Page 613 [613]
586] TO THE DUKES OF SAXONY 583
quando libertatis exemplum in ipsos recidat. Sed multo magis ad
rem pertinet in his contemplari nomen illud imperti, quod et olim
orbi sacrosanctum augustumque fuit, et nunc etiamnum multorum 125
affectibus religiosum ac venerabile est cum nihil fere supersit praeter
inanem magni nominis ymbram, quam foedis initiis in mundum
irrepserit. Primum in Tulio scelerate, mox in Octauio, Lepido et
Antonio sceleratius. Quid non potest fortunae libido in rebus
humanis? Potestas ea quam postea diis aequauit hominum con- 130
sensus, impietate, cedibus, parricidiis, incestis, tyrannide condita
consecrataque fuit. His felicibus auspiciis cepit illa regibus totius
orbis adorata maiestas. Ac sceleratius fere propagata fuit quam
nata. Foeda barbarorum militum colluuies frequenter non suffragiis
sed insanis tumultibus dominum orbi dabat, nec alia fere succedendi 135
lex nisi mactato superiore. His auibus olim auspicabantur im¬
perium; quod nihilo secius tamen interim emendum erat quanti¬
cunque inexplebili militum auariciae libuisset. Nec satis erat in
Ad liberos, ad affines, ad amicos omneis crude¬
ac sepenumero reciprocantibus, vt fit, 140
a immanitas indigne
ad se trahentibus
vnum seuire caput.
lissima laniena proferebatur :
vindictae vicibus, quos viros, quas matronas effer
laniabat! Sepe pluribus hine et hine imperium
Ita semper ad nouum imperii successorem
Summa rerum in manibus erat,
osique militis. 145
miscebantur omnia.
totus terrarum orbis concutiebatur.
non senatus, non populi Romani, sed mercenarii facinor
are licuit, neque diutius imperare licuit, quam illis
qui nec bonos nec malos principes diu ferre
erat, alius profusior, alius eruditior quam
alius militaris disciplinae tenacior,
, alius in senatum propensior ; 150
Quam¬
Nec aliter imper:
beluis collibuisset,
poterant. Alius parcior
vellent, alius matri obsequentior,
alius imbellis, alius immodice bellator
bat militi parum gratiosum, alii affinitas.
ad iugulandum orbis principem.
Denique vt nihil esset causae, expediebat illis subinde mutare
Insatiabilis habendi fames ad res nouandas incitabat.
Trucidabatur vt inutilis quem iam exuxerant, accersebatur alius qui 155
exhauriretur, mox et ipse trucidandus. Atque hisce rebus factum
est vt nonnullorum imperium paucis modo mensibus, nonnullorum
paucissimis etiam diebus finiretur: vt me quidem inter legondum
crebro subeat admiratio fuisse vllos qui tum temporis vellent imperii
alii cognomen obstal
libet leuis causa satis erat istis
principem.
123. ad rem add. a”. 124. his ay: iis (8%, 126. est add. a. nihil
fere a: aliquot iam seculis non ita multum y. 127. inanem a: illustrem y.
132. totius orbis add. Y- 133. propagata a” : propagataque al. 134. fre¬
quenter add. y. 135. OA insaniis a'. fere add. y. 136. olim ay:
om. B. 138. -cunque add. a. 140. proferebatur ay: om. B’. 141. in¬
digne ay: om. B°. AS Gt missebantur a’ 145. a: milites a.
154. nouandas ay: nouas Be. 159. tum temporis add. y.