abhorrenti è quorundam fententia, qui credunt fe pre-) A
terea nihil debere pietati, {i filios {uos modo ditarint.
Agnofcis nimirum efle præclarius quoddam opum ge¬
nus, in quod, animo conditum, nihil habeat juris for¬
tuna. Proinde, non judicas liberos tuos efle vere divi¬
tes, nifi hoc genere pofleffionum fuerint locupletes.
Hee itaque quum exftimularent animum meum, fi
minus ad reponendam gratiam, certe ad teftificandum
quam penitus & noflem & amarem peétus iftud tuum,
tam excelfum ac nobile, ecce redditur altera abs te
epiftola, multo priore tum candidior, tum amantior.
Equidem præclare mecum aétum iri putabam , fi no¬
ftram excufationem humanitas tua boni confuluiffer:
{cripferam enim fubtriftis & inter farcinas. At tua be- | B
nignitati non fatis fuit in bonam partem accipere , quod
munificentiam tuam ultro delatam recufare quam am¬
ple&i malui, fed literis amantiffime fcriptis perpetuum
amicitiæ fœdus mecum fancire dignatus es , proque
tua fingulari modeltia , ambis etiam quod mihi voris
omnibus erat expetendum ? Imo jam hoc ipfum in
præcipuis bonis meis numerare cœperam , quod tam
eximius patronus, &, fi ita mavis, amicus, catalogo
meorum accefliflet. Hac tam multa votis quidem meis
plus fatis erant, at tua bonitati , clariflime Fuggere,
nondum erant fatis. Addidifti pignus & arrabonem,
ut tu vocas, amoris in me tui perpetui, munus non
minus elegans, quam preciofum, nec interim mutum:
nam Difticho teftatur auctoris animum. Ex tam ami¬
co poculo, quid ni vel aqua mulfum fapiat ? Etiamfi
jam annis compluribus ad neceffitatem bibo vinum,
non ad voluptatem , magis pharmacum {umens quam
potum. Quum equeftri agitatione caperer , folitus ca
corporis adrepentem languorem depellere , amici do¬
no mittebant equos: fed ante triennium eques efle de¬
fii, non ab equis ad afinos, ut habet proverbium , fed
in pedes dejectus. Verum , jam plufquam biennium
eft, quod nullam ex vino capio voluptatem; quod mi¬
hi bibitur non modo perpace, verum etiam aqua è gly¬
cyrrhiza decoéta fic dilutum, ut fi infueto porrigatur ,
medicam potionem effe diceret, non vinum. Verum,
é tuo poculo, fi non viteum liquorem, certe amorem
bibere juvabit. Addis & illud ad cumulum tuorum er¬
ga me meritorum, utin pofterum utar amicitiæ jure,
& ubicunque res poftularit , audacter requiram tuum
oficium. Equidem ampleétor quod offers ex animo,
fed quid tibi viciffim pollicear non invenio. Si tecum
munerum viciflitudine contendam , merito videar im¬
pudentior quam J4ar{jas, qui cum Apolline canendi fuf¬
cepit certamen. Ne opella quidem mea ubi tibi poffit
effe ufui video. Si quid tamen indicaris, aut fi qua fe
obtulerit opportunitas , faxo ut intelligas omnia potius
Erafmo defuifle, quam animi memoris propenfam vo¬
luntatem. Nunc ad reliquas epiftola tue partes fuper- | E,
eft ut paucis refpondeam. Quod {cripfi me a diverfis
Principibus, ampliffimis conditionibus alio atque alio
vocari , nequaquam hoc eo feci, ut te cum illorum
vel dignitate vel benignitate conferrem , fed ut tibi
perfuaderem, eam effe valetudinem , ut nec ob con¬
ditionum magnitudinem , nec in ullius gratiam opor¬
tucrit longinquæ profeétioni committere. Ego candi¬
dum amicum omnibus Regum gazis antepofuerim, ta¬
metfi Cæfarem ac Ferdinandum haftenus non minus
candidos erga me, quam magnos experior. Nec de¬
effet illorum liberalitas , fed quemadmodum ab aule
cultura meopte ingenio femper abhorru!i , ita nunc per
me paucis contentum non urget inopia , ita illorum
benignitatem non admodum flagito. Cæfarea penfio
jam debetur annis plus feptem, promittitur, nec mit¬
titur. Etis eft aule noftræ ftatus, ut officiarii bene
fecum aćtum putent , fi quum nihil accipiant falarii ,
non cogantur ipf numerare mutuum, Scripfit femel
atque iterum ex Hifpaniis Cæfar , Numeraretur Era¬
fmo faa penfio extra ordinem : refpondit , ex concilii
decreto , Margareta , fi redeam in Brabantiam , vel
aureos Perfarum montes efle paratos, non modo pen¬
Gunculam. Tanta potro eft flagitantium turba, tanta
improbitas , ut mihi prius fit negligere quicquid hoc
eſt emolumenti , quam præter ingenium meum flagi¬
tatorem agere. Eft autem penfio, trecentarum in fin¬
gulos annos librarum monete Francice. In ſumma vi¬
detur hoc effe quodammodo fatale aule Cafarea, fem¬
per egere. Dicas efle Danaidum dolium. Non exi¬
guum eft, ut tu modeftiflime fertbis, fed plane regium
eft quod offers, quanquam etiamfi nihil offerres , ani¬
mus ifte tam amicus poflet Erafmum iftuc pellicere.
Mifere tum metuebam ne male cederet nidum, cui tot
annis aflueveram , relinquere. Sed hee profectiuncula
longe felicius ceffit exfpe&atione. Siquidem & fitum
diutinæ quietis excuffit, & ccelum hoc experior tam
amicum meo corpufculo, ut vix alibi commodius fim
expertus. Magiftratum hujus urbis habebam faventem,
& priufquam me illi Rex Ferdinandas fuis literis com¬
mendaflet. Nihil incommodi eft , nifi quod nihil hic
non magno emitur. ld facile negligo, homo pecunio¬
fus fcilicet & Philofophus. Quare bona fpes eft hanc
ivitatem mihi perpetuo fore quod dicitur éxébbesomonu.
Mihi tamen foret gratius in civitate celebri vivere.
Quod nuncias, pietatis caufam ifthic longe melius ha¬
bere, quam huc pertulerant quidam, non tantum ifti
Reipublica , fed tibi quoque privatim gratulor. In his
bramine fufpendere res, ut neque prorfus in quorun¬
dam fudaifmum ac tyrannidem recidamus , nec in A¬
narchiam ac Paganifmum devolvamur, donec Deus ali¬
quis xo wnyavñs, quod ajunt, exortus , hos orbis tu¬
multus ad tranquillitatem componat : folus enim ille
poteft huic Tragcedia letum exitum imponere. Scri¬
pfi nuper, fed tribus duntaxat verbis. Jubes ut fubin¬
de fcribam. Si potes tales legere literas, non commit¬
tam ut hac quidem in parte ceflafle meum officium
queri polis. Dominus Fefzs te cum omnibus tibi cha¬
riftimis fervet incolumem, amice inter preecipuos exi¬
mie. Neque cnim noftram amicitiam æftimo menfium
aut annorum fpatio. Amoris magnitudinem expendo,
qua polliceris te nec cuiquam Veterum, nec ulli Prin¬
cipum in benevolentia pictateque erga me ceffurum.
Quod ego omen, Antoni chariflime , lubens ample¬
tor, & animum mutuum hoc meo chirographo tibi
polliceor , addico, dedicoque. Datum apud Friburgum
Brifgoia 7. Julu, Anno 1529.
Erafmns Roterod. Foanni Cholero, Prapofito Ce
rienf, S. D.
T ANTO affectu, tantaque facundia, vir ornatiffi¬
me, mihi depreedicas animum ac behignitatem
Antoni Fuggeri, ut fi mihi antehac nullis fuiffet offi¬
ciis commendatus , potuerim tuis è literis magnam
benevolentiam erga illum concipere : nunc quum &
omnium, qui illum norunt, miro confenfu prædicetur
omnium bonorum amore digniffimus, & ipſe ſe mihi
jam non literis tantum amantiffime feriptis , verum
etiam muneribus non fordidis , abunde commendarit,
nihil erat quod tuce literae poffent mez erga illum be¬
nevolentia adjungere. Quastamen ne vel mihi parum
gratas „ vel fruſtra ſcriptas exiftimes , fcito mihi vel
hoc nomine fuiſſe longe gratiflimas , nec mediocrem
attuliffe fructum , quod per eas didici me uno amico,
nec co vulgari, beatiorem effe quam putaram. Quid
enim illa epiftola modeftius, candidius, amicius fingi
poteſt , que quum nihil omittat , nihil non copioſe
| graviterque differat, tamen {pirat aliquid affectus exi¬
| mii, quod orationc confequi non potueris: quæ res
mihi plenifimam facit fidem , te nihil non ex animo
finceriffimo feribere. Loquax enim res et vulgaris a¬
mor, ingens minus eloquitur quam fentit. Quare ad
duas epiftola tue partes non fum refponfurus : quarum
altera luculentis fane verbis amplificas Antonii Faggeri
fin¬