Page 50 [50]
OCR
pifcis hujus ingenio, de quo meminit SE DS es cap. 29. Præterea Lucianus in fermone Menelai 2 Protei, fcribuntque colorem mutare maxime 1n Metu. Nam perfequentibus pifcatoribus , petris affigit fefe 5 & cuicunque petræ adhæſerit, ejus colorem cor pore imitatur, videlicet ne queat deprehendi. Quinutrefert Bafilius magnus, pifces imagine falfa decepti , nonnunguam annatant, ultro fefe prædoni offerentes. Porro proverbium fumptum cft ex Theognide , cujus hodie diftichon eft de polypo. Citaturque à Plutarcho in libello Mees mavQualac : Tixavaed G vooy lags mAvaASHE , 05 mn ETRA TH aesmusrices , WIG ¡dy ¿Qa ; i i.e. Mentem habeas vafri polypi , gui protinus illa Se quibus admorit, faxa colore refert. i Clearchus in proverbiis, tefte Athenæo, citat hoc diftichon, tacito auctoris nomine: — a Tiga modos mos TExvoy ty wy voov AGM npws » Toicw ÉQapuoÇuy, ay À ress dnpoy ixge. i. e. Polypi ingenio mihi fis nate Amphiloche heros, Ur tumet populo, quemcunque accefferss aptes. Citat idem carmen Plutarchus ex Pindaro. Unde & verfus ille proverbialis celebratur : Brome dl? dmoîov Taehav À ups ETES a i i.c. Progue loco nunc hunc fiert, nunc expedit illum. Qui nos admonet , uti nos ad omnem vite rationem accommodemus, ac Proteum quendamagentes, prout yes poftulabit , in quamlibet formam transfiguremus. Plutarchus item &roiG@ Ywoum , dixit, pro eo quod eft, in diverfam co fententiam. Quod quidem notat & Artiftophanes in Pluto , qui monet vivendum efle cris Bywesos, 1.€. moribus regions, ac vernaculis. Eodem pertinet & illud , Newor % xwWex, 1. e. Lex etiam ipſa regio. Quo fignificatum eft, E regioni quedam peculiaria effe inftituta, qua hofpites non damnare, fed pro virili noftra imitari atqueexprimere debeamus. Neque quifquam exiftimet hoc adagio doceri fædam adulationem , qua quidam omnibus omnia adfentantur, aut vitiofam morum inæqualitatem , quam Horatius eleganter taxat in Sermombus, quamque hiftorici notant in Catilina , atque in Anedio Caffio Imperatore : denique litera divine in quovisimprobo , cum ajunt,fteltem perinde atque lunam immatari „cum fapiens {olis exemplo fui femper fit fimilis. Nam in Alcibiade dubites yitio-ne, an laudi danda fit : certe felicifima quædam & admiranda fuit morum & ingenii dexteritas, qui fic polypum agebat, ut Athemis , dicteriis & falibus luderet, equos aleret, comiter & eleganter viveret. Idem apud Laced&emonios radebatur, pallium geftabat, frigida lavabat. Apud Thraces belligerabatur, ac potabat. Ubi vero perveniflet ad Tifaphernem, deliciis, mollicie, faftuque juxta gentis morem eft ufus. Sed eft quedam difficilis ac prefrata, morofaque fimplicitas imperitorum , E poſtulant, ut omnes ubique ipforum duntaxat moribus vivant, & quicquid aliis placet , id damnant. Rurfum eft honefta quadam ratio, qua boni viri nonnunquam alienis moribus obfecundant, ne vel odiofi fint, vel prodeffe non poffint, aut ut è magnispericulis femet, aut fuos eximant. Quemadmodum fecit Ulyfes apud Polyphemummulta fimulans, apud procos mendicum agens. Item Brutus adfimulata ftoliditate. David etiam fimulata infania. Quin & divus Paulus Apoftolus, fanéta quadam jactantia glomatur, hac pia vafricie fefe ufum effe, atque omnia factum omnibus, ut omnes Chrifto lucrifaceret. Quanquam nihil vetat in notandis vitiis ufum adagii latius trahere, nempe in homines verfatili quodam ingenio natos, qui talem ubique perfonam induunt, quales funt ii, cum quibus contigit agere. Quod genus eleganter deferipfit Plautus in prea bus: Nellus , inquicns , frag: effe pote/t homo, nifi qui bene & male facere tenet. Improbus cum improbis fit, harpaget, furibus furetur quod queat. Verfipellem frugiconvenit effe hominem , petbus cui fapit : bonus fit bonis, malus fit malis. Otcunque res fit, ita animum habeat. Eupolis apud Atheneum : A ERASMI 64 Ave TATS muarvmss tg % tomy. | ie. Urbanas homo, qui moribus fit polypus. Plutarchus in Caufis naturalibus citat ex Pindaro ver. fus hos: À ; Nons eds yowni padise È voov areso@teuvs Tuis moas mateossy dwad. 1. €. Marina belua colors maxime mentem accommodans, cum omnibus civitatibus confuetudinem habet. Atque codem in loco caufam reddit, cur id huic accidat pifci. Similem quandam metaphoram Ariftoteles à chamæleonte duxit, primo Moralium libro. Ait cnim, fi quis à fortuna padar, cum illa fubinde mutetur, futurum, ut veluti chamælcon quifpiam identidem varictur , nunc felix , nunc mifer : utcunque fors alio atque alio vultu refpexerit , ita hunc quoque vultum atque animum mutare. De chamalconte meminit Plinius libro vigefimo o&avo, capite ottavo , fcribens hoc animal magnitudine ferme par efle crocodilo: cæterum fpinæ acutiore curvatura, & cauda amplitudinc diftare. Nullum, inquit, animal pavidius exitimatur : & idco verficoloris efle demutationis. Plutarchus , in commentario De adulatione , feribit chamælcontem quemvis imitari colorem præterquam candidum. Idem in Sympofiacis conatur caufam reddere de polypo , quamobrem non tantum mutet colorem, quod & hominibus accidit in metu : verum etiam fefe ad faxi, quodcunque id fuerit, colorem accommodet. Sunt & aves quedam , que colorem pariter & vocem mutent pro temporibus anni, ut auctor eft idem Plinius libro x. cap. 29. & Ariftoteles libro De natura anilufcinia. Unde & apud Euripidem Hecuba Polyxenam imitari lufciniam jubet, fefeque in omnem vocem vertere, fi quo modo queat Ulyffi perfuadere, ne perimatur. XCIV. Cothurno verfatilior. EvperuGonu repos noboeys, 1. e. Verfatilior cothurno, diétum eft in hominem parum conftantem, lubricaque fide, quive incertæ & ancipitis eflet factionis, fimilitudine ducta a calciamento, quod Graeci xa¥oevey , Latint mutata literula cothurnum vocant, quo mos erat uti tragoediarum attoribus. Erat autem rerteyovey x9} du@oreoditiov , h. e. Quadrangalam & utrilibet conveniens pedi, quodque vel dextro, vel finiftro'pedi poterat accommodari. Suidas addit ejufmodi fuifle , ut vins pariter ac mulieribus congrueret. Quod idem tcftatur illud * Maronis: alte [furas vincire cothurno. Proverbium autem duobus effertur modis, per comparationem , di wels Cow TE 00s x9 9cevs are per denominationem, ut hominem ipfum , qui fe diverfis applicat partibus, u99verov appellemus. Sic enim vocatus eft Theramenes rhetor Athenienfis, Prodici * Chii difcipulus : propterea quod quafi duabus federet fellis idem & populi, & triginta yirum partibus ftudens , & nunc hujus, nunc illius factionis efie videretur , vel potius utriufque. Plutarchus in Præceptis civilibus: A'a’ ésTae dei uorisat Onegullse usSapror vaodx or , a&uoregois dià ñv, À undergo arto side. 1. C. Sed hic oportet maxime Theramenis cothuraum induentem , cum utrife que verfart , & neutris accedere. Lucianusin Amoribus : Qs Reyo y dv vEculw , erre lu ww duvara , uted Ones ng CHEW Gro noSaevos , iva Ru@u vevinnngies tÉrovi Badia. 1. ©. Traque optarim ſane , fi modo fieri poſſit , Theramenes ille fiert, qui cothurnus eft dittus, ut ambo ex equo vittores difcederetis. Idem in Pfeudologifta : Kal d è x9evov nva “mev, ardoan eUT T Play ciu@lEoror Jule Tis Tov Lardy woot. 1.€. Et aliws et cothurni nomen impofuit : nimirum mores hominis inconftantes & ancipites , id genns calciamentis conferens. Plutarchus indicat & Niciæ Duci, ob morum vafriciem , cothurni cognomen fuiffe vulgo tributum. Male audiit hoc nomine Marcus ctiam Tullius. Homerus Martem, ni fallor , fubinde mutantem parteis, novoverbo «Rogresonzzor appellat. Nihil autem vetat, quo minus adagium in bonam traha~ t Aneid. 1, 341. ubi fermo eft de virginibus Tyriis, 2 Legcaduma Cei: ut jam monuimus Proy, LXIX tur
