OCR
15907 Neque enim nos proprie nafcimur ex Deo, cum ex Deo nihil proprie nafci poft, nifi Deus, quemadmodum ex homine nihil nafcitur, nif homo. Verùm dum commemorat {emina , dum voluntatem viri & foeminæ, verecunde fubindicat in renafcentia complexum quendam efe gratiæ & liberi arbitrii: gratiam quidem fu, non feri conceptum hunc fpiritualem. Fortaffis & illud indicat, non fubito feri filios Dei, fed primum datur poteftas oblata per verbum gratiæ, quam fi mutuocomplexu receperimus, tum infundi Spiritum, in quo clamamus, Abba pater. Necideo poteft homo fabi vindicare gratiam, quam non habuifler, nifi fuiffet oblata gratis, {ed non datur invitis, nec averfantibus. 236. Sequitur , de plenitudine ejus accepimus omnes, G gratiar pro gratta, Rurfus hic adducit novam interpretationem, gratiam, id eft, nullo merito ftudiove, fed pro gratia ef Chriftz,quemadmodum & Paulus Rom. v. Gratia Dei & donum, in gratia unius hominis Fefu Chrifti, Quid his verbis agit Paras? Quid, nifi gratiam Euangelicam omnibus collatam, per Chriftum redemtorem? Hoc nemo negat Chriftianus. Nam hic #, ufarpatum pro per, declarant que fequuntur: St enim unins delito mors regnavit per anum , multo magis abundantiam gratie © donationis & juffitia accipientesin vitam regnabant per unum Fefum Chriftum. Non igitur hîc oftenditur nova gratia, per quam confertur gratia : fed indicatur auctor gratia ex quo fluxit, & minifter gratia, per quem fluxit ad omnes homines , unde & abundantiam appellat , quod largiffime per Chriftune effufa fit inomnesnationes. Porro Joannes gratiam pra gratia dixit, non ſignificans geminam gratiam , fed aliter datam, quemadmodum Pazlas dixit, ex fide in fidem. In Lege fides erat promiffionum, in Euangelio fidesexhibitorum. Sic in Lege erat gratia ex Chriſto exfpe&ato , in Euangelio ex Chrifto exhibito, illa parcior, hac uberior. Et tamen fatemur donum hoc à Deo per Chriftum nobis gratis donatum : non quod nulli fucrint, qui quicquam boni fecerint, fed quod inadmiffione ad Euangelium non fpe&arentur merita vita prioris, modo promto animo reciperetur oblatum donum. Quoties autem Pa#/4s utitur his verbis, gratia X gratis, non opponit libero arbitrio comple&&enti gratiam oblatam, fed Judæorum inſolentiæ, qui freti fuis operibus, putabantotiolam effe gratiam. Jam quod addit Diatriben cum Sophiftis dicere, & nos noftro conatu Dei gratiam impetrare, & ad illam recipiendam præparari, licet non de condigno , fed de congruo, tropus eft, qui Græcedicitur Yddoroyia. Hanc opinionem recenfui, non defendi. Reliqua deſtomachatio , qua vociferatur nos negare Chriſtum {celeratius quam Pelagzanos,nihilad nos pertinet, cum ex lọco perperam expofito nafcatur. 237... Profertur tandem nobis Nicodemus ad fubruendum liberum arbitrium. Siliberum arbitrium eft caro, impictas, odium Dei, & quid non? nequaquam eft aptum exemplum Nicodemus. Nam eum arbitror in eo ftatu fuifle, ut fervandus fuerit etiamf tum non veniffet Chriffus. Nec mirum fi non intelligebat arcanam Chrifii do&trinam vi liberi arbitrii, quam foli Prophetæ aut prophetico afati Spiritu intelligebant. Verùm ca cognitio non requircbatur à vulgo Judæorum : & haud fcio , an Prophete fingula tam dilucide noverint, quam Chriftws adveniens fuis aperuit. Proinde quod multa commemorat, quæ mundus nullis naturæ viribus affequi potuerit, veriffima loquitur , & nobisaffentientibus prædicat: Verum per hæc non efficit, quin, homo per liberum arbitrium, & multa perfpiciat, & nonnihil etiam 238. conari poffit invitante gratia. Neétiralium-fyllogif{mum, per contentiorem yere contentio{um : Chriftws , inquit, per contentionem, hoc eft, ad diftinétionem contrariorum , dicitar , via, Veritas, & vita, proinde quicquid neneft Chriftus, error eft, mendacium eft , mors eff. Quod ni concedimus, Chriſtum facimus fapervacanenm, qui venerit homini redimendo ,qui liberum arbitrium babebat fanum, injufium facimus ,qui totum hominem damner, eum pra{A B C E F ECR 24S HAGE 1508 ſantiſſima ſui parte fanus effet. Requiram à Luthero, ut mihi refpondear , an Dialeética fit methodus, hoc eft, via ad inveniendum verum. Si negabit, reclamabit omnis Scholarum chorus: Sin fatebitur , aut fatebitur DialeGticam efle Chriffum, aut concedet.aliquam efle viam, quæ neque fit Chriftus, neque fit error. Monftrat hoc Dialeética, necefario verum efie, quod homo fit, idem effe animal. Rurfus quod animal non fit, nec hominem efle. Habent Mathematici certifimas ac demonftrabiles veritates ,quarum nulla Chri fas fit, neque tamen mendacium. De vita nihilattinet difpurare: Chriffus lux eft, igitur tenebræ funt, quicquid Chriſt non eft? Pharifæus ille Lace x. qui tentabat Dominum, interrogavit quod effet maximum man-~ datum , quomodo laudatur à Chriſto , quod rette refpondifler, fi falfum erat quod refpondit? Et quomodo cernebat, fi totus erat tenebræ? Dicet hoc illi per Legem fuifle patefa&tum, non per liberum arbitrium. Efto, fed undenovit hoc effe mandatum omnium maximuminter tam multa mandata? Hoc certe per liberum arbitrium perfpexerat. Quid multis? Si tenebree funt quicquid Chriffus non eft, cur iple Esther probat in calce hujus voluminis Scholafticorum diftinétionem de luce naturæ, gratiæ & gloriæ? De Philofophis jam dium eft, qui tefte Panlo: per lumen nature perfpexerunt Dei virturem ac fempiternam illius divinitatem , & tamen in eis non erat Chrifis, quemadmodum nec in tentatore Legisperito. Sed quid attinet de Philofophis dicere, cum Dæmones impii tanta polleant rerum cognitione, qui fic credant, ut etiam contremifeant, & in his certe nulla portio refider, nifi quod erat natura. Religuam argumentationem jam ante refellimus. Non ftatim fanum eft , quod aliquid habet non obnoxium morbo. Nec ftatim fapervacaneus eft Medicus, fi febricitans careat podagra. Ert fi quid valet liberum arbitrium in ampleétenda gratia, non ftatim poteft fibi dare falutem. Nec injuftus eft judex fi damner parricidam; quitamen non commiferit adulterium. Meræ verborum turba funt haec. Nec ideo ftella tenebra funt, felicitatem, quæ nihil habet erróris. Solus eſt æterna veritas, quæ necfalli poteft, nec fallere. Solus eft vita, per quem folum contingit torius hominis immortalitas. nide, ur vix unquam novit definere , manumque de tabula tollere. Mirum enim quam hîc @xveed verbis nugalibus: Qui credit in eum „uon judicatur: qui non credit, jam judicatas efè , quia non credit in nomen wnigeniti Filit Dei. Siliberam , inquit, arbitrium eft de numero credentinm , non eget Chriſto : Sinon eft, damnatum eft: Si damnatum , igitar © impium: Si impium ; non poteft ad pietatem conari. Non excutiam hic, quod ante dixit hominem etiam immerentem damnari , quemadmodum & immerentem fervari.. Quod fi impietaseft perverfus affe&us in Deum, quemadmodum pietas eft religiofus affeétus in Deum, quid dicet de infantibus, qui decedunt abfque lavacro regenerationis , certe perverfum affectum non habent, & tamen damnantur: Verùm ne his 7agéeyos moremur tempora leétoris , Joannes illic agit non de quavis credulitate , fed de fide in Filium Dei. Hanc quoniam liberum arbitrium non poterat affequi, nec Deus imputabat. Conftat enim plurimos fuiffe Judxos ; qui non noverunt Filium Dei, licet exfpeftarent Mefiam quendam Judaice gentis redemtorem; plures autem qui non noverunt Spiritum Sanétum: hee fides nunc à nobis exigitur, quibus Scripturis, prædicatione , miraculis, & Orbis confenfu fufficienter perfuafum eft: Alioqui multacredunr homines per liberum arbitrium , Deum effe, & effe eternum, initii juxta ac finis expertem, immenfum , incomprehenfum, omnia moderantem , fimplicifimum, omnipotentem, quo nihil majus meliusye nec fit, nec efe poffit. An non hæc eft aliqua fidei pars? Credidere Gentes Deum efle malorum ultorem, & remuneratorem piorum. Huc ufque pervenit