Page 38 [38]
1303 D E SI DE R I
donemus, quod probare non potes , probabilius eft fan-| A
&tiffimos pariter ac do&iflimos viros ad illam occultam
Ecclefiam pertinuiffe, quam te cum paucis tuis. Non¬
dumigitur preftas, quod promiferas , fed pergis: Omna,
inquis, Scriprara divinitas infpirara utilis eft ad Os
dum & increpandum & arguendam. „Atque hic mire
rhetoricaris, aut alias potius tuo nomine, tu enim non
potes decem verba differere fine convitiis : Imo ins¬
tilis eft, Paule, prorfus, fed ex Patribys longa feculo¬
ram ferie receptis, © Sede Romana talia petenda fant,
que tu Scripture tribuis, quare tua fententia revocanda
eſt ubi ad Titum feribis, Epifcopum oportere potentem
effe dottrina fana, exhortart, © arguere contradicentes ,
&c. Quomodo, inguis, erit potens , cum tu Scripta¬
ras et relinguas ob(carasî hoc ef , arma ftupea, & pro
gladio tenues fripalas® Non dubito quin hac tibi vi¬
deantur admodum fcite diéta, cum nec explicent no¬
dum à me propofitum, & alioqui falfa fint. Onnitte
hic Titos ac Timotheos, quorum alter erat 4 puero ver¬
fatus in facris Litteris, uterque Pazlem habuit præce¬
ptorem, ad hec Spiritum, de quo nullus ambigir. An
hodie nullus Epifcopus poterit uti Scriptura divinitus
infpirata ad docendum aut interpretandum, fi quibuf¬
dam in locis heret? An Medicus nihil habet quod con¬
fulat ægroto, fi quis locus fit in Medicorum libris de
quo dubitet? An non erit potens in fana dotrina, ni¬
fi qui vere fibi poffit arrogare, nullum efe locum in |C
drceanis Litteris , in quo hæreat? Hoc haud fcio, an
Apoftoli fuerint aufi profiteri. Unde poft annos mil¬
le trecentos Ecclefiæ Doctores obturarunt os hæreticis,
toties aliis {uper alios coorientibus adverfus Scripturæ
veritatem? An pugnarunt ftupeis armis, & pro gladio
verbi , quem tu vibras, habebant leves ftipulas? Et ta¬
men illi, qui tantum valuerunt præfidio divinæ Scri¬
pruræ , fatentur in Libris divinis efe quædam obfcura,
quædam humanum captum excedentia. Et unde tam
diu Ecclefia fufpendit fententiam de proceffione Spiri¬
tus ab utroque, fi tanta lux eft diving Scriptura, ut
ad intelligendum fatis fit Grammatices peritia? Quid
autem monftri fit, fi quomodocunque incidente in D
Scripturis ambiguitate, nos imperiti malimus confule- |
te Sedem Romanam quam Wirtenbergenfers , camque
diffentientem? Quis autem credit Ecclefiæ Romane
fi fine Scriptura pronuntiet ? Nec illa Scripturas in¬
terpretatur nifi ex eraditorum concilio, tu pro tuo ar¬
bitratu interpretaris ex tuo fpiritu, nobis incognito,
ne dicam cognito. Nec eft quod Chrifius cogatur ad
palinodiam {uz vocis: Ego dabo vobis 0s & fapientiamy
cui non poterunt refifere omnes adverfarii veri. Quid
tu mibi Apoftolos objicis, cum de tuo agatur fpiritu?
Quod Chriftus Apoftolis pollicitus eft, praftitit. Tibi
non eft pollicitus neque quibuslibet, & fi tibi quoque
BCE RER SMI 1304
bus multa debemus, quæ ad pietatem attinent. . Hoc
f tu quoque fateris, cum illi fateantur obfcuritatem
in non paucis Scripture locis, aut recarita quod toties
confeflus es, illos multa reéte differuiffe , aut concede
nobis aliqua pro virili docere, qui tamen non hegamus
efe nobis nonnihil obfcuritatis in facris Libris. Quod
fi his fidem omnem abrogas, cur tuis {criptis fidem
‘haberi poftulas, qui fateris te alicubi hærere ,qui non¬
nunquam variam adfers interpretationem, haud fatu¬
rus, fi nihil effet obfcuritatis aut ambiguitatis. Idem
accidit tuis, alicubi dubitans & hæftans loquitur Po¬
meranus & Occolampadius, denique iple Philipps, cui
nihil non tribuis. In hos atque adeo in teipfum reci¬
dunt hec omnia, que tanta vehementia copiaque in eos
detonuifti, qui putant in Scripturis aliquid obfcurum
eſſe. Poftremo fateris ipfe, in arcanis Litteris obfcu¬
ritatem incidere ex imperitia vocum; & addes, opinor;
ex depravatione codicum, ex tropis, ex locis inter ſe
pugnantibus, Hoc dato, redeunt huc omnia illa in¬
commoda, quæ commemorafti de obfcuritate. Non
enim refert unde fit obfcuritas, modo fit ulla. Hanc
certe negare non potes. Quod fi detrahis omnem fi¬
dem iis-qui herent alicubi, heres tu, herent tui, qui¬
bus vis nos certam habere fidem; nec herent folum,
verum etiam fic inter fefe diffident , ut tua quoqué
fortiter rejiciant , damnentque, nec alio preefidio quam
facre Scripture. Hic profer omnem eloquentiæ tuæ
diffimulate copiam ac devarw, diéturns in teipfum ac
tuos, quicquid in nos dixeris. Quod addis enthyme¬
ma, Si Soripiaramn negas dilacidam , fateris multo minns
dilucidos effe fanttos guos adduco: aliqua probabili fpe=
cie diceres in me, fi ex his impugnaffem tuum do¬
gma, nunc è facris Litteris tecum congredior. Nec
in aliud profero dotes ac numerum illorum, nifi ut te
adigam ad proferendum argumentum evidens , quo
{ciamus tibi tuto pofle credi , & ab illis pie difcedi¬
Id cum receperis, tamen poft tot colaphos; alapas3
& (puta, nihil nos doces quod ad rem pertinet.
Fateris me non de tota Scriptura fentire, fed de lo¬
cis,ex quibus oriuntur hujufmodi quæftiones. Id fi fa¬
teris, quorfum pertinuit, tot verbis ita loqui, quafi
totam obfcuram dixerim. Verùm illud, ut inquis, ad
me pertinet, quod ego fateor aliquid effe obfcurum,
tu nullam Scripturæ partem vis obfcuram effe. - Au¬
dio, volo, verbum imperiale, at ego malebam vocem
doétoris. Quod tu affirmas, ego opto, quodtu dicis
te fcire, ego difcere cupio, nec mihi fatis eft hoc af¬
feverari abs te, certitudinem efflagito quam tu profi¬
teris. Doce nos externam Scripturæ claritatem , quan¬
doquidem hanc adimis ipf Ecclefæ, Ecclefiæque lu¬
minibus, fummoque cum Orbis tumultu tibi vindicas.
Nec verum eft quod affumis, Ecclefiam ex obfcuris
quod illis tam innumeris negatum eft. Hoc agebatur,
& hic nodus erat explicandus, & interim prolixis de¬
‘clamationibus eximis tempus , nec praftas quod pol¬
liceris. Non cgo te confero cum Chrifto aut cum A¬
poftolis, fed hominem incogniti fpiritus confero cum
tot Orthodoxis, cum Ecclefiæ primatibus, de quorum
{piritu,, ut-demus nobis non conftare , ramen juxta
tuam regulam, tot retro feculis, bonam de illis opi¬
nionem habuit caritas, licet fides nihil approbet, nifi
quod divinitus fuerit commendatum. Et tamen exi- |
gis 4 nobis ut illorum auétoritatem rejiciamus, tua do¬
gmata velut articulos fidei teneamus. Saltem conce¬
de utrifque liceat fufpendere fententiam. Hic nori ex
animi mei fententia , fed tui coarguendi caufa dita
funto. Tandem ab Apoftolis & Chrifto tua decurrit
oratio. Car, inquis, 12 praferibis formam Chriftiani¬
Jri, B tibi Scriptura funt obſèure? Pro me refponde¬
bo: Im Diatriba non preferibo formam Chriftianifmi,¬
tantum oftendo , quoufque procedere debeat fimpli¬
cium inquifitio. Nec plus tribui volo mex forme,
gara fuis feriptis tribui volunt Orthodoxi cæteris quit /
hujus quiftionis abyflum fatear efle impervettigabi¬
lem; eoque non altius penetrandum quam fat eft: fed
mihi perfuafum habeo Veteres & Ecclefiam ex ipfis per
fe quidem claris Scriptura locis afleruiffe quod afferue¬
runt. Nec tamen ftatim hac in re auétoritas Ecclefia
interpofuit fuam fententiam , fed intentis aliquandiu
oculis in Scriptures lucem, tandem perfpeéta manife¬
fta veritate pronuntiavit. Fit enim frequenter , ut qui
à tenebris prodeunt, nihil videant in media luce So¬
lis, nifi aliquandiu intenderint oculos, & per tenebras
quxdam non ftatim videmus, fed intendentibus oculis
paulatim incipiunt nobis effe perfpicua, que prius e¬
abfunt a nobis. Sed ita civilitatis caufa finxi, inter¬
æquatis, oftenderes aliquid quod nos in medio vacil¬
lantes in tuam partem inclinaret. Simili modeſtia vo¬
cavi Diatribam non affertionem , & concludo me fequi
probabilem opinionem, non quod ambigerem de re¬
cepta fententia, fed quod tua periculofe proferretur
apud multitudinem, vel quia fic populus difcit diffide¬
re decretis Ecclefiæ, fierique poffit, ut tandem inci¬
piat