Page 590 [590]
OCR
554 LETTERS OF ERASMUS ma. cunque ius negligere. Deinde, si tantum vir prudens es, expende quanti constatura sit tibi tui iuris vindicatio ; si nimio (et omnino nimio, si vindicas armis), noli tanto generis humani malo tuum titulum, fortasse falsum, asserere tot caedibus, tot orbitatibus, tot tuorum 100 suspiriis. Quid credis sentire Turcas, quum audiunt Christianos principes tantis furiis inter sese debacchari, idque tantum ob imperii titulum ? Tam vindicata est a Gallis Italia. Quid actum est tanto sanguine nisi vt, vbi ante Gallus administrabat, nunc alius quispiam administret? Et prius magis florebat quam nune floret. 105 Sed nolim altius in haec descendere. Quod si qua iura bellum admittunt, ea crassa sunt et Christum iam degenerantem sapiunt ac mundanis opibus oneratum. Et haud scio an omnino haec bella probent ; sed quoties studio tuendae fidei pax Christiana aduersus barbarorum incursus defenditur, ibi video nonnunquam a piis viris tro non improbatum bellum. Sed cur illa pauca nobis in mentem veniunt ab hominibus tradita potius quam tam multa a Christo, ab Apostolis, ab orthodoxis ac probatissimis patribus, de pace deque malorum tolerantia dicta? Quid est quod non aliquo modo defendi possit? praesertim vbi qui gerunt rem sunt ii quorum etiam faci115 nora per adulationem laudantur a multis, errata nemo ausit reprehendere. Sed interim obscurum non est quid precentur, quid optent, quid suspirent, bonae mentes. Quod si propius inspicias, pleraque priuata sunt principum ob quae bellum suscipitur. Quaeso te, an hoc humanum censes, mox orbem ad arma commoueri, quoties hic 120 aut ille princeps ob quiduis stomachatur in principem aut fortasse stomachum simulat ? Nos optare possumus optima, sed optare tantum. Ego certe quicquid habeo fortunae, id habeo apud Britannos; verum id totum libenter resignem hac lege vt inter Christianos principes Christiana 125 pax coiret. Ad eam rem non mediocre momentum tua adferet autoritas, quae multum apud Principem Carolum, plurimum apud Maximilianum valet, Britannis etiam proceribus gratiosa. Neque dubito quin ipse iam expertus sis quid dispendiorum in bellis adferant etiam amici. Proinde tuum quoque negocium ages, si adniteris quo 130 bellum hoc finem accipiat, ne tibi videare gratis hoc operae suscepturus. In tuos complexus accurram, simul atque licebit hinc euolare. Interea bene vale, pater amplissime. D. Ghisberto medico, D. Antonio Lutsenburgo omnia fausta laetaque precor. Londini, pridie Idus Martias. .p.x111. tog. ibi... 110. bellum add. H. 112. ab orthodoxis 107. omnino add. H. agen: . patribus add. P. 122. optare post sed add. F. 132, D. om. H. om. H. 134. M.D.xinx add. H.
