Page 40 [40]
1307
ingenit, proprer imbecilles enim & ad imbecilles Chriftus
& venit & mittic verbum Dei. Si imbecilles vocas,
ut ego fentio, rudes & infirmos, quales crant Galata,
aut quales multos videmus , nec humanis aptos difci¬
plinis :quin à talibus potius petimus fcientiam Scriptu¬
rarum, quam ab eruditis Theologis, aut quam abs te,
qui tantam fcientiam tibi vindicas? Sin appellas imbe¬
cilles modeftos ac morigeros Spiritui Sanéto , tecum
fentio , fed hanc imbecillitatem mirum quam in tuis
{criptis defiderem. Perinde quafi rem omnem gefle¬
yis dextro Marte , properas ad metam difputationis,
fed antequam id patiar, pauca dicam de Scripturarum
obfeuritate, quanquam fuper hac re fatis ante diétum
arbitror. Etenim ni doces, eas efe Sole clariores,
modo detur Grammatices peritia, fateris te non poffe
nodum explicare de probatione tui fpiritus. Hic í
tibi decantem , quantopere Veteres omnes querantur
palim de Scripturæ difficultatibus, quantum defudent
in explicanda Genefi, quantam caliginem Hieronymus
‘viderit in initiis & poſtremis Ezechielis , quoties hæ¬
reat Asgaffinus : refpondebis non efle mirum, f in So¬
le impingant lufciofi: & fi tibi protulero illud è Pfal¬
mo, Abyſſus abyffum invocat, quod Auguftinus ac Hie¬
ronymas interpretantur de caligine myftica Scriptura.
Jtem illud: Dies diei eruttat verbum, & nox notti indi¬
cat fcientiam, quod exponunt fimiliter. Rurfus illud
ex Ezechiele de torrente, cujus aquæ fic intumuerant ,
ut tranfvadari non poffet. Item ex Pfalmo xvir. Er
caligo fub pedibas ejus, adducitur & hic fenfus de pro¬
funditate Scripturarum. Iterum in verficulo , pofiit
tenebraslatibulum [uum , Hieronymus interpretatur Chri¬
clariffimam. Item illud, tenebrofa aqua in nubibus ae¬
ris, interpretantur de obfcuritate Scripturarum. Alia¬
que fimilia teftimonia fi proferam, adferes mihi no¬
vam interpretationem, rejecta Veterum expofitione,
ac Scripturam ad tuæ caulæ commodum detorquebis.
Verum illud velim expedias : Si Linguæ peritia fen¬
fufque communis fufficit ad Scripturæ perfpicuam in¬
telligentiam, quid Panli tempore fuit opus Prophetis
xiv.
cit dona, linguayum & prophetiæ, ac prophetiæ do¬
num longe facit eminentius dono Linguarum. Hoc
evidenter arguit , effe quiddam in Scripturis recondi¬
tum, quod non fit cuivis dilucidum, qui Linguas te¬
neat. Rurfus fi verum eft quod tu dicis, fi qui Dei
Spiritum habet, nihil fentit obfcuritatis in facris Volu¬
minibîsS5*cur qui prior prophetabat jubetur tacere,
ubi furrexerat alius Propheta, cui fuerat revelatum?
Plures habebant donum prophetia , & tamen quod
huic erat dilucidum , aliis fuit obfcurum , propterea
quod non omnibus omnia largiatur Spiritus , fed divi¬
dat fingulis pro fua voluntare. Proinde mira eft tua
felicitas , qui profiteris nihil effe in facris Litteris ,
quod ribi non fit clarifimum. Et poft auditas prophe¬
tias, Paslas vult judicari qua dicta funt: Prophere ,
inguit, do ant tres dicant, ceteri taceang. Deinde in¬
ter dona Spiritus refert & difcretionem fpirituum.
Hæc arguunt Scripturam non tam efe quibuslibet ob¬
viam & expoſitam , quam tu vis videri. Rurfus ait,
Vidernus nunc per {peculum & in enigmate, tune autem
facie ad faciem. Audis enigma, & tu mihi preedicas
clariffimam claritatem. Fide videmus, & fidei lux eft
in divinis Litteris. Et inibi: Ex parte cognofcimus, &
ex parte propbetamus. Ac mox: Nunc cognofto ex par¬
te, tnnc aniem cognofcam ficuti cognitas fum. Prophe¬
tiam Paulus appellat Scripturæ myfticæ interpretatio¬
nem: eam cur fatetur imperfećtam , fi nihil non eft cla¬
riffimum? Er fi Pazlesagnofcit hîc imperfe@um quid¬
dam, ubi funt gui nunc jactant omnifcientiam ? Ve¬
lim ut faltem hune locum nobis reddant dilucidum ,
Sicut cognitus fam. An quifquam eft qui fic cognofcit
aut cognofcet Deum, ficut cognitus eft à Deo? Puto
hoc ipfi Deo proprium efie, ut feipfum cognofcat per¬
ER A S MI 1308
fete. Legebat Eunuchus Efuiam, haud dubie peri¬
tus Lingua, & tamen fenfum latentem non intellige¬
bat. Jam Epiftolas, opinor, Paali numeras inter Scri¬
pturas facras. Atqui de his Gc pronuntiat Perras: Ca¬
rifimus frater nofter Paulas fecdndum datam fibi fien¬
tiam fcripfie vobis, ficut © in omnibas Epiftolis, loquens
in eis de his, in quibus funt quedam difficilia intelleîta,
&c. Refpondebis, erant difficilia rudibus. At tu nie
hil requiris nifi peritiam Grammatices. Si dixeris illis
defuifle Spiritum, quæftio redit in orbem. Siquidem
hoc pollicitus es, te probaturum nobis tuum fpiritum.
Sed hinc quoque facile claberis, fi modo probaris quod
aflumis: dices nos obftinata malitia oppugnare cogni¬
tam veritatem , quemadmodum facicbant Pharifæi.
Quis autem comprehendat cum , cui tot funt parati
cuniculi per quos effugiat? Age, veniam ad eos, qui¬
bus tu tribuis fpiritum , quem , ut {cribis, hauferunt
ex tuis libris: unde tanta in horum {eriptis diffenfio?
Si idem Spiritus agit omnes , cum traétent candem
Scripturam, non poteft effe ram perfpicua claritas, ut
foficiat Linguæ peritia, & fenfus communis. Sed di¬
ces Zwinglinm & Ocecolampadinm amififle {piritum »
pofteaquam in te cceperunt ſcribere : Philippus Me¬
lanchthon nonne in fuis commentariolis aliquando cun¬
&anter loquitur, & fufpendit fententiam? Atqui hoc
negas effe fas in facris Litteris, in quibus perfpicua
veritas eft afferenda fortiter. Oecolampadins nondum
abs te diflentiens, non negat obfcuritatem effe in Efara,
fed fat habet fi adimat defperationem pio feduloque le¬
&tori: &in prafatione adeo non profitetur fe nihil non
explicuific, ut fateatur fe fruftra conaturum fuifle, ni
commentariis Hebrxorum fuiflet adjutus. Interim ali¬
quanto reyerentius loquens de Hieronymo quam tu»
qui talem virum blafphemum & facrilegum facis in
hoc tuo libro, numeris omnibus abfoluto. An Pome¬
ranus fic abs te laudatus in enarrandis Pfalmis non ali¬
cubi Scepricus eft , & fufpenfo gradu per ariftas, ut
ais, incedit?
Verùm de aliis fortaffis invenies quod tergiverferis,
urgebo te tuis ipfius diétis, cus injaria e/f ac blafphe¬
mia in Scripturam facram , fi quis illi tribuat aliquid
obfcuritatis. Hoc paradoxum vide quomodo conveniat
cum tua prefatione in Pfalmos. Sic ibi loqueris : P/al¬
terium profiteor, &c. verùm ita profiteor, ut nolim ab
ullo id de me prafumi, quod nullas adbuc praftare pornit
fanttifimoram € dottifimorama , id et, Pſalierium in
omnibus fuo legitimo fenfu intelligere & docere. Sat eft
aliqnot, © cofdem ex parte intellexife. Multa fibi re¬
fervat Spiritus, quo nos femper difcipulos habeat, mal¬
ra folum oftendit ut alliciat, multa tradit ut afficiat, ©
ui beatus Auguftinus praclare dixit, nullus unquam ita
loguutus eft, ut ab omnibus in omnibus intelligeretur,
rum verborum intelligentiam habet. Quocirca inge¬
e me confiteri oportet, me ignorare legitimam habeam
\nec ne intelligentiam Pfalmorum, &c. Rurfus aliquan¬
(to inferius: Quid ergo reliquum mfi ut matunm juve¬
mis, labentibus, tanquanp wel ipfi lapfi vel lapfari , igno¬
\feamus £ Rurfus inibi: Scio effe impudentiffima temeri¬
\ratis eum qui andeat profiteri unum librum Scripture è
\fe in omnibus partibus intellettum. Quin quis audeat
\prafumere unum Pfalmum rotunde ab illo intelletum?
|Haétenus tua verba retulimus. Immane quantum dif¬
| {onat hæc oratio, athere, à paradoxo, quo tanta af¬
|pturæ, quæ nifi concedatur, omnia vertentur in cali¬
ginem, neque quicquam erit in rebus humanis certi.
| Quis credat effe eundem hominem, qui hze {cribit e¬
\narraturus Pfalmos, & qui nunc provocat univerfos,
[ut vel unum locum proferant qui tibi fit obſcurus ?
|Quorfum vero nunc attinet è tuis commentariis decer¬
[pere locos, ubi profiteris te deftitutum ab interpreti¬
bus inter ipfos variantibus, animi tui fomnium fequi.
Rurfus ubi fateris te prorfus non intelligere, quomo¬
do verfus cum præ&cedente cohæreat, ac tyam opinio¬
nem
‘2. Pett,
LLL,