
tetur, futurum, ut veluti chamælcon quifpiam iden¬
tidem varictur , nunc felix , nunc mifer : utcunque
fors alio atque alio vultu refpexerit , ita hunc quoque
vultum atque animum mutare. De chamalconte me¬
minit Plinius libro vigefimo o&avo, capite ottavo , fcri¬
bens hoc animal magnitudine ferme par efle crocodilo:
cæterum fpinæ acutiore curvatura, & cauda amplitu¬
dinc diftare. Nullum, inquit, animal pavidius exi¬
timatur : & idco verficoloris efle demutationis. Plu¬
tarchus , in commentario De adulatione , feribit cha¬
mælcontem quemvis imitari colorem præterquam can¬
didum. Idem in Sympofiacis conatur caufam reddere de
polypo , quamobrem non tantum mutet colorem, quod
& hominibus accidit in metu : verum etiam fefe ad fa¬
xi, quodcunque id fuerit, colorem accommodet. Sunt
& aves quedam , que colorem pariter & vocem mu¬
tent pro temporibus anni, ut auctor eft idem Plinius
libro x. cap. 29. & Ariftoteles libro De natura ani¬

lufcinia. Unde & apud Euripidem Hecuba Polyxe¬
nam imitari lufciniam jubet, fefeque in omnem vocem
vertere, fi quo modo queat Ulyffi perfuadere, ne pe¬
rimatur.

XCIV. Cothurno verfatilior.

EvperuGonu repos noboeys, 1. e. Verfatilior cothurno, di¬
étum eft in hominem parum conftantem, lubricaque
fide, quive incertæ & ancipitis eflet factionis, fimili¬
tudine ducta a calciamento, quod Graeci xa¥oevey , La¬
tint mutata literula cothurnum vocant, quo mos erat
uti tragoediarum attoribus. Erat autem rerteyovey x9}
du@oreoditiov , h. e. Quadrangalam & utrilibet con¬
veniens pedi, quodque vel dextro, vel finiftro'pedi
poterat accommodari. Suidas addit ejufmodi fuifle , ut
vins pariter ac mulieribus congrueret. Quod idem tc¬
ftatur illud * Maronis:
alte [furas vincire cothurno.

Proverbium autem duobus effertur modis, per com¬
parationem , di wels Cow TE 00s x9 9cevs are per denomina¬
tionem, ut hominem ipfum , qui fe diverfis applicat
partibus, u99verov appellemus. Sic enim vocatus eft
Theramenes rhetor Athenienfis, Prodici * Chii difci¬
pulus : propterea quod quafi duabus federet fellis idem
& populi, & triginta yirum partibus ftudens , & nunc
hujus, nunc illius factionis efie videretur , vel potius
utriufque. Plutarchus in Præceptis civilibus: A'a’ és¬
Tae dei uorisat Onegullse usSapror vaodx or , a&uore¬
gois dià ñv, À undergo arto side. 1. C. Sed hic oportet
maxime Theramenis cothuraum induentem , cum utrife
que verfart , & neutris accedere. Lucianusin Amoribus :
Qs Reyo y dv vEculw , erre lu ww duvara , uted Ones
ng CHEW Gro noSaevos , iva Ru@u vevinnngies tÉrovi Badia.
1. ©. Traque optarim ſane , fi modo fieri poſſit , Theramenes
ille fiert, qui cothurnus eft dittus, ut ambo ex equo vitto¬
res difcederetis. Idem in Pfeudologifta : Kal d è x9e¬
vov nva “mev, ardoan eUT T Play ciu@lEoror Jule Tis Tov
Lardy woot. 1.€. Et aliws et cothurni nomen impofuit :
nimirum mores hominis inconftantes & ancipites , id genns
calciamentis conferens. Plutarchus indicat & Niciæ Du¬
ci, ob morum vafriciem , cothurni cognomen fuiffe
vulgo tributum. Male audiit hoc nomine Marcus ctiam
Tullius. Homerus Martem, ni fallor , fubinde mu¬
tantem parteis, novoverbo «Rogresonzzor appellat. Ni¬
hil autem vetat, quo minus adagium in bonam traha~

t Aneid. 1, 341. ubi fermo eft de virginibus Tyriis,
2 Legcaduma Cei: ut jam monuimus Proy, LXIX

tur¬