Page 20 [20]
Eee
———— Pe
accipere cuptas. Et, dawme s dupodoxé Tu 3 D
capitur muneribus. Et, dls neguen javams E se
mors. Et, Ames Aile, Clematis ~Egyp È
‘Til. Ousus Ex REBUS ACCEDIT' NOVIT
PAROEMIAE. — i
Jam quod de novitate diximus, id De —
plex eft. Nam hanc nonnunquam ipfa res a eS
Fert, ut #ponade ns ddxpua crocodils lachryme. IN os
uam cam figura conciliat , cum per i ae
fchematum fpecies adagium varietur, quas Da oe
perfequi non eft necefle. Eas duntaxat attingam ,
x : 2
quas frequentiflime recipit. Metaphora pene femper
ria non minus crebra , quanquam & hæc qua
metaphore fpecies eft. Exemplum pe ce
sn vado eft: pofterioris, Avnos ix , mee A JE
infrequens hyperbole „velut, puro O At e oe
nudior exuvio ferpentis. Nonnunquam u E E
nigma pervenit, quod auctore Quintiliano , È; ae =
eff quam obfcurior allegoria , quod genus, E ni a z
mons, i. €. Dimidinmplus toto. Nonnunquam aul a
nerem adjungit parœmiæ, veluti, fed priate > fe a
to. Et, au) 3 dv’ epxyowuew , 1. €. duobus fimu eunti ae 5
Of co) è pegdposa nanwv 7 data re Tervile.
i.e. e Ædibus in propriis qua retave Das a e
‘Aliquoties av Dar xd idiopa , 1.0. di à
tas, proverbii fimulacrum addit, ut per naya Pr.
ingens malum. Fit interdum, utipfum #p@:Codroy , N. =
ambiguitas, decus apponat proverbio. Cujus generi
eſt, Bîs im yawosy, 1.€. Bos m lingua. Et, Om pls w
loss, 1. e. Quacunque mus in Pifa. pigudemibostean
mal fignificat & nomifma. Mus item AR,
nomen, & item athlete cujufdam vocabulum. Et
Pifa nomen urbis, acceffione literula auctum , pi
cem fignificat masa. Nonnunquam ipfa eloquendi no¬
vitas parcemiam cfficit, ut, Ev che dnitia, 1.c. Invino
veritas. Nam fi dicas, ebrios vera loqui, non vide¬
bitur adagium. Item fi dicas, Sine cibo & potu lan¬
guet libido , non habebit adagii faciem : Contra, Sr¬
ne Cerere © Baccho friget Venus, nemo non agnofcit
adagii fpeciem. Quamquam hac ipfa novitas , ut
omnis alia, proficifcitur à figura. Decorat interim &
antiquitas ut, Ewa, api d' dm, Sponde, fed prafto ef
fattura. Denique in parcemiis omneis Y yeAols, 1. €. ridi¬
culi, formasinvenies. Sed hac minutim perfequimo¬
leftæ cujufdam diligentiæ forte videatur. Tametfi de
figuris proverbialibus paulo poft aliquanto copiofius
di&turi fumus.
IV. QuomoDo PAROEMIA DIFFERAT AB IIS,
QUE VIDENTUR ILLI CONFINIA.
Sunt autem queedam affinia paroemuis, puta, yoyo »
quas noftri fententias appellant , ad hac «vo, qui
à noftris apologi vocantur : tum 3m@%luaG , quæ
Latine, breviter ac fcite di&a , vertere licebit. Præ¬
terea mupya i.e. falfe ditta. Denique quicquidalle¬
goriam , aut aliam ae figuram proverbialem,
ceu perfonam, pra fe gerit. Ea tametfi difficile non
fit À adagiorum genere fecernere , fi quis ad finitio¬
nem tanquam ad gnomonem & regulam unumquod¬
Ego in portu navigo 5 wie eft proverbium ; ita fententia
non eft. Rurfum, pi myds Tw pixoueov , i.e. ne puero
gladium : pariter & parcemize fententiæque rationem
complectitur , denique & allegorie. Neque defuere
tamen, potiffimum apud Græcos, qui gravati non funt
operam in hoc genere fumere , yaporoyiew, 1. ¢, fen¬
rentiarum colleétionem , con{cribentes, inter quos præci¬
puus * Nicolaus Stobzus. Quorum ego certe laborem
probarim libentius , quam amulari velim, Sed ad re¬
liqua. evoy Aphthonius in Progymnafmatis , fimplici¬
ter uo, 1.¢. fabvlam,vocat. Huic funt, ut ait, varia
ex inventoribus cognomina , Lu€wesans , KIME, KimeiG,
Airüm@. Quintilianus yov ait à Græcis appella¬
tum A6poy pur , cicummmmy , à Latinorum nonnul¬
lis apologationem , non fatis in ufum recepto nomine.
Neque negat vov parcemie confinem efle, verum ita
diftingui, ut «v@ totus fit apologus, parcemia veluti
fabella brevior. Exempli loco pofuit , Noz noftrum
onus, bos clitellas, Ad hunc quidem modum ufurpavit
Hefiodus:
Nu M vo Bands ii, vun y mie.
Ea put cresoremev andova aosxsrodespov.
i.e. enon principibus referam, norint licet ipfi.
Vocalem accipiter fic affatus Philomelam eft.
Utitur cundem ad modum & Archilochus & Callima=
chus. Etiamfi Theocritus è Kwwiozass , vor pro parœ¬
mia videtur ufurpafle : |
ANG: Slu reyeraf me. Ea È pO dv Var.
Jam vero apophthegmata, non alio difcrimine diffi¬
dent a parcemis quam fententiæ. Quemadmodum
enim illud, Os aum; amy œn tyd» Eanos ad , fimul
& adagium eft & apophthegma : ita illud Simonidis
ad quendam in convivio tacentem , Ei we jalh@ a »
mov megya miis, ei Ñ Qos, nAiDoy : 1. €. Si gui¬
dem ftultus es, fapientem rem facis, fi vero ſapiens,
fiultam. Item illud : Decet Caefaris uxorem non folum
crimine , verum etiam crinzinis fufpicione vacare , apo¬
phthegma quidem eft , at non item parcemia. Item:
Soles duabus federe fellis , fimul & proverbium , & aa¬
Jtemillud Turonii, 4d molas funt, møuuæ quidem cft,
at non item adagium. Quanquam funt in hoc gene¬
re quædam adeo commode dicta , ut facile poffint in
adagiorum ordinem afcifci, velut illud, Méyes Buudy
DAG- au), 1.e. Ufque ad aras fum amicus. Adel enim
fimul & brevitas & fententia & figura. Hc paulo
verbofius inculcavimus, ne quid à nobis in hoc exfpe¬
ctetur opere, nifi quod fub parcemize cadit appellatio~
nem : neye quis per negligentiam præteritum exifti¬
met , quod prudentes confultoque tanquam ab argu¬
mento alienum prætermifimus.
V. CoMMENDATIO PROVERBIORUM A DIGNITATE.
Porro autem ne quis hanc do&rine partem , tan¬
quam nimium humilem, & impendio facilem , pene¬
que puerilem faftidiat atque afpernetur, paucis expo¬
nam, quantum hec, ficuti videntur, minutula, apùd
antiquos illos obtinuerint dignitatis : deinde quantum
adfcrant commoditatis, fi quis in loco fciteque utatur :
u
que norit applicare: tamen quo faciam fatis etiam im¬
peritioribus, haud gravaborrudius, & pinguiore, quod
ajunt, Minervaremexplicare , ut planeconftet, quid
inhoc opere fim fequutus. Primum inter fententiam &
parcemiam cjufmodi ratio eft , ut utraque cum altera
conjungi, utraque rurfus abaltera queat fejungi, non
aliter quam album ab homine. Ut enim non ftatim al¬
bum quodhomo, neque protinus homo quod album :
nihil tamen vetat id album efle, quod fithomo : itanon
raro fit, ut fententia paræmiam compleétatur : at non
ftatim quod parcemia fuerit , idem erit & fententia,
neque contra , velut:
Avara tam deeft quod habet, quare quod non habet.
Et:
Pafcitur in vivis livor , poſt fata quiefcit.
poftremo nonufqueadeo cujuflibet efle, reéte prover¬
bus uti. Principio cognitionem adagiorum non in po¬
ftremis habitam apud fummos viros , vel illud fat argu¬
ment puto, quod primi nominis auctores non indigna
duxerint , de quibus diligenter voluminibus aliquot
confcriberent. Quorum primus eft Ariftoteles, nimi¬
rum, tantus philofophus, ut unus hic pro multis fuf¬
fecerit. Reliquit is, tefte Laertio, de parcemiis volu¬
men unuin. Chryfippus item ad Zenodotum duos de
proverbus libros confcripfit. Scripfit cadem de re
Cleanthes. Quorum virorum fi labores exftarent, no¬
bis non fuiffet neceffe tanto ſudore queedam ex minu¬
tis iftis {criptoribus , & iifdem ut indiligentibus , ita
depravatiffimis etiam, expifcari. Reperiuntur nonnul¬
la proverbiorum colleétanca Plutarchi nomine , fed
paucula , eaque ferme nuda. Inter parcemiographos
„1 Joannes cum apud Suidam, tum in omnibus editionibus quas vi¬
di, vocatur, RE
edi. 4%