OCR
562 LETTERS OF ERASMUS [1519 later. But the mention of Latomus in Ep. 959. 33 suggests that the controversy with him (Ep. 934. 3 n.) was still fresh in Erasmus’ mind. } REVERENDISSIMO DOMINO D. GVILHELMO DE CROY, CARDINALI ET ARCHIEPISCOPO TOLETANO, ERASMVS ROT. S. P. Qvanovam non prorsus abhorret a vero, Praesul optime idemque Princeps cum primis illustris, quod olim placuit Stoae cultoribus, felicitatis humanae summam in habitu virtutis esse sitam, tamen Peripateticorum sententia mihi magis videtur ad communem 5 hominum sensum pariter ac vitam congruere : qui negant beatitudinis circulum absolui posse, nisi tres bonorum ordines inter sese consentiant sibique mutuis praesidiis et adminiculis famulentur. In his ea quae vocantur animi, vt caeteris magis merentur appellationem bonorum plurimumque momenti adferunt ad summam felicitatis, ita 10 maxime nostra cura nostraque parantur industria; vt praecipuam beatitudinis portionem nulli secundum Deum magis debeamus quam nobis, si quid tamen debemus nobis. Porro naturae dotibus, quoniam citra nostram industriam nobis ceu dormientibus occurrunt, mea sententia non tam beati sumus quam fortunati, licet haec quoque 15 cura studioque vel seruantur vel etiam augentur. Siquidem Demosthenes, cum et voce esset perquam exili, deinde t spiritosus, ad haec impeditiore linguae organo, denique forma parum felici (quae res in oratore nonnihil habet momenti), tamen improba cura meditationeque nihil harum difficultatum non vicit: et Marcus Tullius valetudinem 20 alioqui imbecillem sic motus ac victus moderatione confirmauit, vt quamlibet magnis laboribus par esset, idque in multam etiam aetatem. Porro fortunae commoda, quae velut organa sunt ad virtutem vel parandam vel exercendam, plerisque sero contingunt. Nam in honoribus parandis aut opibus aut fama dignitateque multis tota 25 ferme aetas conteritur, vt immensis ac diutinis curis nihil aliud videantur assecuti quam vt locupletes aut optimates moriantur. Tta fit vt nec ipsi suis bonis admodum fruantur nec aliis magnopere sint praesidio. Quo sane nomine T. R. D. mihi longe fortunatissima videri solet: 30 cui quicquid vel a natura dari vel a fortuna conferri potest, contigerit vltro, contigerit affatim, contigerit mature, quo nimirum et ipse tuis bonis diutissime frui possis et de plurimis quam optime mereri. Nam praeter ingenii felicitatem, praeter corpus ad omnem virtutis vsum functionemque probe sculptum et concinnatum, tantum. autoritatis, 35 tantum dignitatis, tantum opum hinc summi Pontificis indulgentissimus fauor, hine clarissimi Principis Ciuerii, patrui tui, plusquam TIT. DE CROY E: CROIO H. 13. occurrunt E : obtingunt F. 16. spiritosus D: ? spiritu paruo, E. 29. T. R. D. Z: tua sublimitas H. 36. Ciuerii] See Epp. 532. 27 n. and 647 introd.