Page 95 [95]
Lacrétius
gomma
© CRD
nus alia loquendi formulæ,quæ paflim apud authores obuia
func. Plutarchus aduerfus Stoicos ,éx anesdov xo} ats dpoing¬
A 3 OLO RI His (11,6)
geridos, id cft, Ab ingreflu & initio vfque ad coronidem,
Curfu lampada trado. 38
Curfu lampada tradere, prouerbialis metaphora , pro co
quod eft, partes ſuas quafi fucceflione in alium atque alium
tranfferre. Lucretius,
Er quafi cur fores vitai lampada tradunt. À
Deanimantibus agit, que fucceflione propagantur, vita per
vices ab aliis in alia tranffula. M. Varro libro de re ruſtica D
cap. 15. Sed è Merula, Axius nofter,ne,dum hoc audit, phyfi¬
camaddifcar, quod de frudtu nihil dixi, nunc curfu lampada
tibi trado. Quibus verbis fignificat fe alteram fermonis par¬
tem Merulæ tradere : ifque in dicendi vicem fuccedit. Lucre¬
tius videtur imitatus Platonem , qui libro de Legibus 6. fcri¬
bit, ciues oportere liberis generandis atque educandis opera
dare vt vitam, quam ipfia maiotibus accepiflent, viciflim
quaft tedam ardentem, pofteris tradant. Eodem pertinet Per¬
fianum illud, 3 È
Qui prior es,cur me in decurfu lampada pofcis?
Ariftophanes in Ranis,
Aauaide WM” Edis olds TE pioay
Ya ayvuyanast n vuvi
Jam nemo queat geftare facem,
Quod non curant exerceri, E
Taxatignauiam atque inertiam ciuium. Quo loco interpres
addit , 1n tribus cerraminibus folere veteres geltare faces. id
eft, vt illi dicebant Aguoadovyain, in Prometheis,in Vulcaniis,
& Panathenaicis.Porrò Prometheus creditur primus hoc lu¬
dorum genus inftituifle, hune quidem ad modum, vt curtétes
facem ardentem geftarent. Eam defatigatus proximo in ma¬
num dabat, Is item defeflus alii, ac deinceps alius alii , fuccef
fione tradebat inuicem:hiftorie Promethez quafi fimulach rit
reprafentantes,quemadmodum ferulam, qua cxleftem ignem
exceperat,ne rurfus extingueretur,perpetuo motu iactarit, in
terram deuolans. Huius rei mentionem facit Plato libro de
Rep. primo: fignificans dxdouyias etiam in honorem Miner¬
uz folere celebrari. Paufanias autem in Atticis.ritum horum
ludorum defcribit copiofius. Meminit & Herodotus, fed obi¬
ter, in Vrania : oftendens eum morem aPerfis repercum , vt
difpofitis equis atque curforibus, alius alii madata velut lam¬
pada traderent,quo celerius perferti poflent. Author Rheto¬
rices ad Herennium , Non enim quemadmodum in palæſtra,
qui tedas ardentes accipit, celerior eſtin curſu cotinuo,quam
ille qui tradit : ita melior imperator nouus , qui accipit exer¬
citum,quam ille qui difcedit. propterea quod defatigatus cur¬
fu „integro facem: hic peritus imperator imperito exercitum
tradit. Iraque lampadem tradere dicitur, qui iam vel delaffatus
vel emeritus, in alios munus gerendum ab fe tranffert. Etin¬
uicem lampada tradere, qui, quod ait Terentius, tradunt o¬
peras mutuas, & aliis alii viciflim fuppetias ferunt.
Principium dimidium totius. 39
Apy) i puru wavròs, id eft, Principium dimidium totius, Hoc
adagio fignificarum eft, maximam difficultatis partem in ag¬
grediundo negotio fitam cffe. Hemiftichium eft Hefiodi, ci¬
tante Luciano in Hermotimo. Refertur & ab Ariftotele li¬
bro quinto Politicorum,j di eyeT tur anean os Pla¬
to libro de legibus fexto, aè yy yagheyerac u ipuru muros , èv
Ts TROILOS, tengu xg) wy xahis kefa adyrs iyxopuago uw
tdsoTe 7 dV est Te OS tusrye Dale, toy À 7% Huru y Kol oûdkis
curo arts yrolvoy, ateopiore inaris sid et, Nam in pro¬
uerbiis quidem, initium totius facti, dimidium dicitur:atque
illud nimirum reétè cœpifle, omnes vndique laudibus feri¬
mus. atiftud, ve mihi quidem videtur , plus eſt quam dimi¬
dium: neque quifquam hoc, ybi rect fir, fatis pro merito lau¬
darit.Suidas hac ex Marino quodam refert Vanore 5 pay Has,
oun ae Hsvoy, edb xare riw Tupolev TS aurTos, AUTO 5 gov
m agy. id eft , Fuit autem nobis initium illud, non tantum ini¬
tium. nequeiuxta prouerbium, dimidium rotius : fed ipfum
in folidum totum. Ariftoteles item libro Moralium primo,
Principium enim plus quàm dimidium totius efle yidetur, Ho
ratius in Epiftolis
Dimidium faĉti , qui cæpit, haber. ſapere aude.
Auſonius,
Incipe:dimidium facti eft cœpiſle. fuperfit
Dimidium : rurfum hoc incipe,& efficies,
Plutarchus in libello cui titulus,Quo pacto fint audiendi poe¬
tæ, citat ex Sophocle carmen hoc,
Epngu5 onyros yrs saynroe als,
Kal ms e Aeris cioe did OUTS eel.
Negotii cuiufque, fi bene ceepetis,
Etfinem item bonum fore,probabile eft,
Satius eft initiis mederi quàm fini.
Agg i&Da DEA NOV K ETENN.
id eft,
40
CENA
Multo quam finem medicari initia præftat,
Refertur a Suida prouerbit loco, In candem fententiam
Theognis,
Eure N Ana propane pvoptye
Pharmaca nafeenti funt adhibenda malo,
Similiter Perfius fatyra 3.
Elleborum fruftra,quum iam cutis ægra tumebit,
Pofcentes videas.'venienti occurrite morbo,
Atque item Ouidius,
— fero medicina paratur
Quum mala per longas inualuere moras,
Admonet adagium;minore negotio tolli malum ftatim initio
quum adhuc recens eft,quam pofteaquam inueterauerit :pue*
ros à vitiis arcendos,dumadhuc cencra ac traCtabilis xtas:far¬
ciendas protinus offenfas, ne in fimultatem exolelcant : mini:
ma vitanda mala, ex quibus maiora folent pullulafcere:occa
fiones euitandas , que mali quippiam parituræ videantur.
Serere ne dubites. AT
Rafticanum adagium , fed nonindignuni quod in hoc vos
lumen referatur, Serere ne dubites. Quo monetur nequando
pigeat ciufmodirerum aliquid moliri, à quibus nihil omnino
difpendii, plurimum emolumenti poflit proficifci : fi non in
prafens, certé in pofterum : fi non nobis , at faltem pofteris.
Columel, lib, De re ruftica 12, Quare vulgare illud de arbo¬
ri pofitione,rufticis vfurpatum,Setere ne dubites, Nam edi¬
ficatio nonnunquam exhaurit fructus:negociatio péder à for¬
tuna,neque paucis mal ceflir, Eundem ad modum ex aliis
aliud arque aliud eft vel incommodi vel periculi -fed ex arbo¬
ribus conferendis plurimum capitur commoditatis, neque
magno tamen impendio conftar, Eandem fententiam Vergis
lius addita figura fic extulit libro Georgicin fecundo,
Er dubitamus adhuc fererc;atque impendere curam?
Talaria induere, 42
Extarapud M. Tullium prouerbialis allegoria , Talaria in¬
duere,pro co quod eft fugam adornare, quafique velle quo¬
piam auolare, Sic enim feribit ad Atticum lib, 14. Nemo eſt
iſtorum qui otium non timeat. quare talaria induamus. S@
prum ab Homero , qui Mercurium avolaturum aliquò , fre¬
quenter adornat talaribus,
Ain taub e auly éd ar 441% mdha 5
A ugo, pelota, TÉ puy Gegor h aW ip’ úy lws
HS er & Deleover yeckay , Gua TVOs veuso.
Mox vbi iam pedibus talaria fubdidit aurea,
Pulchraque & ambrofiam {pirantia : que fimul illum
Aérea per liquidum, fimul ampla per æquora vaftz
Telluris, venti flatu dominante, ferebant.
Quem Homeri locum Ver:
to Aneidos,
—& primim (inquit) pedibus talatia nedtit
Aurea, que {ublimem alis,fue æquora fupra
Scu terram rapido pariter cum flamine portant,
Itaque Talaria induere dicemus eos qui parant aufugere. Na A
hocipfum Auolare & Reuolare, ocean Tullium pro Fugere Arolare,
& Redire fequens eft, Renolaree
Trice, Apine.
40
id eft,
id eft,
gilius veluti interpretans, in quar¬
43
Tricas & apinas vulgo res futiles ac nugatorias dicebant.
Martialis.
Quæcunque luf juuenis ,& puer quondam,
Apinafque noftras.
|! Idem alibi,
Suntaping tricæque,& fiquid vilius iftis.
Vnde & Tricari fimili figura dicebant nugas agere. Cicero Tricazi.
cum alias, tum ad Atticum lib. 1g. Tricatur {cilicet, yt homo 7 "47"
talis. Etrurfum,Balbus, inquit, tricatur. Adagium ab euentu
natum. nam Tricam & Apinam oppida fuifle quondam Apu¬
liz, demonftrat Plinius lib. Naturalis hiſto. 3. cap. It. referens
Europa finus. Diomedes, inquit, ibi delcuit gentes Monado¬
rum Dardorimque, & vrbes duas, quæ in prouerbii ludi¬
crum vertere, Apinam & Tricam, Stephanus oftendit Tricani
vrbe fuiffe Theffaliæ, fortitam id nominis à Trica Penei filia,
Nonius Marcellus tricas impedimenta & implicationes inter¬
pretatur, dav 7H cemdy; id elt a pilis quibus inuoluuntur pulli
gallinacei:ynde dictum ficExtricare & intricare.Lucilius apud
eundem, Tricones appellat, qui nu gis homines remorentur.
Et tricinus quæftus , pro rardo feu ficco. Et Varro tricas Attel¬
lanas, nugas impeditifimas. peut non negauerim in vo¬
ce allufum ad pilos. Cerertim ab opido di@um prouerbium, Tricnes,
vero propius eft. Plinius lib. 7. cap, 48. oftendit oues landari 27? 994
{olitas breuitate crurum & ventris veftitu : quibus is nudus/*#
Kogvraios sixeoagero , id eft, Cor
id quod agit, conatus diflimulari
ditur. vnde natum fit adagium
xycus mons cft Pamphyliæ