Page 37 [37]
OCR
1301 HYPERASPISTAE dem fuiffe. Quid quod data opera Deus voluit vaticinia de Chrifto non quibuslibet efle perfpicua? quemadmodum ctiam in terris prædicari noluit ante mortem quod effet Meffias, quod fic expediebat ad peragendum humanæ falutis negotium. Cæterum ubi jam Apoftoli nuntiarent ea efle peracta, quæ Prophetæ prædixerant, tum & Lex collata cum faétis erat dilucidior, factumque eft ut & Lex adftrueret fidem Euangelio, & Euangelium illuftrarer Legis enigmata. Nimirum hoc fenfit Perras, qui propheticum fermonem fimilem facit lampadi lucenti in caliginofo loco, nec omnia reliqua facit tenebras; cum Paw/as etiam Ethnicis Philofophis tantum tribuat lucis, ut Deum, & hugus fempiternam, divinitatem noffe potuerint. Omnis veritas lux eft. Et ab illis plurima vera prodita funt, qua cum Chriftianorum dogmatibus confentiunt. foannes erat lucerna ardens, quod praedicaret verbum Dei. Eadem de caufa Panl4sTheffalonicenfes Mundi luminaria yocat, quod verbum vite tenerent, at non ideo quicunque illorum fciebat Grammaticam, intelligebat quicquid eft difficultatis in facris Litteris. Chriftus erat lux Mundi, fed tamen in eo latebat divina natura: neque ftatim nos aflequimur quicquid eft in Chriffo. Iftiuf modi teftimonia fexcenta poteras vel ex indicibus congerere, in quibus luminis mentio. Sed his etiam frigidiora que fequuntur: Quid faciunt Apoftols, dum (as pradicationes per Scripturas probant, an nt nobis tenebras fiuas majoribus tenebris obfcavent? velut notius per ignotins probent? Quando nobis hic defines ingerere Prophetas, Baptiftas, & Apoftolos, de quorum fpiritu nemo dubitat, & quorum eft facrofanéta aućtoritas? Illi quoniam habebant intus Spiritum magiftrum, quod erat obfcurum in litteris Prophetarum explicabant. Nos de tuo tuorumque fpiritu loquebamur, qui profiteris'nihil effe in facris Litteris quod tibi fir obfeurum, fi modo Grammaticam tencas : exigebamufque ut iftius cerzitudinis tua faceres fidem, quod adhuc fruftra conaris. Chriff#s , inquis , apud Joannem, jubet Judeos fcratari Scripraras, de ipfo loquentes: qua fi obſcure ſunt, reddit illos ambiguos. Imo fi nihil habent obfcuritatis , quid fibi vult illud verbum, forztamini? Non enim dicimur {crutari Solem , qui eft expofitus omnium oculis, fed quod abditum eft ferutamur. Et tamen cum addit Dominus, e enim de me loqusintur , multum lucis addidit, indicans fcopum prophetiæ. Sic in Adis docti monitique per Paulum , Scripturas cum his, que gerebantur ac tradebantur, conferebant, multa non intellecturi, nifi lucem hanc addidiffer Apoftolus. Nos igitur non fecimus cas obſeuras, fed ipſe Deus fic aliquam obfcuritatem illis ineffe yoluit, uttamen effet omnibus fatis lucis ad falutem @ternam , fi quis intendat oculos, nec defit adjutrix gratia. Nemo negat certiffimam veritatem in facris Li bris, fed ca nonnunquam figurarum & enigmatum involucris obteéta eft, ut egeat ſcrutinio & interprete, five quod Deus fic voluerit exercere fimul & excitare noftram tarditatem, quemadmodum ait Auguftinm : five guod jucundior elt veritas & acrius afficit animos hominum, cum eruta fuerit, & per tenebras involucrorum nobis cluxerit, quam fi fuiffet oculis quorumliber expofita : five quod thefaurum illum fapientiæ noluerit quibuslibet proftitutum. Proinde nihil agis, unum aut alterum locum proferens, qui nihil habeat obſcuritatis. Deus creavit calum © terram., Hunc locum proponis ut nihil habentem obſcuritatis. Ne que enim in verbis eft quicquam tropi, vel ambiguitatis. Ex tamen vides quam hîc quogue fudarint interpretes, quid hic dicat cœlum, quid terram, & an ordine crearit fingula, an fimul uno nutu omnia. His explicatis reftat allegoriæ nubilum, ut Æéeronymus Vo= cat. Dices, ejufmodi difficultatum cognitio non eft neceffaria ad falutem: idem fibi volebat fpecus Corycius, qui tibi ftomachum movit, cum altius {erutamur divinas Scripturas quam neceffe eft, aut quam pro Capry noftri ingenii, tum humanæ mentis oculis occurrerc! DiaATRriges Lib. I. 1302 tenebras, in quibus abftrufa eft eterne fapientia majeſtas, adoranda potius quam perveftiganda, quod idem cum ipfe doceas aliis verbis, diftinguens lumen gloriæ & gratiæ, me docente impium elt, quod te docente pium. Verbum caro fatum eft. Quid apertius? Verùm nobis, quibus explicatum eft myfterium , legat eadem verba Demofthenes fi revivilcat, non intelliget. Ac nos quidem Filium Dei fufcepiffe naturam humanam fcimus & profitemur omnes. Et tamen multa tratantur circa hæc verba, quomodo folus Filius fufceperit hominis naturam, & quomodo divina natura per animam humanam in eandem hypoftafim adglatinarit | Abi corpus mortale, & quomodo ex guttula puriffimi B fanguinis Spiritus San&us finxeric illud fan&um corpufculum, araneoli, ut ajunt, magnitudine, & an anima Chrifli ftatim ut creata infufaque eft corpori, fuerit donata beatifica vifione, & an Deus potuerit illi plus impartire gratia quam impartiit. Hæc aliaque innumera exfiftunt circa hac verba, Verbum caro fatan ef. Idem dicis de articulis fidei, quos cum nemo non intelligat, haufimus ex facris Litteris, utique clarifimis, aliogui qui poffumus cos certo vel credere vel docere? Addis, quid faciunt qui adhuc hodie facras Litteras praedicant, eas interpretantes ac declarantes? Qua f obſcura funt, quis nos certos facit, ipfam eorum declarationem efe certam? Alia nova declaratio? Quis & illam declarabit? Ira fiet progreffas în infinitum. zc tu Zesbere , fatis declamatorie, verùm fi quod doces, ad facram Scripturam non opus eft, nifi Grammatica, quid necefle ett audire Preedicatorem declarantem, & interpretantem? Satis erat populo, qui facros Libros non habet , Prophetam aut Euangelium prelegere , nec aliud quicquam explicare, quam fi quid forte difficultatis lateat in vocibus. Quod fi urgeas, quid faciant præcones Euangelii : Dicam : Frequenter ex iifdem verbis, ut tu vis videri, clariffimis cliciunt diverfas fententias, quafi ex eodem filice hic ignem excuteret, ille aquam. Nec eft quod hic reclames, hoc A Papiflis & Sophiftis carnalibus fieri, faciunt hoc tuæ communionis præcones, qui non minus conftanter fibi fpiritum vindicant quam tu. Si facra Scriptura eft undiquaque clarifima, unde hæ tenebræ inter vos, unde tanta de fenfu Scripturæ digladiatio? Tu probas è Litteris arcanis in Buchariftia efe corpus Domini paturaliter: Zwinglius, Oecolampadins X Capito, ex iifdem Litteris docent efie tantum in figno. Hoe eyat caput hujus difputationis, ut nos faceres certos,te unum veriffima clariffimague docere, in quibus ha&enus hallucinati funt orthodoxi Patres’, hallucinati funt Ecclefize proceres, quorum judicium fi non pateris ufquequaque certum haberi, certe patieris talium virorum judicio tantum effe ponderis apud nos infirmos, fimplices & imperitos, quantum eft tuo aut Wielev?. Quod fi tibi jus fumis, Ecclefiæ decreta quoties commodum eft relcindendi, permittes & illi viciffim ut par pari referens tua refcindat ac damnet. Et fi putas equum ut cum tot Orthodoxis cedar Ecclefiæ fenatus totus tibi novo Propheta furgenti , cedere debes & aliis qui poſt te furgunt. Hac argumentando tantum dida funto. Sed perfequar orationis tue curfum. Si Scriptura, inquis, obftara vel ambigua efè, quid illam opns fait nobis divinitus tradi! An non fatis [fumus obfenri & ambigui, nifide colo nobis augeatarob(curitas, & ambiguitas, & tenebra? Hæc ita dicuntur, quafi dicam: omnem Scriipturam effe obfcuram aut ambiguam, cum illic fatear F ele thelaurum eterna certiffimaque veritatis, fed qui jalicubi retrulus fit, nec pateat quibuslibet. Nec ideo |Sol obfcurus elt, fi nubibus opertus non appareat, aut fi lufciofus in clara luce caliget. Quanquam:hec omnia ti(bi dicuntur extra controverfiam, agebam de que {tioni(bus perplexis, quæ nafcuntur è facris Litteris, aliter atque aliter interpreratis. Hic erat proferenda certifima tua lux, quæ coargueret totius Ecclefiæ cæcitatem, Nam quod cavillaris lucem hanc femper occultatam fuiffe in Eccleſia, quæ later nec habetur pro Ecclefia , ut hoc tibi Tom. IX. Nannz doA C D E
