Page 612 [612]
OCR
582 LETTERS OF ERASMUS (non satis liquet: siue quod ipsa fortunae magnitudo plurimas res secum defert, que bene nata recteque instituta ingenia queant corrumpere ; goid quod facilius credet qui perpenderit Neronis adolescentiam laudatissimae indolis fuisse, et quo non alius adhuc fuit orbi pestilentior, optimi tamen principis spem initio de se prebuisse ; tum ab hoc multo post, Bassianum Getae fratrem, dum priuatus ageret, virum integrum ac sanctum, pessimum egisse principem :—siue quod vt 95 quaedam nauigia immodice magna vastaque regi non queunt, ita totius orbis imperium maius est quam vt vnius hominis animo sustineri possit, cum perdifficile sit domum etiam vnam recte administrare. Itaque qui maxime cupit optima, tamen Maronis illud interdum cogitur dicere : 100 Fertur equis auriga, nec audit currus habenas. Quod, opinor, intelligens Octauius Augustus, vir eruditus ac perspicax et, quod in priscis Caesaribus rarum comperies, perpetuo sanus, non semel de deponenda imperii mole cogitauit ; et fecisset, si nactus fuisset in cuius humeros citra publici status perniciem onus 105 reclinare potuisset. Hanc ob causam posteriores negociorum vndis impares imperii molem in plures partiri studuerunt :—siue id iis rebus magis ascribendum est quas permultas quidem, at non omneis tamen, in Aureliano recenset Flauius Vopiscus. Et tamen in tanta malorum principum turba, reperias licet dignas sancto principe 110 cogitationes, audias voces absoluto principe dignas, comperias exempla in quibus nihil desyderes. Inter ethnicos inuenies qui Christiano animo reipublicae gererent imperium, non sibi; qui tam laboriose administrationis non aliud spectarent praemium quam vt de rebus humanis benemererentur; qui publicam vtilitatem libero115 rum affectibus, imo suae suorumque incolumitati, praeferrent. © nos felices, si Christiani principes suae quisque ditioni praestarent animum, quem Octauius iam confirmatus, quem Titi duo, quem Traianus, quem Antonini duo, quem Aurelius Alexander, orbi terrarum prestiterunt! Quin illud etiam mirandum, repertos qui ad 120 imperatorem de imperatoribus non solum libere verum etiam contumeliose scribere auderent. Nam hodie id quidam exigunt, vt de sceleratissimis quoque regibus honorifice scribamus, id agentes ne 89. ay: deferat B?, 97. a: ad huc al. 92. prebuisse a? : prestitisse a!. 95. a?: queant al. 98. tamen a°: tū al. 99. interdum add. y. 102. priscis add. y. 105. Hane... 106. studuerunt add. y. (vndis y N?: om. N* Lond.) 114. a*: benemerentur al. vtilitatem add. a’. 117. quem Octauius .. . Titi duo add. +. 121. hodie om. +. quidam a? : etiam al 122. sceleratissimis a : iis y. quoque a? : etiam al, regibus a: qui reipublicae praestiterunt non principes sed tyrannos y. scribamus a : mentiamur y. 98. Maronis] G. I. 514. titled Corruptela principum in his life of 108. Vopiscus] See the section en- Aurelian, p. 405 of 61.
