Page 53 [53]
1187 EPISTOLAE. Epift. MKXXV. = MXXX VII.
‘An, TO, quod Monachi quidam confidunt, iftiufmodi tu- A|
1529. multibus omnem tyrannidem fuam & veterem fophi¬
1182
Erisrora MXXXVIII.
fticam ac barbariem fimul cum fuperftitione poffe re¬
ftitui, multum falluntur mea quidem fententia. Aut
fi credimus Pontificum & Cardinalium opibus & Epi¬
{coporum copiis hoc incendium reftingui pofle, vereor
ut fuccedat, & fi ad tempus opprimatur, mox eru¬
pturum eft: nam quî fieri poteft, ut his rebus me¬
deamur morbo , quae morbo dedere caufam? Suum
quifque trahit funiculum, unicum potius omnes traha¬
mus funiculum, videlicet Chrifi. Nonoportuit quen¬
quam ob hominum improbos moresà piis Ecclefiæ do¬
gmatibus recedere: fed illud eft prudentia Chriffiane,
ftirpem ac radicem horum malorum femel exfcindere,
ne facile queant repullulafcere. Meam quidem priva¬
tam calamitatem moderatius fero, quod fciam eam non
fore diuturnam : jam enim delibor, & agnofco fupre¬
mum vite diem haud procul abeffe, fed profecto pu¬
blicam Ecclefize ruinam non poffum non acerbe ferre.
Si tempeftas hac tantum eos attingeret, qui dedere
caufam, tolerabilior elet. Nunc quot pii facerdotes,
quot integri Monachi, quot fan&tæ virgines indignis
tractantur modis? & fi {pećtemus proœmia, -videntur
atrociora imminere , ni propitii Numinis bonitas di¬
gnetur avertere, quam equidem fpero nobis non de¬
futuram, {i finceris animis ad eam confugerimus. Ea
confoletur cor tuum & affli&orum omnium, domine
& amice in Chriſto chariftime. Datum Bafilea 1. Apyi¬
lis, Anno 1529.
Eprsroca MXXXVI.
Evajmus Roterod. Leonardo Officiali Befontino S.D.
vv hee feriberem, auriga nunciavit vinum in}
propinquo efle, hodie , aut cras adfuturum. Ex
epiltola Stephani ad Hierenymum Frobenium intellexi ni¬
hil aurige numeratum ifthic, quod fa&um gaudeo,
pactum tamen fuiffe vellem. Petit tres coronatos, cos
illi libuiffet. Animusifte tuus, quem exprimis epiftola
licet brevi, quovis vino mihi fuavior eft 5 tametfi gra¬
tiffimum eft & illud. Opinor tibi communicatas lite¬
ras, quas ante paucos dies {fcripfi per famulum Comitis
Erafmus Rot. Joanni Cochleio S, D.
rem jam devoraram,& adeo demirabar ardens quid¬
dam ac vafrum, tum fpiritus illos tragicos, ut nonni¬
hil fufpicarer Hieronymum Aleandrum operis efle pa¬
rentem: alterum paginis aliquot deguftavi duntaxat:
nam demigratio perturbavit res meas omnes. Cæfar,
opinor, minore negotio mutat fedem. Tanta eft epi¬
flolarum, libellorum & {chedarum fupellex. Hic ubi
confediflem, excuffis denuo chartis non reperi quod
volebam. Ex guftu fatis placet hominis ingenium,
ac facile paterer iftiufmodi ludicris retaxari Lutheré
violentiam, nifi ifta procacia, non folum non mede¬
retur Ecclefize diffidio, verum etiam exacerbaret ma¬
lum. Quam illius in me obferyantiam narres nefcio;
mihi fane prorfus ignotus eft; quod fi nobis bene vult,
non gravabor mutua benevolentia refpondere. Caffio¬
dorsm virum tante dignitatis, tante fortune , tam
eruditum , tam pium , facile inter felices & claros
numero ; fed quod omnes diſciplinas profanas ſimul
cujufdam Germani. Eram antea tibi vehementer obli¬
gatus, vir humaniflime , nunc habes Erafmum obli¬
gatiffimum. Et fi tu non porrexeris, tamen à al
quæretur occafio referendæ aliqua faltem ex parte gra-|
tiæ, tam obviæ benignitatituæ. Gratiffimum autem |
fuerit, G tunon gravaberis indicare, qua ratione pof¬
fim hic ingrati hominis notam effugere. Nunc mitto
Senecam non illepidum confabulonem, fi quando dabi¬
gaflinus ftrenue decurrit ad metam, nondum tamen
DS
abfolutus eft. Bene vale. Bafilea 1. Aprilis, An. 1529.
ErrsroLa MXXXVIL
Eraſmus Roterodamus Scholaſteri Befontino S. D.
EC erat opportunitas, necargumentum ad te {cii¬
bendi, virclariffime, nifi quod quum ex amico¬
rum literis cognovifiem, te, ut es iple literatiffimus ,
honeftiffimis ftudiis humaniffimum quendam & beni¬
gniſlimum præſtare Mecenaten y mCi officii ratus ſum
ftudiorum nomine gratias agere primum , deinde ctiam |
meo, quod pro tuo candore de Erafmo ae ns
tius quam pro ipfius meritis. Quare hac e ` velu¬
ti chirographo me tibi bifariam obftr Do habes 2
fi qua in re dignaberis mea uti opera i DR it li¬
berum quicquam recufare, quod mo o per me præ¬
ftari queat: imo nihil accidere Da CE > quan,
fi quo paéto liceat, tuo animo gratinicatt. E
mum È Erafmum inter tuos faltem
non refpuis , fac c s 1
i i as: & uid dubitas, fa¬
regarios clientulos accenfeas: & fi qu >
a te pluribus. Opto ti¬
cito periculum. Non morabor N
bi læta omnia. Bafitea 1. Aprilis» Anno 1529.
& facras fuo ftylo compleéti ftuduit, non admodum
probarim. Primum, ut cetera omnia fuerint in co
fumma, quis eft qui pracellat unus in fingulis? Atqui
hoc magis expedicbat ftudiis, ut eam quifque portio¬
nem tractaret, in qua potiffimum valet. Talis quidam
affeétus babuiffe videtur & divum Axgufinum, quum
adhuc effet in Catechumenis. Et tamen videmus,
vir alioqui coelefti preeditus ingenio, quantopere fri¬
geat in quibufdam progymnafmatis. At|Caffiedorum ap¬
paret ut ingenio mediocri, ita diétione non admodum
felici fuiſſe. Tot Greci, tot Larini fcrip{erunt in P/al¬
mos, fed nemo fufius quam Auguftinus. His quid opus
erat fuccedere Caffodorwm < Et arbitror illum incæte¬
ris, quæ tractavit, foi fimilem effe. Sed multo pejus
ocio ſuo videtur abufus Bruno, quem Cartu/ian: quidam
inftituti fui principem haberi volunt, qui mihi videtur
in Pfalmos Davidicos nimium frigide ſcripſiſſe, præſer¬
tim poft tot claros interpretes. Optarim tamen omnes
Caffiodori \ucubrationes exftare, velobid, quod Au¬
Cores plerique prorfus interierunt unde ille fua decer=
pfit. Et mihi quidem arridet animi-modeftia, finceri¬
tafque, quam & in divi Gregorii fcriptis adamare foleo.
Porro non femel jam literis tuis interpellas, ut hunc la¬
borem emendandi Veterum librosaliiscedam; ipfe tra¬
étem diſciplinas aut argumenta, quæ nemo alius, ut
ais, pari felicitate tratare pofte Non dubito, vit
optime, quin fint qui poflint idem in emaculandis Au¬
&oribus praftare quod prafto; fed qui tantum mole¬
| ftiæ devorare velint, non video. Cæterum à me pof¬
ſe fcribi, qua nemo poffit alius, tum mihi perfuafu=
rus es, quum perfuaferis mihi efle pavonis pennas, At¬
tamenamo te tam amanter de me hallucinantem. Imo
jamdudum me pudet præteritæ temeritatis, qui tam
multa fim aufus fupra vires, & illud potius à me fla¬
gitat & ætas & animus, ut in totum à fcribendi mune¬
re mihi dem rudem prefertim hoc feculo furiofo,
quo nec bene loqui fas eft, nec male. Jam quod {ub¬
dubitare videris, an libellum, ac duas epiftolas, quas
feripfit adverfus Lutherum, fuo Zfarte confecerit Rex
Anglie, id tibi cum multis commune eft. Nec mi¬
rum, quum hagtenus prodigii fimile fit habitum, præ¬
ſertim apud Germanos, Principem fcire literas. Cæte¬
rum, ut noncontenderim neminem fcribenti fuiſſe au¬
xilio, quum eruditiffimi quique viri nonhunquam u¬
tantur amicorum fubfidiis ; ita non dubitem affirmare
ipfum eorum, qua edit , parentem & auctorem efle : fi¬
quidem patre natus cft, quo vix alium reperias exa¬
tiore judicio. Mater item erat faniffimi ingenii; pla=
neque fingulari quadam tum prudentia, tum pieta¬
te: puellus admodum, ftudiis admotus eft. Ingenium
cerat vividum, cretum, & ad quodcunque fe ver¬
tiffet fupra modum habile. Neque quicquam attenta¬
vit