1539. D P Si DIER
obrutus y quid alind cogitabist awt faciet., quara ut ſeſe
à Religione Chrifiana tanquans pefte , val clans farripiat,
vel, f aufus fuerit, palama.deteffetur. Flunc.quidem in
modum orfus eft ille. Principio quae fint illa folida fun¬
damenta, que caufatur ame preetermifla , non fatis intel¬
ligo: Ego ftatim ab initio ralia jacio fandamenta, fic
placuiflé Deo, ut Mundum-peceato Ade & Eva abori¬
ginali ftatu collaplum per Filium fuum Jefra Chriftum.
‘mifericorditer reftitueret. Ad hanc autem gratiam)
omnibus pariter acceflum efle per finceram fidem in
Chriftum. Porro fidem efle donum Dei, quod pamo]
fibi dar, fed A Deo petendam eft. Fidei vero materiam
facio Scripturam canonicam utriufque Teftamenti, cu-|
jus velat A Deo profeéte auctoritatem plurimis argu-| B
‘mentis doceo multo certiffimam effe atque inviolabi¬
lem, exclufa Mundi philofophia , & humanis rationi¬
bus atque experimentis. Hæc. fere fumma et primæ
Catechefeos, in qua nullum verbum ambiguum, fed
conftans & vivida afleveratio, qua cum fit perpetua
toto libello, tamen uno in loco fic loquitur Catechi¬
fla: Caterum hic ubi Denseft omnia in omnibus, nellas
effe poteft error, nulla nubes, nulla ambiguitas, ipfe eft
initinm, iple progrefus, ipfe confummatio. Obfecro tes
letor integre mentis, an hac non funt folida fidei
Chriſtianæ fundamenta, quibus ufus eft Pasles & o¬
mnes orthodoxi Patres ?_ Si Lereres habet folidiora,
nullus obftat quo minus proferat in utilitatem Ecclefia.| C
Et haud fcio an ediderit aliquod Symbolum Germani¬
ce ; cujus rei prorfus ignarus fimpliciter laudatiffimi
viri precibus: hoc operæ fumfi. In fecunda Catechefi|
recitatur Symbolum; & ad majorem rei perfpicuitatem
univerfum.in trés partes dividitur, juxta tres Perfonas |
divinas, quarum obiter explicatur, & nature unitas &
proprietatum differentia, Mox fecundaria divifioné fin¬
guli articuli veluti brevibus fcholiis expediuntàr, ut |
fumma totius argumenti digefta & cognita , reliqua
Catechumenus & intelligat facilius, & meminerit fi¬
delius. Dein locis conititutis per eadem veftigia re:
currit oratio, ac de fingulis fufius & accuratius dit
putat. Hoe docendi genus yelut ad profectum maxi¬
me accommodum præter <driftorelem , alii complu¬
res eruditi fequuti {unt , non Ethnici modo, verum
etiam inter Orthodoxos precipui. Jam num quefo
meum exemplum eft in tradenda veritate meminiffe
opinionum qu a veritate aberrarunt? & herefeon
quibus initio vexata fuit Ecclefia? Urrum hoc eft ve¬
yitatem obruere, an illuftrare potius & confirmare &
auditorum animos premunire? Si hic produxero 4¬
riffotelem , cui hoc perpetuum elt- varias opiniones |
proponere ac refellere , aut Ouinislanum, qui yehe- |
menter ad eloquentiam conducere putat, ut præce¬
ptor in Cratorum feriptis, non tantum oftendat que
recte di¢ta {unt, veram etiam qua perperam: clama¬
bit Ethnicos, Ethnicos. Sed quid dicet de facris Ec¬
clefiæ Doctoribus, quorum nullus non idem facit, five
priſcos inſpicias, five recentiores. Num Divus Augufti¬
nus Catechumenos erudiens, filet de yariis hæreticorum
blafphemiis? Annon idem facit Beatus Thomas Aquinas,
& Joannes Gerfon in fuis Symbolis. Quod fi periculum
eft, ne quis refiliat è Religione Chriftiana, ficognitum
fuerit Ecclefiam variis hæreticorum erroribus fuifle ve¬
xatam, perniciofam operam fumferunt, apud Græcos
fanêtus Epiphanis & Philafter, apud Latinos Augufti¬
aes catalogum omnium heerefeon Orbi proponentes,
Quanquam quis eft omnino feu veterum feurecentium
Doétorum, cujus libri non undique ſcateant hæreſcon
& hæreticorum mentione ? Dico Athanafium , Bafi¬
linm, Chryfoftomum, Cyrillum, Foannem Damafcensra,
& ex Latinis Cyprianum y-Ambrofium , Hieronymum y An¬
gufiinum. Ab horum libris efent fubmovendi juvenes,
ne offenfi refiliant a Religione Chriftiana tanquam a
pelte. Atqui fan&iflimi imal & eruditifimi viri judi¬
carant hoe ad Carifti Ecclefizeque gloriam ac ftabilita¬
tem in.primis pertinere, f Mundus (ciret inter quos
Toa RA (Se 1540
tas, nimirum proreétore Chrifte. Verùm facio rudem
Catechumenum ifta proponentem. Seilicct fingo per¬
{onas, quodifputatio fit dilucidior, ac res velut oculis
fubjiciatur. Nec hoc meum exemplum eft. Feeitidem
Beatus Athanafins, Cyrillus , Hieronymus & Anguftinns,
Quanguam hoe Opus non tam feripfi Catechumenis
quam-Catechiftis: Evenim fi feripfiflem Idiotis, Ger¬
manice fcripfiflem non Latine. Nunc enim nulli funt
rudesiCatechumeni , {i modo parentes , fufceptores,
ac paftores {uo fungantur officio. Proponuntur aliquot
ferupuli, qui rudem auditorem movere poterant. Pro¬
feruntur SeGarum deliramenta ; fed è Catechifta non
indiligenter fubmoventur, verifque ac validis argumen¬
\tis rejiciuntur, nec id frigide aut verbis ambiguis, ut
quifquam merito dolum fufpicari queat, fed verbis di¬
lueidis, vividoque fpiritu, quem agnofcas non è nari¬
bus, fed ¢.corde proficilci. Proinde manifeite: vanita¬
tis eft, quod aflumit Lutheres, me omififfe folida funs
damenta, cum exordiar a folidiffimis Chriftianæ do¬
@rinz fundamentis. Falfum, aut fi mavult, hyperbo¬
licum eft & illud, quod ait me tantum Catechumenis
objicere hærefes & fcandalofas opiniones , cum hae
obiter tantum admifceam. Falfiffimum autem quod ad¬
dit, me propemodum definire, nihil unguam fuiffe in
Religione Chriſtiana certi. Imo hoe conftanter & ftus
diofe ago toto Dialogo 5 ut perfuadeam Chriftianam
Philofophiam, unam ac folam efle, que fit inviolate
certitudinis. 3
Hoc fundamento non è ruderibus, fedè merismen¬
daciis congefto; maledicentia ftru&uram imponit yid¬
que fuo more. Solet enim fubinde in his veluti locis
amcenioribus pafcere animum fuum, nec interim ani¬
madvertit quicquid convitiorum in me congerit , it
probatiffimos Ecclefiee Doétores recidere. Er hoc cal¬
lidam, inquit, confilium non patat ab ullo homine: pof¬
ſe inelligi quafi non habeamus in Scripturis ejufmodi
Larvarum Diaboli infinita exempla. En Apoftolicam
jcloquentiam ! Magis crat mirandum iftam diabolicam
jque huc profertur Serpens è Genefi ; qui Evam pri¬
mum in dubitationem flexit, :mox præcipitavit in
exitium. Quomodo vocavit in dubium? Perčunétan¬
do: Car Deas pracepit vobisne vefceremini ex quovis li¬
gno paradiſi © Quod fi Serpentem imitatur , quifquis
percunétatur, ad Larvas Diaboli pertinent omnes Be¬
clefiz Doétores ,* tum prifci, tum neoterici , ad hæc
omnes Theologorum Scholz, in quibus non ſolum
proponuntur quæftiones de. negotio fidei , verum etiam
argumentis quam fieri poreft validiflimis impugnäntur
Chriftiane Religionis dogmata. Nec ab illis Diatribis
arcentur rudes. Circumftant qui volunt. Dicet non
rem, fed animum me diftinguere 4 ceteris Doctoribus,
Mh quxrunt, ut veritatem non labefaétent, fed fabi¬
liant „adverfus impiorum infultus. Quid Erafmus? Irre¬
pit ferpentina calliditate, tentans fimplicium animos,
utin Paganifmum precipiter. Hocanimo fi fuiffem, ni¬
hil prius feciffem , quam ut in Scétarum confortium
meconjicerem. Ad perdendum enim Religionem Chri¬
ftianam, nulla res accommodatior quam hac Seétarum
licentia, que fibi permittunt quoties libuit, fua nova¬
re'dogmata, quando id faciunt impune. Sed unde li¬
quer me hoc animo proponere queftionem, utaudito¬
rem vocetnindubium? An quia Serpentisexemplo , ne¬
goverumefie quod in Symbolo tradidit Ecclefia , quem¬
ad propofitam queeftionem non ambigue, non frigide,
fed exferte , conitanter, & affeveranter refpondet , quod
eft do&rina catholica , utris fum fimilior , Serpenti;
an probatiflimis Ecclefia Doétoribus? Quid diceret, fi
indaxiflem Diabolum cam homine difputantem, quem¬
admodum ipfe fecit in fua Milla angulari, cui tam va
lida tribuit argumenta, ut fateaturà fe non petuifle re¬
felli. Sed nihil retorquco, cum jure pofim omnia; ac
turbines ae procellas huc ufque conftiterit inyiéta veri¬
perinde quafi jam perfuaferit-me nihil de Symboli ar¬
ticulis credere, feiliynm intertexuit diétum, nif Era¬
fus