OCR
1465 interim, quod dum hac exaggerat Dei gratiam, altexa ex parte clevat. Nam & quicquid in homine refidet ex natura condita , (reſident autem magnifica dotes, id quod: tot difciplinarum inventio pertectioque , tot rerum pulcerrime geftarum exempla, tot de recte vivendo præcepta docent) divinæ benignitatis elt. Cum igiturhominem nondum renarum totum faciat carnem, hoc eft, impium, fequitur ut renatus cx Spiritu, totus fiat fpiritus. Nunc Lasheras eriam renatum nihil aliud propemodum: facit, quam carnem Super hac re Diatribam poftulantem doceri, quî fiar, ut qui ſpiritus natus fir ex fpiritu, etiamnum maneat caros ſatis procaciter deridet, negans hoc in ipfius dogmatibus invemiri. Atqui cum docet quamlibet juftum in omni opere quamlibet bono nihil. aliud quam peccare, & quidem damnabiliter, nifi mifericordia crimen verteret in venialem culpam, nonne docet hominem etiam renatum, hoc eft, juftum, nihil aliud effe quam carnem, femper peccantem, & adeo carnem, ut Spiritus Sanctus ineo operans, nihil aliud efficere poffit, quam peccatum., ob materiæ malitiam. Veluti peritus faber mala fecuri facit malum opus, aut ex putri materia vas inutile. «itaque quod attinet ad iplum hominem quamvis renatum, totus: eft caro, nec aliud quam peccat. Unde fequitur, totum effe carnem, ŝin eodem homine regnare Spiritum & Saranam, fed Satanam cffe fuperiorem, per quem non licet Spiritui per fuum organum quicquam boni operis facere. Quid quod idem propemodum fatetur hoc ipfo loco, loquens hunc in modum, Deinde renatum non amplins carnem efè dicimus, quam fecundum reliquias carnis, qua adverfantur primitiis accepts Spiritus. Si reliquie tantum valent etiam poftacceptum Spiritum, ut homo in opere quantumvis bono, totis viribus adlaborans ut bene faciat, peccet, etiam capitaliter quod quidem in ipfo eft, nonne fatetur totum hominem nil nifi carnem effe? Quæ funt frugtus carnis, nifi peccata ? Quid igitur aliud eft quam caro, unde preter peceata nihil proficifcitur? Bat nunc & objiciat nobis vel profundam rerum ignorantiam, vel pondere rerum fic preflum & contufum animum, ut parum meminerit , quid vel pro me, vel adverfus iftos loquatur. Et hae nobis ingerit, qui toties ipfe fui oblitus fecum pugnat in {criptis {uis, nonnunquam &in codem articulo, quod à tam multis oftenfum etiam editis libris, perquam facete diffimulat , & otiolfis {alibus ludit in alios. Jam & illud male habet hominem, quod in Diatriba teftatus fum me Veterum auctoritate velle abuti, ut credam infita mortalium animis virtutum femina, donec aliquis doceat certiora. Ac videor illi nullam habere curam Religionis, qui credam hominibus. Ita-ne qui credit probatis Ecclefiæ Dottoribus, credit hominibus, qui Lutherumac Hiclephure fequitur, Deum habet ducem? Ex quod illi Veteres Cir tant ex Scripturis ſomnium eft, quod interpretatur Lutherns oraculum eft? Nonne hec funt egregie fuavis cujufdam philautiæ ? Deinde cum Eadie et gio tot feculis conftiterit,. adorans & glori cin feum principem fuum , hic domun in. da enan injiciet nobis curam Religionis? se Leb gua r È loco digrediar , admonendus eft leétor quicqui e difſertum eſt de carne & fpiritu hominis, propemo ap extra caufæ fepta differtum efe. Conftat enim ape Efaiam clamantem, Omnis caro fenum, oe 1mpliciter pro homine poni, quemadmodum ARAUEN codem Capite, Et videbit amnis caro pariter, quo Domini loguutum eff : fenam pro creatura infirma temporariaque, quæ nihil valeat adyerfus Deum pe etiamfi totis viribus nitatur, potentia, O i a religione, magicis artibus. Unde Gmul So ser populum fuum, ne quid metuat igol aut F Foe tium, minitantes acerbiora » quafi pa impe e to, quo minus Deus liberet populum ae re Deum habeant propitium : nihil enim illas va es Deus nolit : Er deterret Gentes, ne fruftra Deo re ca lent, qui condidit ac modevatur nutu-omnia, neque A. B C D E F Lib. IL. 1466 fidant fuis Diis faRitiis,, fed illam metuant, qui nutu, folo poteft univerfa quamvis fortia in nihilum redigere, Feni vero florem appellat fiduciam alibi quam in Deo collocatam, Speritum infufflaram, exlerram Dei porentiam five vindiétam. Explicat enim mox quod hic per fimilitudinem dixerat : Er quidem negue farns, neque plantatus, neque radicatns in terra trancus eornm. Repente fiavit in cos, & aruerunt, & turbo qual ftipulana auferet eos. In Cap. xxx1x. Dominus per Efazam predixerat fururum, ut opes Ezechie Regis transferrentut in Babylonem, id faétum eft, fruſtra obnitentibus Fudeis. Hic prædicit reditum ex Babylone, ac Templi fimul & Urbis inftaurationem , quam multi funt impedire conati. Et hoc argumentum perpetuo tenore, multis tractatur Capitibus , in quo tamen vaticinium clt, de adventu Chrifi & Ecclefia per eum innovanda. Sed quid hæc adverfus liberum arbitrium ? Tribzitar, inquit , aliquid homini, quo glorietur: Imo tribuitur de quo gratias agat, quando quicquid habet homo, Dei munus eft. Alioqui poteft qui fultus & impius et de ceteris nature dotibus gloriari, forma, valetudine, viribus, ingenio, memoria. Quanquam & de his licet & in Domino gloriari. Sic autem gloriari cf illi pro fua largitate gratias agere. Hunc in modum đe libero arbitrio gloriati funt orthodoxi Patres, quiddam in homine reliétum à Deo, quod vel gratiæ capax effe, vel gratiam emereri queat , non ignorantes interim, totum hominem effe in manu Dei. Quorfum autem attinet tollere liberum arbitrium , ne qua fit materia gloriandi, cum de gratia quoque poflint & foleant homines infolefcere. Ad hanc infolentiam vitandam, non erantdocendi nullum efle liberum arbitrium, quemadmodum ingenio felici præditis non perfuademus nullum illis efle ingenium , fed monendi potius, liberum arbitrium efe Dei munus, quo nifi reste utantur, imputandum ad damnationem æternam. Tuetur locum Aieremia x. Scio Domine quoniam non off hominis via ejus, &c, Hic bene habet quod citaram Mreronymam , alioqui vapulafem , taxat tamen abfque nomine nefcio quem magna au&oritatis virum. Et ego tamen audio, Sa: e, Eralmus dicit, ergo fic eft. Poftulat autem ex ferie fermonis doceri fenfum Propheræ. Id iraque fiet, fi dignabitur aufcultare. Odtenderat non effe metuendum à Diis gentium faxeis ac ligneis, ne recederent à cultu Dei vivi, quem haGenus effent profefli, hoc certe meliores Gentibus, quanquam alioqui variis peccatis commeruerant iram Dei, per quam affligebantur a Babylonin, & videban: tur majora imminere mala. Præcipuam autem mali caufam fatetur efle Paftorum , id eft, Principum impietatem , qui fiduciam fuam non pofuerant in Deo, fed in falfis Prophetis, fortilegiis & viribus | {uis; ira faétum, ut & populus affi&us fit. Agno| fcens igitur Æeroſoma magnitudinem culpa fue, metuen{que extremum exitium, abjicit eam fiduciam, confugiens ad Domini mifericordiam, dicens: Scio Domine, guoniam non ef? hominis via ejus, nec efè viri, ut ambulet © dirigat grefus fuos, hoc eft, non efl in manu noftra vel cavere ne incidamusin afflictiones, vel ab iis ad res profperas emergere : hoc tibi in manu eft, Domine, qui nofti quid expediat homini. Agnofcimus culpam, nec recufamus ferre manum caftigantis, tantum hoc oramus, ut juflam iram tuam miſericordia temperes, ne forte ad nihilam redigas nos, Habet gloflam non diftortam, fed ex ipſo fermonis tenore natam. Divus Hieronymm videtur hæc verba ad Babylonios referre, fubjiciens hoc commentum: guod à Babyloniis (a/finemus, noueft corum fortitudinis, fed noftri meriti & indignatianis tae. Confer lector noftram ine terpretationem cum Cap. x. videbis ad unguem quadrare: confer Lurheranam, videbis violentam prorfus ac ferream. , Verùm donans, ut ad rerum lerarumac triftium eventus pertineat, fic arsumentatur, Si even= tus rerum temporalinm, quarum domintum homini traa dirum eff Gen. 1. non efk in mann nofira, quomodo erit Tae ze in 192.