OCR
LX p- 50. Hy wil van een schijthuis een casteel maken. Hy wil van verkensstront vijghen maken. Dat sijn die gheene, die een dinek willen prijsen ende groots maken dat gheen prijsens waert en is. Het doel van den schrijver is zonder twijfel geweest zijne ongeletterde landgenooten, die hij telkens een verkeerd gebruik zag maken van alledaagsche spreekwoorden omdat zij ze niet verstonden, omtrent de ware beteekenis daarvan in te lichten. Hij verklaart dit zelf p. 3 in zijne Prologue: Overmits dat veele manieren van spreecwoorden onder den luyden loopende zijn, ende de zelue oeck by tijden, hoe wel die gheuseert ende ghesproken werden, niet ten vollen verstaen en werden, maer de selue sijn allegerende meer wter ghewoenten, dan wter rechten verstande van dien, so heb ick ter cause als voren, die selue, die ick meest ghebruyckelicste ghenomen hebbe, na mijn beste vermeughen by een vergadert, ende de selue metten bedietsele van dien gheexponeert ende beduydet, op dat een yegelijc de selue te bat soude moghen verstaen, ende ten betamelijcken tijde soude weten tallegeren, want soomen sien mach so sijn die selue dicwils tot diepen verstanden te gebruycken. Ende daeromme alle de gene die dese selue myne vergaderinge sullen tenhanden gecrigen, oft ick int vergaderen ende exponeren yet ghepreteneert ende vergheten hadde, datse my int selue voor de erste reyse als geexcuseert willen houden, hopende so verre my God de gracie is verleene de selue in andere forme ende ghesteltenisse int licht te brengen, dwelck de almachtige my ende allen anderen die yet tot stichtinge der menschen begheeren voort te brenghen verleenen ende gunnen wille. Op het gezag van dezen schrijver beroept zich Z. H. A(lewijn) in zijn Onderzoek wegens het onderscheid, dat Ten Kate stelt tusschen een, ien en een, ene, tusschen geen, geene en de gene die, deze en gene enz. in: Tweede proeve van oudheid-, taal- en dichtkunde door het genootschap Dulces ante omnia Musae” p. 106. Dit boekje is niet gebruikt door Harrebomée, die het p. 472 onder die geschriften noemt, welke hij niet heeft kunnen machtig worden. Mij is het indertijd ter leen verstrekt door Prof. Serrure. Bij Duplessis wordt de titel zeer onvolledig opgegeven; hij kende dien slechts uit den Catalogus Bibliothecae Heberianae P. VI. n. 2931. 52. Proverbia Teutonica . Latinitate donata, Collectore et Interprete T. Nicolao Zegero Bruxellano, accuratius iam tertium recognita auctaque. Antverpiae. Ex Officina Ioannis Logi, Anno M.D.LVII 12°. (p Xvi dk nn.) [HARREBOMÉE, n. 8.] De eerste druk van dit boekje kan reeds in 1550 verschenen zijn, vermits dit jaar vermeld staat aan het einde van den brief, waarmede Tacitus Nicolaus Zegerus zijn geschrift heeft opgedragen aan Bernardus Huysmannus, Ludi literarii apud Machlinienses moderator, die daarin wordt gekenmerkt als een vir incredibili quadam eloquentiae atque facundiae venustate perpolitus, et multis iam annis in politioribus literis, et in formanda instituendaque iuventute, foelicissime et multa cum laude versatus. Op dezen grond heb ik gemeend aan deze Verzameling eenen hoogeren ouderdom te moeten toekennen boven het straks te noemen boekje dat te Campen verschenen is. — Voor eene tweede uitgaaf zal mogen gehouden worden die van 1555, welke Harrebomée gebruikt heeft, op welker titel staat: accuratius iam recognita, — Hetgeen de door mij gebruikte uitgaaf (1558) op den titel heeft accuratius iam tertium recognita auctaque” staat ook juist zoo op eene latere uitgaaf van 1571. Men mag dus met grond vermoeden, dat die tertia recognitio de laatste verbetering en-uitbreiding zal geweest zijn, welke Zegerus aan zijn boekje heeft aangebracht. Want die laatstgenoemde editie kon niet wel quartum recognita genoemd worden, daar Zegerus reeds overleden was d. 25 Aug. 1559 volgens opgaaf van Sweertius, Athen. Belg. p. 694. alwaar gezegd wordt, dat hij onderscheidene werken geschreven heeft tot verklaring van de schriften van het N. T. en met het oog op deze Proverbia heeft Vossius, Inst. Orat. IV. c. XI. § VI. hem een vir apprime eruditus genoemd.