Page 18 [18]
Qe
2
ca comple@itur. Allegorianon minus crebra: quanquam & hee
quibufdam metaphore {pecies eft. Exemplum prioris, Res omnis
in vado eft: pofterioris ave@ tzæven, Lupus hiar: Necinfrequens
hyperbole: P lut yerine nenei Oide Nudior exuvio fer¬
pentis. Nonunquam v{y; ad enigma pervenit,q,autore Quinti¬
liano, nihilaliud eft quam obfcurier allegoria è quod genus, arAfay
Jusiou zares rid et, Dimidium plus toto. Nônunquamallufio ve¬
nerem adiungitparemia: veluti.Bwr’ odsug: id elt, Sic ferito.&,
rud À a tegie: id eſt, Duobus ſimul euutibus:&,
OTi oot cw meget epior sand 7 ayagan verrei: deſt,
®dibusin propriis que reftave pravave fianti
Aliquoties ain) algrrer@- A ¡deug id eft, verbi proprietas, pro¬
verbii imulacrum addit: vt, dyycav xnav sid eft, Ingens mala. Fit
interdum, vt ipfum alone». hocelt;a mbiguitas decus apponat
proverbio. Cuiusgeneris eft, 68s tat yAalosy : id eft, Bosin lingua.
Ses one us cu mes: id eft, Quecung; musin Pifa.Siquidem bos&
animal fignificar& numifma. Musitem animantiseft nomen, &
item athlere cuinfdam vocabulum.Et Pifa nomé vrbis,accefsione
literule auum, pi: € fignificat mosa Nonnunquam ipfa eloqué¬
di novitasparcemiam eficit:vt.cp oa dNfdeaziid eh, In vino veri¬
tas.Nam fi dicassebrios veraloqui,né videbitur adagium. Item fi
dicas.Sine cibo& potulanguet libido,non habebitadagiifaciem.
Contra, Sine Cerere & Baccho friget Venus, nemo non agnofut
adagiifpeciem. Quanquà haec ipfa novitas, vt omnis alia, profici¬
fciturà figura. Decoratinterim & antiquitas: vt, èfdæ zog dl am:
Sponde, ſed præſto eſt ja@ura.Deniquein parœmiis omneis Fy¬
aois id et ridiculi formasin venies.Sed hæc minutum plequi,mo¬
letta cuiufdam diligentia forte videatur. Tametfi de figuris pro¬
verbialibus paulo poft aliquanto copiofius di&uri fumus.
Quomodo paramia differat ab is, quavidentur
AD ny . \
ille corfinta.
Sustautem quedam affinia parcemiis: puta, aua quas noftri
Sententias appellant: ad hac aver, quiànoftris Apologi vocantur:
tum dimp%ivagra queLavine, Breviter,ac {cite diéta, vertere lice¬
bir. Præterea aug id eft Salle ditta. Denig; quicquidalle.
aliam quampiam figuram proverbialem,ceu perfona
pra fe gerit. Ea tametfi difficile non firabadagiori genere fecer¬
nere; fi quis ad finitionem tanquam ad gnomonem & regulam
vnumquodque noritapplicare:tamen quo faciam fatisetiam im¬
peritioribus,haud gravabor radius, & pinguiore,quod aiunt, Mi¬
nervarem explicare,vt plane coftet, quidin hoc opere fim fequu¬
tus.Primum inter fententiam & parcemiam eiufmodiratioeft, ve
vtrag; cum altera conjungi, vtrag; rurfusabaltera quear fejungi,
nonaliter quam albumabhomine. Utenim nonftatim album
uodhomo, neq; protinus homo quod album; nihil ramen vetar
idalbum effe, quod fit homo: ita non raro fic, vcfententia parce¬
miam compleétatur: at non ftatim quod paroemia fuerit, idem
eric &fententia,neg; contra.velut,
Avarotamdeeft quodhabersquam quod nonhaber. Et:
Pafciturin vivislivor,poft fata quiefcit:
gon ytfententiz funt,itafunt & adagia. E diverfo, Ego in porti
navigo,vi eft proverbium,ita fententia non eft. Rurfum, n 7e4dì
wt ugiggsogr.i. Ne puero gladium:pariter&parcemie fententieg;
rarionem comple&itur,denigs& allegorie Neg; defuere tamen,
potiflimum apud Græcos,quigraÿatinon funt operam in hoc ge¬
nere fumere, auge id eft, {ententiarum colle&ionem con¬
feribentes:inter quos precipuus NicolausStobaus.Quorumego
certelaborem probarim libentius, quam æmularivehm. Sedad
reliqua.ciyoy Aphthoniusin Progymnafmaris, fimpliciter 3n id
eft fabulam vocat. Huic funt,vtait, varia exinveatoribus cogno ¬
mina, cxBaeims Amine; © avra Quintilianus voy ait à
Græcisappellarum népor pr Sinòy ujoumozanmy, à Latinorum non¬
nullisapologationem,no fatisin vfum recepto nomine.Neq; ne¬
gat aper parcemiz confinem effe:verfiita diftingut, yt ov@- totus
fir apologus,parcemia,velut: fabellabrevior sxempliloco poluit,
Non nottrum onus,bosclicellas. Ad hunc quidem modum vfur¬
pavic Hefiodus.
vu dl dbror Bands tpi VOSTI HO) CTOS.
dA rené menem tin doves Moin pgv ideft,
Ænon principibus referam, norintlicetipfi.
Vocalem accipiter fic affatus Philomelam eft.
Utitur eundem ad modum& Archilochus& Callimachus.Etiamft
Theocrirus ch zwirxas divey pro partemia videtur vfurpalle :
rO Slo riyar ns. toa ng ZAINO
Jam vero apophrhegmaranoa lo difcrimine dufidentaparcemiis
qua fentétie, Quemadmodîenim illud: ðs cwr O oTi cow tyd om¬
yoy Sead fimul & adagium eft & apophthegma: ita illud Simonidis
ad quendam in conviviotacentem, e Wp qAn@» a, copay meg nw
maids 6} codes waiSney: id eft, Siquidem ftulcus es, fapientem rem
facis : fivero fapiens,ftultam Item illud: Decet Cæfaris vxorem
non ſolum crimine, verum etiam criminis{ufpicione vacare:apo¬
phthegma quidem eft,atnon item parcemia. Item, Soles duabus
federe fellis, fimul & proverbium, & àosdverov eft, Contra, Mater
nunquam, pater perfæpe.itë illud Turonii, Admolasfunt coupe
goriam,aut
quædam adeocommode ditta, vt facile poflintin adagoram or¬
dinéafcitci: velucillud, péyes Bagedy Pia@ eit id eft, vfq: ad aras
fumamicus. Adeft enim fimul & brevitas & fententia & figura.
sin-ulcavimus, ne quid änobis in hoc expe.
d ſub parcemia cadit appellationem : neve
quisper negligentiam præteritum exiftimet,quod prudentes cô¬
fultog; tanguam ab argumento alienum pratermifimus.
Commendatio proverbiorum adignitate.
Porro autem ne quishane do&rina partem.tanquam nimium
humilem,& impendio facilem, peneque puerilem faftidiat atque
afperneturspaucis exponam, quantum hec,ficuti videntur minu¬
tula,apudantiquosillos obtinuerine dignitatis? deinde quantum
adferantcommoditatis, fi quis in loco {citeque vtatur : poftremo
n6 vfq; adeo cuiuslibet cfe recte proverbiis vti. Principio cogui¬
tionem adagiortt nonin poftremishabiram apud fummos vitosy
vel illud farargumenti puro, quod piiminominis autores non in- W
digna duxerint,de quib. diligenter yoluminibus aliquorconferi
berent. Quorum primus elt Ariftoceles, nimirum tantus philofo¬
phus,vt ynushic prom ulcisfuffecerit.Reliquitis,tefteLaertio,de
parcemiis,volumen ynum.Chryfippus item ad Zenodotum duos
de pro verbiis libros conferipfit, S criplit eadem de re Cleanthes,
Quorum virorù filaboresextarent,nobis non fuilet neceffe tan¬
ro ludore quadam ex minucisiftis {criptoribus, &ifdem ytindili¬
gentibus,ira depravatiffimis etiam,expifcari. Repertunturnon¬
nulla proverbiorum collectanea Plurarchinomine : fed paucula,
caque ferme nuda. lnter parœmiographos ſubinde citatur, tum
ab aliis, rú ab Athenæo in D pnofoph. ClearchusSolenfis Arifto¬
relis auditor, & Ariſtides: deinde Zenodotus, qui Didymi Tar¬
endium redegit.Citantur&T heophra¬
rhæiq; parœmiasin comp x
ſti proverbiain cômentariolis Demolthenis. Undeliquer,& illos
hifee derebus commentariosreliquifle. Neq; me fugit,id operis
Zenobiinomine circumferri. Verum quoniaminyenio quedam
apud Ariftophanisinterpretem,Zenodo ius, qui Dydymum ac
Tarrhaum in compendit redegerit,nomine relata,qua ad verby
in buius commentariis leguntur, velim mihi citra fraudem effe,
quod isquocunque fuerirnomine,q uid enim refertin hoc opere
Zenòdoti ritulo adducetur. hic prater alios Milonem quẹndam
parcemiographum allegar. Citarur& Demon quifpiam,cumab
aliiscompluribus,rum ab co qui dictiones aliquot ex orationibus
Demoftheniseftinterpretatus,qui multos de proverbiis libros vi¬
deturcompofuifle. Nam citatur liber XL. Extaot & Diogeniani
colleétanea, Helychii prefatio teftatur ab ipfo copiofius explicata
proverbia, quæ nudius recenfniffet Diegenianus, ctiamfi opus
iplum pugnat cum ſuo prologo:cum is nomenclaturam autorum
profiteatur, & proverbiorum a reumenta, hicita nudus fit, ve nihil
effe poffit magis. ynde in conjecturd adducor, opus hoc copiofius
ab autore dete: iptum, poftab alio quopiam io compendium con¬
tractum.Suidas,qut & ipfe m hoc numero ponédus eft, Thexwtetii
quendam adducit, qui de proverbiis conferipferir. Sed quid ego
hos, cum fapientes ilti Hebræinon dubitarinthoc titulolibrosa¬
liquotedere, & arcani numinis adoranda myſteria parœmiis in¬
cludere, in quibus eruendis tot rantorum Theologorumingenia
defudarunt, hodieq; defudanr. Necilludargumentum leve,quod
inter bonos autores, ve quifq; fuir eruditifimas eloquenuflimufg;
ita quamplurimum adagiorum fuis libris alperfit. Et ve à Gracis
exordiar, quidmagno illo Platone, ne dicam divino, wegsusode¬
stegy,vt fic dixerim? Ariltorel „ſerius aliogui philoſophus, haud¬
quaquam gravaturfuisillis diff utationibus paroemias crebras cen
gemmulasintertexere. Quem quidem ficut in cæreris) ita hac
quog;in parte Theophraſtus elt æmulacus.Plucarchus gravis fan¬
étusqs ac penetetticus autor, quam multis vndig; {catet adagis?
quem nec piguitjinter problemata quafdam parcemias & propo¬
nere & excutere,idq; Ariftotelisexemplo. Jam utad Latinos ve¬
niam, cmiffis vtrog; in genere grammaticis ac poetis (art G qais
in his M. Varronem exiftimatannimerandum, qui Menippeisil¬
lis fis proverbialesindidit ticulos, vt plane confentaneum fit,illù
argumenta fabularum non aliunde, quam a proverbiis fumpfifle
mutuo) Romani principes non exiftimaverunt inferiuseffe ma¬
jeſtate imperiali, ye magis de rebusconſultiproverbio reſponde¬
: quod etiam nunc extatin Digeftis, gre UNTO, BITE BO Ty BFE
wrav.id ef, Necomnia,nec paflim,nec ab omnib.Deniys
quisaufithoc genusfaftidire; cum videat facrorü vatum oracula
quedam proverbiis conttare? Quorum de numeroett illud.Patres
noftri comederuntuvam acerbam, & dentes noſtri obſtupuerüt.
Quis nó etiam veneretur, vtrem quampiam facram, & mylteriis
accomodatam,cum vbiq; nobisimirandusChriftusipfepeculiari¬
ter hoc fermonisgenere delcétarus fuiffe videarur A pud Græcos
hocadagium fertur, x? wend ne Mrdvoyyvoowasidett,E frutuar=
boréjudico. Apud Lucamicem legitur, £ 8 ter divdpov xg Ady mousy
noe) cova» 8 Oe OW dpoy cor exes, 7ratsy xeerrv xg-Aov id ett, Nonn.
eftarbor bona, qua frudtd faciat vitiolum: neq; arbor vitiofa,qux
frutti faciacr boni. Apud Gracos Pirtacus philofophuscGfulroré
fudiad pneros turbine ludétes mittit,a quib.deducéda vxore pro¬
verbio doceatur,audiatg;, 7740 @ cxvay. Chriftus puerorum citat
paroemiam fic in Foro li:dentium, uxo dev, 15 cou dejare:
Gploiodp Vu n reo: id eft, Cecininans vobis tibiis, &
non falraftisscecinimus lugubre, & non ploraftis. Cui fimillimum
ef illud Theognidis fi lacra licer conferre profanis,
EN D aUe ud Var rose ADU, Er zie: id eft,
Nop etenim cunst’s pliceat vel Jupiter iple,
Scu mittens plaviam,feu cohibens pluviam.
Qued fi quem mover antiquitatis autoritas, nullum doctrina
genus
Hæc paulo verbofiu
&etur opere, nifi quo
rent