OCR
1499 DP. Bus" i 2p” ER angelio, & hac opera Larherus concedit fieri viribus | liberi arbitrii, falfum eft quod colligit liberum arbitrium nihil prorfus efe : Rurfus G concedit gratiam | non dari invitis, & per liberum arbitrium poflumus | nos avertere A gratia, & dum non avertimus nos, pre bemus nos gratia , conftat & hîc elle aliquem ulum liberi arbitrii. Ridiculum eft autem quod interpretaY tur, fine Lege, id eſt, fine omnibus quæ poteft libe-rüm arbitrium. Fatemur liberum arbitrium ex fuis viribus non pervenire ad Dei juftitiam fine gratia, nec tamen ideo nullum eft liberum arbitrium. Poftremo non difpuramus hic quid Deus poffic, fed quid ordinate faciat, quidque nobis in Scripturis fperandum often| derit. | 224. Habes admirabile fulmen : fed audi admirabilius i! Paulus ait juftitiam Dei valere in omnes @ fuper omnes gui credant in Chriftum. Quod Apoftolus dixit mansfeftat, hic vertit in valere, quo magis ferviat dogma| ti. ©mnibus revelata eft Dei juftitia, cur non valuit | 5 apud omnes? Utique valuiffer apud omnes, fi nullum il effet liberum arbitrium. Quod ad gratiam oblatam | attinet , nulla erat diſtin&ió Judæi & Græci : quod | ad voluntatem pronam aut averfam, plurimum erat dif| criminis. Sed Paalws, inquit, untverfum hominum genus dividit in duo, in credentes & non credentes, cre| dentibus tribuit jaftitiam, non credentibus aufert. Aft aliad quiddam eft liberam drbitriam quam fides. Quid ni? Non enim idem eft oculus quod lumen. Sed Paulus ait quicquid efè extra fidem non effe jaftam coram Deo. Sinon jufium, injaflum igitur: fi injaftum , pec| catum fit oporter. Hic ne objicerentur media, pronun| tiat apud Deum nihil effe medium, fed quicquid eft Il i aut bonum efle aut malum. Atqui fuperius concefle| rat effe quædam media , quales volebat efle ritus Legis il Mofaice; qui non juftificant quenquam, nec commen| dant quenquam Deo, & tamen qui cos obfervabat nihil faciebat illicitum. Nec tergiverfari poteft quod illic fenferit de mediis apud homines, cum palam agat de his que nos commendant Deo, aut fecus. Lege finem Cap.223. Vertim hoc lemma prius dilutum eft: ut eft fides rudis & imperfecta, ita eft & juftitia imperfeéta, qualis erat Cornelis Centurionis. Nam & fidem perfectam accepit ex doétrina Petri, & juftitiam | ex facramento ac Spirita Sanéto. Jam da mihi quem! piam Paganum , qui non audierit myfteria fidei, nec | per eum fteterit'quo minus audierit, hoc tamen animo, ut cupiat quod optimum -eft difcere , vivatque quantum poteft pro naturæ dutu innocenter, non ar|| bitror effe peccatum, quicquid ille fecerit, vel amans uxorem ac liberos cafte educans, vel Reipublicæ bene confulens pro viribus. Sed hujus benefacta non conferunt juftitiam Euangelicam, fateor, fed invitant Dei benignitatem, ut de {uo addat quod deeft natura viribus. En aliud fulmen, Omnes peccaverant & egent gloria Dei De quo jam fuperius differtum eft è nobis. Hic | vociferatur : Obfecro quid clarius dici poſſit © Da operai Tinm liberi arbitrii an conata illo fuo peccet? Si non peccat, cur Paulus non excepit ? Certe qui omnes dict , ne| minem vllo loco, nilo tempore, nllo opere , uilo ftudio excipit. Si enim ullius ftadii aut opere hominem excepe= ris, falfam Paulum feceris, & cætera, que. Lutherus fortiter quidem, fed magna detonat impudentia. Nihilo enim pudentius dicitur, omnes qui egent gloria | Dei, omnibus fuis a€tionibus ac viribus peccare, quam fi quis dicat , omnes qui egent ope Medici, omnibus | coïporis partibus ægrotare. Atque hic quo locus maj gis ferviat dogmati, faciunt juftitiam paffivam & adti| vam, gloriam aĉtivam & paffivam, & accerfitur He| braifmus , & interpretatur eos egere gloria Dei, qui i non' habent de quo glorientur ‘apud Deum. Si glo| riari eft cum gaudio agnofcere donum Dei, etiam li| berum arbitrium habet quod glorietur apud Deum Si i gloriari eft fibi tribuere quod habet; ne jufti quidem habent quod glorientur'apud Deum. Quod autem pro229 TOT SERRE ASTI 1500 A|vocat omnes, ut prodeat fi quis ex animo poffit dicere de re quapiam, quam per liberi arbitrii vires peregit, hanc fcio placere Deo: ego proferam , qui cum fint in affeétu peccandi, odioque habentes morbum animi fui, tamen eleemofynis, aliifque piis ftudiis ambientes gratiam Spiritus, poflint dicere ,Bona fpe ducor fore, ut Deus mifertus mei, fua gratia juvet conatus meos. Favet autem opinor qui refpicit & adjuvat. Verùm exigit, ut certo pronuntiet ea placere Deo: Quod ni faciat, incredulitatis fignum interpretatur , dubitare de favore Dei. Haud fcio an quilquam juftus certo pronuntiare poflit, hoc aut illud quod egit acceptum elle Deo, etiamfi in genere certo credit, Deum non defuturum fuis. Quod fi juftoram etiam fiducia cum tremore conjunéta eft, id quod ante confeflus eft Zgtherus, docens ex neceflitate nafci timorem, ex incertitudine fiduciam, certo credimus hominem per fidem & cariratem juitificari: Verùm an hic aut ille habeat verum donum fidei & caritatis, arbitror certo fciri non poffe, nifi fi cui Deus fingulari patefecerit afflaru, quod accidit Pawlo, quì dicit, Sezo cei credidi & certas fam, &c. Atego novi pios homines qui fibi difplicebant, quod per omnem vitam nunquam fenfiffent conlolationem internam Spiritus, tantoque magis initabant precibus ac piis operibus, fi quando Deus dignaretur infundere gratiam. Hos opinor Lutherus damnabit incredulitatis. Hac cum fic habeant , falfo concludit Larheras, liberum arbitrium cum vacet hac gloria perpetuo incredulitatis crimine reum efle, cum omnibus viribus, ftudiis & conatibus fuis. Prodit aliud fulmen. fuftificati gratis per gratiam ipfius. Hic exfultat. Quid efè hoc gratis? Quid eff per gratiam ipfius ? Sé funi merita , nbi gratis donata juftitia 2? Ubi nanc funt tratores liberi arbitrii è Rurfus accufatur mifera Diatriba , quae perpetuo fic caufata fit: Si non eft libertas arbitrii, nbi meritis loom? Si meritis non eft locus, ubi pramsiis locus eft? Hatenus non omnino mentitur Luther, nifi quod ubi Diatriba fic loquitur, Si nulla eff arbitris libertas, hic recitat, Lberum arbitrium ,quafi fentiam fimpliciter liberum. Deinde ubi Diatriba fatetur-aligxod effe genus meritorum, fed quæ homo fibi non poffit imputare, velquia minimi momenti {unt , collata ad gratiam , vel quia fumma rerum ex Deo proficifcitur , hic fic recenfet, quafi fentiam merita, quibus ex pari debentur premia. Cxterum quod annedtit, Cas cmputabitur fi quis juftificetar fine meritis, nufquam eft apud Diatribam , fed Lutherus ex fuo liberrimo arbitrio addidit , nifi malit dici fervum illi qui pater eft mendacii. Imo Diatriba tora difputatione vitat hoc, ne falus meritis imputetur humanis, fed totum gratia. De damnatis rogat, cui debeat imputari pernicies, fi nulla eft arbitrii libertas, fed mera neceflitate fiunt omnia. Quod fi meritum congruum accipiamus pro indignitate quadam hominis, quam Dei benignitas acceptat, ex qualicunque nifù virium noftrarum , & meritum condignum pro officiis utcunque præftitis auxiliante gratia, non pugnat cum meriti vocabulo gratis donata juftitia , & gratis donata falus. Pone mibi duos egenos quorum alter ferox fit & intemperans in ipfa etam inopia, alter fobrius & quicquid nancifci poteft bene collocans, Rex hune ditat, illum relinquit inegeftate: cui dedit, utique gratis dedit, & digno dedit, licet non promerito: & cui non dedit, non fine caufa non dedit. Dignus enim beneficio dicitur qui alacriter accipit, qui bene utitur , qui meminit, qui gratias agit. Hoc illi pro meritis imputatur. Quod fi verum 'prædicat Larherus nullum effe prorfus meritum, multa funt in facris Scripturis mendacia , cam illic toties probentur merita piorum,’ & impiis exprobrentur mérita malefaétorum. Nam quod Lytheras merita vertit in promifla, ridendum eft potius quam confurandum. Servas Buangelicus, gui lucratus eft quinque talenta, totum lucrum debet Domino qui fortem dederat. Haétenus dignitas © D F