Page 32 [32]
1291 Des:
ERASMI 1292
fatine effe, f apud imperitam muttitudinens cum Paulo
nihil (ciremas nifi Fefum Chriftum, © hunc cructfixum,
ridefqué nos fi credamus Pas/um apud Corinrhios nihil
aliud docuifle ni has fyllabas, Chrifi eft crecifixms :
que fi alius, Lathere, diceret, merito cavillator voca¬
retur. Sed quam es hic inepte falfus, tam in altero es
impudens aflertor , contendens Chriftam crucifixum
omnia retrufa, omnes queftiones, omnia tua dogma¬
ta complecti, omnes Chriftianos efle perfectos, quos
Non oporteat quicquam celari myfteriorum, fed Ju¬
dæos effe pueros,ab his recondenda myfleria. $i Chri¬
ftianis veluti perfectis nihil eft celandum, cur Paulus
ait fe habere fapientiam, quam loquitur inter perfe¬
ctos occulte, cujus non putet Corinthios effe idoneos
auditores, quod adhuc eflent carnales, cur non omni¬
bus Chriftianis communicavit ca quæ audivit raptus in
tertium cœlum? Cur Galatas fovet late, differens fo¬
docuifti, verbum Dei efle prædicandum omni creatu¬
ræ, nunc fateris Judæos non effe capaces hujus fapien¬
ro tibi repugnas, in altero fortiter affèveras quod ne¬
mo crediturus eft, videlicet quod quicunque docet fe¬
Jam crucifixum, fimul doceat, quicquid de libero ar¬
bitrio, de præfcientia, de futuris contingentibus, de
neceflitate rerum omnium differitur. Similiter & in
tertio reclamabitur tibi, cum ais omnes Chriftianos ef¬
fe perfectos.
Poft he in ipfo difputationis veftibulo, mira co¬
pia, parique vehementia, traétas quod è vobis cupie¬
bam doceri, quibus argumentis nobis poffit fieri certa
fides , te cum paucis vera docere, cum cæcutierint tot
Ecclelia Doctores, tot Academix ,tot Concilia, & tot
Pontifices, &c. cum Scriptura fit utrique parti com¬
munis. Hunc nodum utinam poffis rete diffolyere!
Nam id fæpenumero tentavi cum tuis, neque quen¬
quam adhuc inveni qui potuerit. Fateor ingenue, tor¬
fit hic ferupus ferio animum meum: & fi cupis, ut
dicis, carifimum fratrem lucrifacere, nihil prius eft
faciendum, quam ut hanc remoram amoliaris, patiar
conyitiorum tuorum colaphos & alapas, modo preeftes
quod cupio. Longum fit hic repetere meam oratio¬
nem fuper hac re, relegat qui volet locum in Diatri¬
ba. Nunc vide quam non abfolyas quod miro calore
fufcepifti. Statim calummniaris, quod prefatus me in
hac difputatione non ufurum Orthodoxorum aut Con¬
ciliorum preefidiis, fed tantum auétoritate Scripture
divine, quo vitem fruftraneum laborem apud cos qui
nihil admittunt præter facras Litteras: ingenue fateor
effe verum. Nec utor illis, nifi forte alicubi in enar¬
ratione Scripturarum: nam meam expofitionem pro¬
tinus rejeciffes, prius quam audifles totam. Praterea
quod non judicem eos Scriptores prorfum inutiles ad
judicandam caufam, non inficior. Ut enim primam
auctoritatem tribuo Litteris divinis: ita non ad{pernor f
quid tanti viri contulerunt ad intelligentiam facrorum
Voluminum, etiamfi non nefciam, illos ut homines
alicubi labi. Nec video cur ifta putaris dicenda, nifi
forte hoc credis impium ac blafphemum aliquid tribue¬
re Doctoribus, quibus tantum auétoritatis tot jam fecu¬
lis detulit Ecclefa Catholica, quorum teftimenia ne tu
quidem gravaris citare quoties commodum eft. Cæ¬
terum quod eam collationem ad te totam proprie tra¬
his, inique facis, cum ego te nominatim exceperim,
ne viderentur in te omnia dici, que dicebantur in
quofdam mihi propius notos. Numero, dignitate, &
auctoritate, atque ctiam tempore, vos inferiores efle,
res ipfa loquitur. Eruditionem, ingenium, fpiritum,
fan&imoniam fic illis tribui, ur vobis non detraxerim:
& odiofam morum vitæque comparationem vitavi, ne
quem offenderem. Quare nihil ad rem attinebat hic
te meminiffe vite tue, cum ego vitam tuam ne yer¬
bo quidem unquam attigerim. Nec fum tam impu¬
dens, ut hominis ignoti vitam infeĉter, nee tam inci¬
B
C
D
F
ac domus latebras in medium adferam , etiamfi qua
{cirem reprehendenda. Sic & alias deprecaris avaritiæ
gloriaque fufpicionem XwrAoyovk&@-, cum nullus ac¬
cufet. In iftis enim patiar te Deo caufam dicere, cui
ftas aut cadis. Quod fi nominis fplendor, fanétimo¬
nia, dignitas, auctoritas eorum, quos tibi oppono, fie
aliquando movit animum tuum, ut itidem effes affe¬
Cus atque ego nunc fum, planeque defperares poffe
labefactari tor modis communitam auétoritatem, ran¬
to debes equior effe mihi, qui ut minus fapio, ita mi¬
nus audeo. Teque obfecro, ut oftendas nobis, quibus
rationibus iftum fcrupum tibi ipfi ex animo excuffe¬
ris, tantamque conceperis fiduciam. Tu quidem ap¬
pellas judicem Deum, teftatus finceritatem tuæ con¬
ſcientiæ: verum hoc agebam, ut indicares unde no¬
bis conftare poffet, efle vera quæ tui fibi arrogant,
præfertim cum videamus eos qui pari contentione fibi
vindicant fpiritum , tantis de rebus tam atrociter inter
fefe diffentire. Qui facile credit levis eft corde: me¬
ritoque in nobis defiderares virilem conftantiam, fi te¬
mere deficeremus ab univerfa Ecclefia Catholica, nif
res effet nobis certiffimis argumentis comprobata. A¬
lioqui metuere debebas, ne parum firmos haberes di¬
fcipulos ; fi tam facile reliétis Do&oribus prifcis, in
tuam fententiam iremus. Nec enim hifce commoveor
convitiis, Nihi! es nifi vox. &, Quid autem fit offenfio
Spirits, quid miracula, quid fanttimonia, bec tria fi
À te requiram , quantum ex litteris & libris te novi, im¬
perttior & iguorantior videris, quan ut una [yllaba queas
offendere : modo tu (cientiffimus omnium doceas nos
quod fcire cupimus. Sed videris mihi, Lathere, fimi¬
lis plagofis quibufdam litteratoribus, qui cum teneram
ætatem erudiendam fufceperint, cædendo, jurgando,
convitiando bonam temporis partem confumunt. Per
tuam omnifcientiam, ut videtur, non licebit uti re¬
ceptiffimis vocabulis, adeo ut nec ficus liceat appella¬
re ficus, nec ligonem ligonem. Et arbitror te tam
{cite definiturum quid fit {piritus, fanétimonia, mira¬
cula, ut declares in Ecclefia nec effe fpiritum, nec
fan&imoniam, nec miracula.
Quomodo Apoftoli declararint fpiritum fuum, non
cognovi nifi ex Aĝis Apoftolorum, & ex Euangelio ,
nifi quod in illorum“ litteris videtur mihi fpirare fra¬
grantia quædam fanéti Spiritus, quam in multorum
{criptis non invenio. Ex iifdem litteris cognovi mi¬
racula ab Apoftolis edita, & lego fequentibus fignis à
Deo confirmatum illorum fermonem. Nec aliis vefti¬
giis deprehendo fpiritum, fan&imoniam & miracula,
in aliis probatis viris. Spirat quiddam in illorum li¬
bris longe infra Apoftolos, quod {piritum & fanétimo¬
niam illorum declarat. Deinde vitam & miracula di¬
dici ex hifloriis, quarum auétoritatem apud me con¬
firmar Ecclefie conſenſus, qui memoriam illorum tam
religiofe colit. Adverfus tot argumenta, non multum
haber ponderis proverbium in Scholis jaétatum, Afal¬
tos in terra pro fantlis haberi, quorum anima fent in in¬
ferno. Hoc diétum cum tu è trivio hauferis, tamen
mihi paulo ante exprobraras, quod multa loquar ex
ufu & publicis fermonibus accepta, quæ mire frigeant,
f ad judicium confcientiæ vocentur. Atqui illud age¬
batur ,ut quoniam nobis, quibus non eft donata difere¬
tio fpirituum, non conftat de veftra confcientia, ra¬
to queedam oftenderetur, quo poffimus-tuto fidere ve¬
{tra do&rine, reje@a ea quam tanto confenfu fequu¬
tus eft orbis Chriftianus, è tam multis, tam doétis,
tam celebribus viris traditam. Ex hoc nodo multis
modis conaris elabi. Primum negas quenquam Vete¬
rum edidiffe miracula in nomine liberi arbitrii, fed in
nomine fef Chrifi. Atqui paulo ante nos docueras,
hoc nomen Fef Chrifti compleéti etiam hæc dogmata
quæ,tu nunc doces. Unde confequitur, ut quifquis
edidit miraculum in nomine Jefu, credens cum illius
gratia fimul operari liberum arbitrium, in nomine li¬
beri arbitrii miraculum ediderit. Nec ego doceo libe¬
rum