OCR Output

LXXXII

zou behoeven te schamen. Gruter zelf noemt dit geschrift: Sententiae Ethico-Politicae, nunquam hac¬
tenus editae, sapore tamen antiquitatis penitus imbutae, et parte sua potissima ex optimorum quorum¬
cunque auctorum scriptis formatae aut derivatae.

Of Gruter ook nog uit andere Latijnsche dichters van lateren tijd heeft overgenomen, kan ik niet be¬
slissen; doch wel kan ik verzekeren, dat hier onderscheidene verzen worden aangetroffen, die reeds zoo
door Erasmus uit het Grieksch in het Latijn waren overgezet. Hoeveel dus van dit Florilegiuni aan
dezen toekomt, zou als van zelf bewezen worden door eenen arbeid, waarover ik vroeger (p. XII.) ge¬

sproken heb.

v7, Janua Linguarum, sive modus maxime accommodatus, quo patefit
aditus ad omnes linguas intelligendas. In qua, totius linguae vocabula,
quae frequentiora et fundamentalia sunt, continentur, nullo repetito :
cum indice vocabulorum, et translatione Anglicana eiusdem tractatus.
Editio quarta. Londini, Excuđebat H. L. impensis Matthaei Lownes.
M.DC.XXI. 4°. (XXXII. 89 praeter Indicem).

De titel van dit boekje heeft het vermoeden niet kunnen wekken, dat daarin Latijnsche en En¬
gelsche spreekwoorden gevonden worden; en daaraan is het waarschijnlijk toe te schrijven , dat het noch
door Nopitsch noch door Duplessis vermeld wordt. Intusschen vindt men ze hier ten getale van 1200,
in die beide talen tegenover elkander geplaatst en in XII Centuriae afgedeeld, die ieder een opschrift
hebben; t. w. I. de Virtute et Vitio, in Communi. II. de Prudentia et Imprudentia. III. de Tempe¬
rantia et Intemperantia. IV. de Iustitia et Iniustitia. V. de Fortitudine et Imbecillitate. VI. de Actio¬
nibus humanis. VII. de Turbulentis et Tranquillis. VIII. de Animatis et Inanimatis. IX. de Artificia¬
libus. X. de Indistinctis. XI. de Indistinctis. XII. In Zoilum. Het zijn meestal zeer bekende Latijnsche
spreekwoorden, vooral de zoodanige, die tevens Sententiae morales zijn en die voor een groot gedeelte
onder de Adagia van Erasmus gevonden worden.

Met de uitgaaf van dit boekje schijnt men zich te hebben voorgesteld den weg aan te wijzen om door
het van buiten leeren van die Sententiae, op eene practische wijze, d. i. zonder voorafgaande kennis van
de elementen, eene taal te kunnen aanleeren. Zooveel is althans op te maken uit de overigens niet zeer
duidelijke redeneering in het eerste van de uit tien capita bestaande Inleiding (p. IX.) Finis guidem
huius opusculi est certitudine, facilitate, et brevitate accommodatissimam ad omnes linguas addiscendas
methodum demonstrare; ad quem consequendum medium, sequentium capitum praecepta ordinata sunt,
eorum denique praxis et executio, huiusque pedissequae circumstantiae , omnia notatu digna, quae eandem
circumstant, et promovent, de quibus agendum in fine. In het laatste caput volgt dan (p. XVII.) Cum
vero et finis sit praeclarus, et media facilia, et executio facillima; neminem tam ingratum fore specta¬
mus, qui hoc opusculum non utilissimum censeat. Priora ita se habere, quisquis praecedentia legerit,
facile viderit: nec minus etiam posterius iudicaverit, quippe guae in solis sententiis, cum explicationibus
memoriae mandandis consistit: quod quam facile, et quanta cum brevitate quisque praestare poterit,
noverit, qui se suamque memoriam penitus perspexerit. Hoc tamen scimus, si quis divina arte memoriae
localis praeditus foret, de qua tot mirabilia antiqui tradunt; unius illum bidui, aut tridui curriculo
hoc assequuturum, ut omnes has centurias, in lingua sibi nota, memoriae mandare posset; unde facilius
idiomatis ignoti sententias respondentes valeat intelligere.

Ofschoon dit boekje op zich zelf wel een geheel uitmaakt, zoo meen ik toch dat het als een onderdeel
moet beschouwd worden van een werk dat in Weigel’s Katalog von seltenen und kostbaren Büchern
(1865) Erstes Supplement des antiquar. Lager catalogs p. 824. n°. 17226. onder dezen titel te koop wordt
aangekondigd :

Ianua Linguarum quadrilinguis or a messe of tongues: Latine, English, French, and
Spanish. Neatly serued vp together, for a wholesome repast, to the worthy curiositie of
the studious. London, 1617. 4°.