Page 102 [102]
„erat illud, nos in illorum bona fuccedere:,, qui tale
s nihil exfpectaveramus. Id quod accidit perinde eft,
„ac fi Regis filius, cui promifla ft regni paterni fuc¬
»,ceflio, in claflem ignobilium extrudatur, & hujus
» Vice damnatus quifpiam homo , malis innumerabili¬
>, dus opertus, emiflus è carcere principatum illi defti¬
s» Datum accipiat. Quid haberes, inquit, quod dice¬
res? An quod indignus erat filius? Verùm & hic in¬
„dignus ék , multoque quam ille indignior. Itaque
saut pariter erant honorandi, aut pariter puniendi. Ta¬
le quiddam & in Gentibus ac Judæis accidit , imo
>, hoc etiam admirabilius. Nam omnes fuiffe indignos
p declaravit in his quæ preceflerunt, dicens: Omnes
peccaverunt © egent gloria Dei. Caterum novum eft,
s» quod cum ommes pariter effent indigni; fole Gen¬
>, tes fervatæ ſunt. Ad hæc autem poterit & alius, in¬
quit, movere quæftionem. Si Deus non erat præ¬
3, ftiturus illis qua promiferat, quare promifit? Siqui¬
so dem homines ignari futuri fæpenumero falluntur ,
3 fuague dona pollicentur indignis ; At Deus & præ¬
5; ſentium & futurorum providus eft, ac certiflime fci¬
sens. An quoniam feipfos indignos prabebant polli¬
» citis, & hance ob caufam nihil accepturi funt eorum
5) qua promifla funt ? Sed cur pollicetur ? Quomodo
s» igitur hæc folyit Pasimi? ex eo dum oftendit, quis
sft ille 7/rzel, cui promiflum erat. Hoc enim de¬
» monftrato, fimul & illud demonftratum fuerit, vi¬
s delicet omnes pollicitationes impletas effe. Hoc ita¬
s que declarans dicit, Non enim omnes ex. Ifrael proge¬
sy miti fiunt Ifraelite, & ob id ne Facob quidem vocabu¬
„lum poſuit, ſed Iſraelis, quod virtutem jufti, & do¬
„num cœlitus darum , ae Deum ab ipfo confpeftum
» fuifle admonebat. Et ſane dicit, oæ#nes peccaverunt
» & egent gloria Dei. Quod fi peccaverunt omnes,
» Gui factum eft ut alti fervati fine, alii perierint ? Quo¬
sy Nam non omnes voluerunt accedere. Sane quod ad
» Cam rem pertinet,fervati funt omnes, verùm: id non¬
>, dum explicar, fedex fuperfluo folvit ex aliis exem¬
splis aliam în medium indueens queftionem , quemad¬
5,modum & in fuperforibus folvit quæftionem difficil¬
sy limam per aliam difficultatem. Cum enim quurere¬
»tur, qui fastum effet, ut Chrifto juftificante, omnes
»Teliqui illius juftitiæ participes fierent, obiter indu¬
»Xit mentionem Ade. Etemm fi unius peccato mors
»regnavit , magis qui abundantiam gratie perceperunt
ih vita regnabunt. Atque id quidem quod de Adam
» quæri poterat non folvit; Czterum quod ipfe pofue¬
55 Tat, ex hoc folvit, oftendens magis efle rationi con¬
»» {entaneum, ut qui pro eis mortuus eft, habeat in
» nos poteftatem utcunque velit. Nam ob unius pec¬
x catum omnes dare poenas, plerifque videtur non ad¬
» modum congruere rationi : verùm ut unius.corre¬
55 tione omnes juftificentur, magis rationi confenta¬
5) neum videri poterat ac Deo dignius. Attamen non
99 folvit id de quo dubitabatur, eo quod quo id manet
ys inexplicatius, hoc magis Judæo obturabatur os, &
5 hac de re mota queeftio , ad illam tranfiit : & hac
» illine facta eft manifeftior. Similiter autem & hoc
loco ex aliis difficultatibus folvit ‘id quod quereba¬
stur. Etenim cum Judæis illi certamen erat. Cur
5 hoc? exempla in medium adduxit, quæ non admo¬
s dum folvit? Non enim obnoxius erat tam multis dif¬
» ficultatibus explicandis, Velut im pugna adverfus Ju¬
93 dzos fufcepta; Sua vero omnia, ex illis reddit cla¬
priora. Quid enim miraris, inquit, quod ex Judæis
»alii fervati funt, alii non fervati funt hoc tempore?
», Nam idem hoe retro in Patriarchis accidifle dixerit
»aliquis. Cur enim folus Zfaac vocatur ſemen, cum
s Abraham & Iſmaelis pater effet, ur & aliorum com¬
55 plurium. Dixerit aliquis', erat ex matre ancilla: Sed
» quid hoc ad eum qui genuerat illum? Verumtamen
» nihi} contendo: Ejiciatur hic ob matrenì. Quid
» dicemus de liis quos ex Cherara fafcepit? Nonne li¬
zberi crant cx libera nati? Cur non iifdem præroga¬
tivis honorati funt cüm Zfzac? Veràăm quid de his
B
)
C
D
ERASMI 1432
s loquor? Rebecca , fola & unica erat uxor Z/#40, cum»
» que duos: peperifier ex faac pueros, habebat ambos.
» Attamen qui nati funt, cum effent ejulcem patris
„ejuſdem matris, coldem parturiendi nixus ſolviſlent,
9; Communi patre, communi matre » præterea etiam
» gemelli, nom tamen eundem honorem fortiti fant.
5) Atqui non potes hic caufari matris fervitutem , quem
padmodum in Jizaele , non caufari potes, hunc ex
» hoc, illum ex alio natum fuifle utero, veluti de Say
» ra & Chetsra, cum hîc parturiendi nixuumque rem¬
») pus fuerit commune. Propterea fane velut tranfiens
ad exemplum evidentius: Non folum, inquit, acci¬
» dit hoc in Isa fed © Rebecca ex uno mteram gerens,
s {faac patre noftro. : Cum enim, inquit, nondum effent
pnati, neque quicquam bon: malive feciffent, ur fecun¬
3» dum elettionem propofitum Dei maneret, non ex operi:
abus, fed ex vocante ditum efè ei, Major ferviet mix
tori, ficxt ſcriptum eſt , Jacob dilexi , Efan: autem
„odio habui. Quamobrem igitur hic amabatur , ille
» habebatur odio? Cur huic dominatus datus eit, ille
» fervituti traditus eft? Quoniam alter malus , alter bo¬
„nus fuit? Atqui cum nondum effent nati, hic quidem
„ honoratus eft, ille condemnatus. Nondam enim na¬
sytés illis, Deus dixit, Major ferviet minori. Quam
»igitur ob caufam hoe dixit Deus? Quoniam non ho¬
» minum more exf{pectat eventum operum , ut hine
» perfpiciat quis bonus fit, quis malus, fed priufquam
» aliquid faciant perfpexit 5 quis malus fit, quis non.
» ldqüe majore miraculo accidit in Hraelitis. Quid
» enim, inquit, loquor de Efan & Jacoh, quorum hie
» bonus erat, ille malus. Siquidem Hraclitarum com¬
mune peccatum erat, omnes vitulum adorarant , ve¬
»pruntamen alii mifericordiam confequuti funt, alii
» mon confequuti {unt. Aliferebor enim , ingquit , c#¬
pjafcuhque mifercor , & commiferabor » Guemeungue
yo Gommiferatus fucro. Hoc videre licet, & in his qui
»)puniuntur. Quid enim dices de Pharaone, quod pu¬
5) Ditus eft, quodque tam graves dedit poenas ? Quo¬
s niam durus erat ac rebellis? Ergo-ne folus ille talis
„crat, ac prærcrea nullus? Qui factum igitur eft, ut
sille tam acriter fit punitus? Quid tandem in Judæis?
»non populum, vocavit populum. Ac rurfum noa
» codem honore dignatus eft omnes. Si enim fuerint,
pinquit, #t arena maris, reliquie falva fient. Ert cur
» teliquiæ tantum? Vides quantis difficultatibus inval¬
»verit, que fuerant propafita. Idque optimo jure
»facit. Quoties enim licet adverfarium in difficultas
“tem inexplicabilem conjicere, ne protinus infer fo¬
»lutionem. Etenim fi iple quoque videtur eidem ob¬
» noxius ignorantiæ, cur fuperfluum fuftineas pericu¬
»lum? Cur illum reddis confidentiorem qui cunéta
s trahit ad fefe? Dic enim mihi, Judæc;qoi tam mul¬
» tas moves difficultates, cum nihil earum poſlis fol¬
y Vere, qua fronte nobis de vocatione Gentium facefs
» fis negotium? Quanquam ego fane poffem juftam ad¬
» ferre caufam, propter quam Gentes juttificate func,
» Vos autem velut ex operibus Legis quærentes jufti¬
»tiam, cum hac via ad eam contenderitis, undiqua¬
» que eftis deftituti. Jgnorantes enim Dei juftitiam, &
sppropriam querentes fratuere, Dei juftitie non fucrane
sofubjetti. Totius igitur loci folutio fic anticipatur è
» beata illa anima, ut in fumma dicat totum. Ut aux
»tem hæc manifeftiora fiant, fingulatim etiam eo¬
ytum, que diéta funt , faciamus examinationem ilk
„lud {cientes , quod beatus 244/14: hîc: ftudet illud
a funt , quod folus Deus novit dignos, hominum
„vero nullus, etiamfi vehementer dignus videatur ,
yy fed frequenter falliti in hoc judicio. : Verùm qui
s occulta mentium novit y ille certo fcit, qui fumus
» corona digni, qui contra digni fupplicio &-vindi¬
» Sta. Hinc nimirum fieri, ut multos apud homi¬
y Nes pro bonis habitos 5 redargutos. Deus punierit :
s» Contra multos pro' malis habitos coronarit , decla¬
tans cos non effe tales, non ex vulgi fententia.
fed
bp)