OCR
109 Sine facris hereditas. Vbi qua commoditas de improuifo preter fumpti obiecta effet, veteres fine factis hereditatem vocabant . Et omnino quicquid citra noftram operam alicunde obrigiſler lucri,quaſi prouerbialiter hæreditatem appellabant. proprerea quod ea que fic obueniunt, gratis quafig; dormientibus, a fortuna donari videtur. Ergafilus parafitus apud Plautum in Capriui duo Sine factis hareditarem fum adeptus effertiffimar . Et alibi, Annona cht fine facris hæreditas.Nam heredes alioqui vel pro falute laborantis, vel in parentalibus defun&&i, facra quzdam fuo famptu fa@itare mos erat. Idem Plautus alibi, Mihitales "hereditates non fepe obueniune. Cicero in Verrem actione quinta, Hic Vetres hæreditate Gibi venille arbitratus eft, quod in eius tegnumiac manus yeneratifte. Andreas Alciatus Prætermiſlorum libro r.mauule adagionis originem ad prifci iuvis confuetudinem referti , Lex enim duodecim tabularum fic habebat,Sacra priuata,perpetua manéto. Ea verbain terpreta= tur Cicero lib. De legibus 2. Veomnis ad quem patriffamilias pecunia perueniret, istenererur facra celebrare. Reférrq; Scauolx pontificis interprerationem , qua traditum eft, quinque modis altringi acris hæreditatem. Proinde ad quos ex iure propinquitatis redibat hæreditas tenebantur communium (a= crorum focietate.Suauius auté efle folet quod inopinatò contingit boni,quemadmodum fine facris hareditas.Hxec aliaque doétiffimefanc diflerir Alciatus nofter:cuius equidem fententiæ lubens addo meum faftragium, quanquam a mea minima diflentienti. Porto in Plautino dictoallufam arbitror ad Gracorum illud adagium,x3uze ied xen Giey.id eft, Non facrificata facra deuorare.Item ad Hefiodum illud, tame yeungomedly éevemsslreroy avedgyre Egay. id eft, Ante factum faétum,cibum ab ollis tollere,raptum Atque edere, Inter cela & porre&a. 60 Elegans in primis adagium extatapud M. Tullium in epiftolis ad Atticum,Ea multa,(inguit)imd omnia,quorum xepaXxoy,ne quid inter cela & porresta,vt aiunt oneris mihi addatur,aut temporis. Viderur fienificare cun&ationem, & ancipitem hefirationem, ac velut interuallum illud inter omitrendum quod coeptum eft, & incipiendum quod nouari oportet: Sumptum eft autem é prifco aufpiciorum ritu,in quibus inter cela & porrecta facerdos cæremonias quafdam agebat: quemadmodum teftatur M, Varro libro De lingua Latina fecundo. Nam flamen Dialis, inquit, aufpicatur vindemiam, & yciuffie vinum legere,agna Toui facir.inter cuius exta cala & porrecta flamen prorfus yinum legit. Porrd quod exta cela prorogationem temporis apud veteres i declarat Cicero libro De diuinatone z. Quid enim, (inquiens ) habet arufpex, cur pulmo incifus etiam in bonis extis dirimat tempus, & proferat diem? Penfum perfoluere. 65 Penfum perfoluere, eft tuas implere partes, debitoque perfungi officio. Tranflatum à lanificio muliebri „in quo fingulis certum lane pondus in opus diftribuebatur. Plautusin Perla; Penfum meum quod datum eft,confeci.Idem in Bacchidibus, Ego pefum meum lepide accurabo.Er M. Tullius lib.De orat. 3. Nunc ad reliqua progrediar , “E ad meum munus penfumque reuocabo, Varro De re rut ica, Nos noftrum penfum abfoluimus. Hieronymus ad Rulticum,Et opetis cui péfa perfoluas.Verim quo longius erit detorta metaphora,hoc erit adagium venuftius. Veluti fi ad fermonem, adftudium, ad officium;aut alias animi res referatur. Ne per fomnium quidem. 62 Ovd” dyeg,id eft,Ne in fomnio quidem.Grecis prouerbialiter dium eft,pro co quod eft,nulla ratione,nullo tempore, Alioqui nemo fere tam omni fælicitate deftitutus,quin aliquando per quictem vel fomniet letiora quepiam. Lucianusey TO RL 7 UD (aie otudy Tey 5 OVE Vee NOUXOU woTE epToV eepoon ers. id eft, Ne per fomnium quidem vnquam albo pane fatiatus. Idé vfurpauitin Gallo,qui ait,regibusne per fomnid quide aliqua re jucunda frui licere, ip’ dy 3” dye, Zavatra myos Ñdkos tyf. . Rurfus 7) Pimogov, Advyrwy ZAN , C oloy où PAS Ed) ovate x= xoaudv.id eft,Porrd fuauiter canentes, & eo modo quo tu prædicas,ne per fomnium quidem audiuimus. Huc eleganter allufit Theocritus %y Bsxorox». apud quem Eunica puella ciuilis, rufticum,balium dare conantem,ab fe repellit, dicens tantum abefle ve illi datura fit bafium,yt hoc ne per fomnium quidem oporteat fperare.Catmen fic habet, ige dT EEO Boxokos dy co’ ¿Fies kür Tolo peude Ayeoixos Orita suna xa FRE. Min VA meV, XD HS 7D xothSy soua uud ey dvetests. -aufer te hinc procul,inque malam rem: Tu mihi fuauiolum dare vis homo ruſticus?arqui © mifer haud didici dare bafia agreltibus vnquam: id eſt, IIO Sed magis vrbanis foleò ofcula figere labrié, Non mihi tu nitidum oslabris fordentibus Ynquam Contigetis,nec per fomnium, Vtitur codem & M. Tullius ın Epiftolis ad Atuicum , winds dyye sd” dyxe Quifquam inueniti poteſt, Theocritus in Megata Herculis vxore, 7 N 29 dvae hugo Moid elt, Quod alii ne per fomnium quidé accidit. Galenus ne Pue Away lib. Lilt, THU TH CSH E elU dyo ciy Toy Eogotsearor cin ey nar’ drag ao: Te Tis x 70 mbbatiroy otveryey.id eft Atque h¢c oportebatnon efle ignota Erafiftratofi modo vel in fomniis vnquam illi cum Peripatcticis incidiflet confuerudo. Solent autem vel extrema fortis homines aliquando magnifica quedam fomniare: qué admodum apud Lucianum Micyllus, qui per fomnium opule tiflimus,experredus, cerdo quifpiam erat Iro pene pauperior, Nam fomniate,(perandi genus eft. Vnde & Vergilius in Bucolicis,fpes inanes amantum,fomnia vocat, “an qui amant ipfi fibi fomnia fingunt Huc refpexit & Flaccus in Satyris quum ait, Quum te feruitio longo curáque leuarit: Et certum vigilans,quarte fit partis VIyſles Audieris hæres, Itaque Ne per fomnium quidem , perinde valet quafi dicas, quod ne ſperare quidem audeas. Plutarchus in libello quem cripfit aduerfus Stoicos,adagii extulit paulo diuerfius, dy ot? dre Rabery mat Roy oh mueg Tos K9 tes eyyolas, id eft, quorum ne fomnia quidem magis capere licet extra communes cogi tationes, Diuus Chryfoftomus aduerfus Tudzos concione tertia ñc extulit où ús oyag. Per nebula m, per caliginem, per fomnium. 63 Quarum rerum ambiguam quandam actenuem penéque euanidam memoriam aut intelligentiam obtinemus , Cas Les pernebulam recordari,per fomnium meminifle, per caliginem Videre, prouerbio dicimus. Vr qua puelli vidimus,fenes quafi per fomnium recordamur, vix tenuibus quibufda fimulachris rerum inherétibus animo noftro: qualis eft ferme vulgarium infomniorum memiona. Porrò quod per mediam nebulam intuemur,cius confulam duntaxat imaginemac velut vmbra incertam afpicimus,cuiufiodi fiint que per calicinem cernfiturin tenebris. Hincigitur dudta metaphora. Huiufmodi fermonis forma frequenter obuie funt apud fcriptores. Plautus in Pfeudolo, Sunt que te volumus percontari , que quafi per nebulam nofmet {cimus atque audiuimus: Îdemin Captiuis duobus, In memoriam regredior audifle me quafi per nebula, M. Tullius lib. de finibus quinto, In infirma etate, imbecillag; mente, vis natura per caliginem cernitur.Plaro De legibus lib, 7. à Eye, SiN au Tugg Troy ciov-dkiypuecree teweyesitm es dase vuo S RenguWois torte vere ni ox§7es. id eft, Catertim que dicos conandum eft yt velut exemplis in lucem prolatis reddamus perfpicua. Nam hac videntur fimilia iis quæ dicuntur per caliginem quandam.Eodem in libro legiturxey vavoy, id eft, per fomnum,fue in fomnis. De afini pro[pedu. _ Teel drov aueantdins, id eft, De afini profpeu. Vetus adagium dici folitum 1n eos qui ridédo titulo quempiam calumNiantur, aut de friuolis rebus aliquem in ius vocant, Euentus qui fabulæ prebuit occafionem, varie narraturab authoribus. Quidam huiufmodi quedam memorat, Figulus quifpiam varias avium formas finxerar,eafque in officina collocatas habebat.arafinus quida, inobferuantius fequente agafone, inferto per officine feneftellam čapite , pariter & aues & reliqua vafa deiecit comminuítque. Is cuius erat officina, agafonem in ius vocar: quimque rogaretur ab omnibus quanam dere litem moueret: De afini, inquit,profpeétu, Alii aues non files fed veras fuifle volunt quæ afino, ficuti ditum eft, per feneftram immittente caput, difturbate perticam ruperunt, reliquague vafa fubuerterunr.Reliqua fabule vecunque conueniunt.Lucianus in afino fuo Patcemiam hancfingitex fe natam, quod dum afinus conaretur obliquato capite per feneftram profpicere quid ageretur, tum fefe, tum dominos fuos prodidit, Eamque rem magno omnium rifu exceptam ,in adagionem ablilleeé ove anegeel Jews, id eft, ex’afini profpectu. Porro iuxta Luciani fentétiam maois quadrabitin eos qui ftoliditate fua dum inepre ftudent diffimulare,ridicule produntur, Hunc L ciani locum æmulans Apuleius in nono Metamorphofeos fux libro, feribit ad hune modum » Qua contentione & clamofo ftrepitu cognito,curiofus alioqui & inquieta procacitate preditus afinus, dum obliquata ceruice per quandami feneftrue lam, quidnam fibi vellettumultus ille, protpicere geltio: vnus è commilitonibus; cafu fortuito conlimatis oculis ad vmbram meam,cunctos teftaturin coram . Magnus denique continuo clamor exortus eft, Etemerfis protinus fealis , iniecta manu quidam me veluti captiuum detrahunt: jamque omni fublaca cunétatione, {crupulofits con templantes fingula , cifta etiani illa reuclata , repertum > produétumque & oblatum magi ftratibus miferum hortulanum, peenas {eilicet penfurum, in e iij