OCR Output

109
Sine facris hereditas.

Vbi qua commoditas de improuifo preter fumpti obiecta
effet, veteres fine factis hereditatem vocabant . Et omnino
quicquid citra noftram operam alicunde obrigiſler lucri,quaſi
prouerbialiter hæreditatem appellabant. proprerea quod ea
que fic obueniunt, gratis quafig; dormientibus, a fortuna do¬
nari videtur. Ergafilus parafitus apud Plautum in Capriui duo
Sine factis hareditarem fum adeptus effertiffimar . Et alibi,
Annona cht fine facris hæreditas.Nam heredes alioqui vel pro
falute laborantis, vel in parentalibus defun&&i, facra quzdam
fuo famptu fa@itare mos erat. Idem Plautus alibi, Mihitales

"hereditates non fepe obueniune. Cicero in Verrem actione
quinta, Hic Vetres hæreditate Gibi venille arbitratus eft, quod
in eius tegnumiac manus yeneratifte. Andreas Alciatus Præ¬
termiſlorum libro r.mauule adagionis originem ad prifci iu¬
vis confuetudinem referti , Lex enim duodecim tabularum fic
habebat,Sacra priuata,perpetua manéto. Ea verbain terpreta=
tur Cicero lib. De legibus 2. Veomnis ad quem patriffamilias
pecunia perueniret, istenererur facra celebrare. Reférrq; Sca¬
uolx pontificis interprerationem , qua traditum eft, quinque
modis altringi acris hæreditatem. Proinde ad quos ex iure
propinquitatis redibat hæreditas tenebantur communium (a=
crorum focietate.Suauius auté efle folet quod inopinatò con¬
tingit boni,quemadmodum fine facris hareditas.Hxec aliaque
doétiffimefanc diflerir Alciatus nofter:cuius equidem fenten¬
tiæ lubens addo meum faftragium, quanquam a mea minima
diflentienti. Porto in Plautino dictoallufam arbitror ad Gra¬
corum illud adagium,x3uze ied xen Giey.id eft, Non facrifica¬
ta facra deuorare.Item ad Hefiodum illud,
tame yeungomedly éevemsslreroy avedgyre
Egay. id eft,
Ante factum faétum,cibum ab ollis tollere,raptum
Atque edere,
Inter cela & porre&a. 60
Elegans in primis adagium extatapud M. Tullium in epi¬
ftolis ad Atticum,Ea multa,(inguit)imd omnia,quorum xepa¬
Xxoy,ne quid inter cela & porresta,vt aiunt oneris mihi adda¬
tur,aut temporis. Viderur fienificare cun&ationem, & ancipi¬
tem hefirationem, ac velut interuallum illud inter omitren¬
dum quod coeptum eft, & incipiendum quod nouari oportet:
Sumptum eft autem é prifco aufpiciorum ritu,in quibus inter
cela & porrecta facerdos cæremonias quafdam agebat: quem¬
admodum teftatur M, Varro libro De lingua Latina fecundo.
Nam flamen Dialis, inquit, aufpicatur vindemiam, & yciuffie
vinum legere,agna Toui facir.inter cuius exta cala & porrecta
flamen prorfus yinum legit. Porrd quod exta cela proroga¬
tionem temporis apud veteres i declarat Cice¬
ro libro De diuinatone z. Quid enim, (inquiens ) habet aru¬
fpex, cur pulmo incifus etiam in bonis extis dirimat tempus,
& proferat diem?
Penfum perfoluere. 65
Penfum perfoluere, eft tuas implere partes, debitoque per¬
fungi officio. Tranflatum à lanificio muliebri „in quo fingulis
certum lane pondus in opus diftribuebatur. Plautusin Perla;
Penfum meum quod datum eft,confeci.Idem in Bacchidibus,
Ego pefum meum lepide accurabo.Er M. Tullius lib.De orat.
3. Nunc ad reliqua progrediar , “E ad meum munus pen¬
fumque reuocabo, Varro De re rut ica, Nos noftrum penfum
abfoluimus. Hieronymus ad Rulticum,Et opetis cui péfa per¬
foluas.Verim quo longius erit detorta metaphora,hoc erit a¬
dagium venuftius. Veluti fi ad fermonem, adftudium, ad offi¬
cium;aut alias animi res referatur.
Ne per fomnium quidem. 62
Ovd” dyeg,id eft,Ne in fomnio quidem.Grecis prouerbialiter
dium eft,pro co quod eft,nulla ratione,nullo tempore, Alio¬
qui nemo fere tam omni fælicitate deftitutus,quin aliquando
per quictem vel fomniet letiora quepiam. Lucianusey TO RL
7 UD (aie otudy Tey 5 OVE Vee NOUXOU woTE epToV eepoon ers. id
eft, Ne per fomnium quidem vnquam albo pane fatiatus. Idé
vfurpauitin Gallo,qui ait,regibusne per fomnid quide aliqua
re jucunda frui licere, ip’ dy 3” dye, Zavatra myos Ñdkos tyf. .
Rurfus 7) Pimogov, Advyrwy ZAN , C oloy où PAS Ed) ovate x=
xoaudv.id eft,Porrd fuauiter canentes, & eo modo quo tu præ¬
dicas,ne per fomnium quidem audiuimus. Huc eleganter allu¬
fit Theocritus %y Bsxorox». apud quem Eunica puella ciuilis,
rufticum,balium dare conantem,ab fe repellit, dicens tantum
abefle ve illi datura fit bafium,yt hoc ne per fomnium quidem
oporteat fperare.Catmen fic habet,
ige dT EEO
Boxokos dy co’ ¿Fies kür Tolo peude
Ayeoixos Orita suna xa FRE.
Min VA meV, XD HS 7D xothSy soua uud ey dvetests.
-aufer te hinc procul,inque malam rem:
Tu mihi fuauiolum dare vis homo ruſticus?arqui
© mifer haud didici dare bafia agreltibus vnquam:

id eſt,

IIO
Sed magis vrbanis foleò ofcula figere labrié,
Non mihi tu nitidum oslabris fordentibus Ynquam
Contigetis,nec per fomnium,
Vtitur codem & M. Tullius ın Epiftolis ad Atuicum , winds
dyye sd” dyxe Quifquam inueniti poteſt, Theocritus in Megata
Herculis vxore, 7 N 29 dvae hugo Moid elt, Quod alii ne
per fomnium quidé accidit. Galenus ne Pue Away lib.
Lilt, THU TH CSH E elU dyo ciy Toy Eogotsearor cin ey nar’ drag ao:
Te Tis x 70 mbbatiroy otveryey.id eft Atque h¢c oportebatnon
efle ignota Erafiftratofi modo vel in fomniis vnquam illi cum
Peripatcticis incidiflet confuerudo. Solent autem vel extrema
fortis homines aliquando magnifica quedam fomniare: qué
admodum apud Lucianum Micyllus, qui per fomnium opule
tiflimus,experredus, cerdo quifpiam erat Iro pene pauperior,
Nam fomniate,(perandi genus eft. Vnde & Vergilius in Buco¬
licis,fpes inanes amantum,fomnia vocat,
“an qui amant ipfi fibi fomnia fingunt
Huc refpexit & Flaccus in Satyris quum ait,
Quum te feruitio longo curáque leuarit:
Et certum vigilans,quarte fit partis VIyſles
Audieris hæres,
Itaque Ne per fomnium quidem , perinde valet quafi dicas,
quod ne ſperare quidem audeas. Plutarchus in libello quem
cripfit aduerfus Stoicos,adagii extulit paulo diuerfius, dy ot?
dre Rabery mat Roy oh mueg Tos K9 tes eyyolas, id eft, quorum
ne fomnia quidem magis capere licet extra communes cogi
tationes, Diuus Chryfoftomus aduerfus Tudzos concione ter¬
tia ñc extulit où ús oyag.

Per nebula m, per caliginem, per fomnium. 63

Quarum rerum ambiguam quandam actenuem penéque
euanidam memoriam aut intelligentiam obtinemus , Cas Les
pernebulam recordari,per fomnium meminifle, per caliginem
Videre, prouerbio dicimus. Vr qua puelli vidimus,fenes quafi
per fomnium recordamur, vix tenuibus quibufda fimulachris
rerum inherétibus animo noftro: qualis eft ferme vulgarium
infomniorum memiona. Porrò quod per mediam nebulam
intuemur,cius confulam duntaxat imaginemac velut vmbra
incertam afpicimus,cuiufiodi fiint que per calicinem cernfi¬
turin tenebris. Hincigitur dudta metaphora. Huiufmodi fer¬
monis forma frequenter obuie funt apud fcriptores. Plautus
in Pfeudolo, Sunt que te volumus percontari , que quafi per
nebulam nofmet {cimus atque audiuimus: Îdemin Captiuis
duobus, In memoriam regredior audifle me quafi per nebula,
M. Tullius lib. de finibus quinto, In infirma etate, imbecillag;
mente, vis natura per caliginem cernitur.Plaro De legibus lib,
7. à Eye, SiN au Tugg Troy ciov-dkiypuecree teweyesitm es dase
vuo S RenguWois torte vere ni ox§7es. id eft, Catertim que dicos
conandum eft yt velut exemplis in lucem prolatis reddamus
perfpicua. Nam hac videntur fimilia iis quæ dicuntur per ca¬
liginem quandam.Eodem in libro legiturxey vavoy, id eft, per
fomnum,fue in fomnis.

De afini pro[pedu.

_ Teel drov aueantdins, id eft, De afini profpeu. Vetus ada¬
gium dici folitum 1n eos qui ridédo titulo quempiam calum¬
Niantur, aut de friuolis rebus aliquem in ius vocant, Euentus
qui fabulæ prebuit occafionem, varie narraturab authoribus.
Quidam huiufmodi quedam memorat, Figulus quifpiam va¬
rias avium formas finxerar,eafque in officina collocatas habe¬
bat.arafinus quida, inobferuantius fequente agafone, inferto
per officine feneftellam čapite , pariter & aues & reliqua vafa
deiecit comminuítque. Is cuius erat officina, agafonem in ius
vocar: quimque rogaretur ab omnibus quanam dere litem
moueret: De afini, inquit,profpeétu, Alii aues non files fed
veras fuifle volunt quæ afino, ficuti ditum eft, per feneftram
immittente caput, difturbate perticam ruperunt, reliquague
vafa fubuerterunr.Reliqua fabule vecunque conueniunt.Lu¬
cianus in afino fuo Patcemiam hancfingitex fe natam, quod
dum afinus conaretur obliquato capite per feneftram profpi¬
cere quid ageretur, tum fefe, tum dominos fuos prodidit,
Eamque rem magno omnium rifu exceptam ,in adagionem
ablilleeé ove anegeel Jews, id eft, ex’afini profpectu. Porro iuxta
Luciani fentétiam maois quadrabitin eos qui ftoliditate fua
dum inepre ftudent diffimulare,ridicule produntur, Hunc L
ciani locum æmulans Apuleius in nono Metamorphofeos fux
libro, feribit ad hune modum » Qua contentione & clamofo
ftrepitu cognito,curiofus alioqui & inquieta procacitate pre¬
ditus afinus, dum obliquata ceruice per quandami feneftrue
lam, quidnam fibi vellettumultus ille, protpicere geltio: vnus
è commilitonibus; cafu fortuito conlimatis oculis ad vmbram
meam,cunctos teftaturin coram . Magnus denique continuo
clamor exortus eft, Etemerfis protinus fealis , iniecta manu
quidam me veluti captiuum detrahunt: jamque omni fublaca
cunétatione, {crupulofits con templantes fingula , cifta etiani
illa reuclata , repertum > produétumque & oblatum magi
ftratibus miferum hortulanum, peenas {eilicet penfurum, in

e iij