Page 611 [611]
1217 DE LiBERO ARBITRIO COLLATIO. 1218
pertinent ad eternam falutem? An tantum patiatur ab A [enim interpretabuntar plerique. Sunt enim ferme mor¬
agente gratia? An quicquid facimus,, five boni, five: talium ingenia crafla & carnalia, prona ad incredulita¬
mali, mera neceflitate faciamus, vel patiamur potuss| tem, proclivia ad {celera, propenfa ad blafphemiam,
Sunt quedam que Deus omnino voluit nobis ele igno- | jut non fit opus oleum addere camino, Itaque Paulus
ta, ficut diem mortis, & diem extremi judicii, Noa) |tanquam prudens difpenfator fermonis divini, frequen¬
eſt veſtrum noffe tempora vel momentas que Pater poſuit in| |ter adhibita in confilium charitate, mavult id fequi,
fua poteftate, Adorum y. & Mares xt. De die autem il-\ \quod expedit proximo, quam quod ex fefe licet: &
La vel hora nemo [cit neque Angels in clo, neque Filius , habet fapientiam , quam Joguitur inter perfectos, inter
aiſi Pater. Quædam voluit nos ferutari, fic ut ipfumin infirmos nihil judicat fe fcire, nifi Fear Chriftum , &
myftico filentio veneremur. Proinde multa funt loca in| |hunc crucifxum. Habet Scriprura ſacra linguam fuam,
divinis Voluminibus, in quibus cum multi divinarint,] \femet ad noftrum fenfum attemperans. Mlic enim ira¬
nullus tamen ambiguitatem plane yefecuit: velut de} {{citur Deus, dolet, indignatur, furit, comminatur, odit,
diftinGtiene Perfonarum: de conglutinatione nature rurfus miferefcit , pæniter , murat fententiam , non
re diving & humanæ in Chrifo: de peccato nunquam) B quod hujufmodi mutationes cadant in naturam Dei,
pur. mittendo: Quædam voluit nobis efle notiflima, quod fed quod fic logui conveniebat infirmitati tarditatique
xx genus funt, bene vivendi præcepta: Videlicet hic eft} |noftræ: Eadem prudentia decet illos, opinor, qui dif¬
Rom. x fermo Dei, qui neque petendus cft e ſublimi conſcen-| |penfandi fermonis divini partes fufceperunt, Quædam
fo cœlo, neque e longinguo importandus tranfmifle| {ob hoc ipfum noxia funt, guod apta non fint, quem¬
mari, fed prope adeft in ore noftro & in corde noftro.| |admadum vinum febricitanti. Proinde tales materias
Hxc omnibus edifcenda ſunt, cætera rectius Deo com- fortaffis tractare licuerat mm colloguiis eruditorum, aut
mittuntur, & religiofius adorantur incognita, quam) ctiam in Scholis Theologicis, quanquam ne hic qui¬
difcutiuntur imperveftigabilia. Quot examina quæſtio-| | dem expedire putarim , ni fobrie fiat; caterum hoc
num vel contentionum potius nobis peperit Perfona- genus fabulas agere in theatro promifcure multitudinis,
yum diftinGtio, ratio, principii, diftinétio nativitatis & mihi videtur non folum inutile, verum ctiam pernicio¬
proceffionis? Quas turbas concitavit in orbe digladiatio) |fum. Malim igitur hoc effe perfualum in hujufmodi la¬
de conceptione Ssoréwe Virginis? Quafo quid ba&enus! 3|byrinthis non effe terendam, ætarem aut ingenium,
his operofis queftionibus profectum eft, nifi quod ma-| “(quam Lutheri dogma vel refellere, vel aflerere. Hxc
gno concordia difpendio minus amamus, dum plus fa- verbofius præfatus merito Videar, nifi pene magis ad
75 volumus fapere ? Jam funt quædam ejus generis,) (rem pertinerent, quam ipfa difputatio, —
ut, etiamfi vera effent & {ciri poffent , non expediret Jam quando Lutherus non recipit auctoritatem ullius
feriptoris , quantumvis approbati ,, fed tantum audit
tamen ea proftituere promifcuis auribus. Fortaffe ve- F i
rum eft, quod folent garrire Sophifte, Deum fecun- |Scripturas canonicas, fane quam libens amplectar hoc
laboris compendium. Cum enim tum apud Græcos,
dum naturam foam non minus effe in antro fcarabei, ndiun ) D
ne quid dicam obſeœnius» quod iftos tamen non pudet ae apud LARE innumeri fint, qui vel ex profeſio,
dicere, quam in cœlo, & tamen hoc inutiliter difpu-| |vel per occafionem tractant de Libero Arbitrio, non
taretur apud multitudinera. Et tres eſſe Deos, ut ve- mediocris negotii fuerit ex omnibus colligere, quid
re dici poflit juxta rationem Dialcérices,, certe apud quifque pro Libero Arbitrio, aut contra Liberum Arbi¬
multitudinem imperitam magno cum offendiculo dice-|' rium dixerit , & in explicandis fingulorym diétorum
retur. Si mihi conftaret, quod fecus habet hane con- Dyfenfibus aut diluendis confirmandifve illorum argumen¬
feffionem, qua nunc utimur, nec fuiſſe inftitutam aj, \tis, prolixam ac moleftam operam fumere , apud Ze¬
Chriſto, nec ab hominibus potuiffe inftitui, & ob hoc p therum & hujus amicos etiam inanem, præfertim cum
non exigendam a quoquam ; item non requiri fatisfa- illi non folum inter fefe varient, verum etiam iph fibi
&ionem pro commiffis: vererer tamen cam opinionem | [non fatis conftent aliquoties. Et tamen illud interim
publicare » quod videam pleroſque mortales mire pro- Lectorem admonitum velim, fi Scripturae diving teftiz
_ |moniis ac folidis rationibus videbimur cum Lathero pa¬
penfos ad flagitia , quos nune utcunque cohibet , aut D i o
certe moderatur confitendi neceflitas. Sunt quidamcor-| |ria facere, ut tum denique fibi ponat ob oculos tam.
numerofam feriem eruditiffimorum virorum , quos in
porum morbi, qui minore malo tolerantur, quam tol-|, I x
luntur , veluti fi quis in calido fanguine trucidatorum hune ufgue diem tot feculorum confenfus approbavit :
infantum lavet, ut lepra careat. Ita funt quidam erroz) |quorum plerofque, præter admirabilem facrarum Lit¬
res, quos minore pernicie diffimules, quam conyellas,j |terarum peritiam, vitae guogue pietas commendat: gui¬
Paulus novit diferimen inter €a qua licent & ca que dam etiam doctrines Chrafit , quam fcriptis defenderant,
expediunt. Licet verum dicere , verum non expediti p fanguine Reimer ae tn quales funt apud
apud quoflibet, nec quovis tempore, nec quovis mo- Græcos, e A si Ole al; LE
do. Si mihi conítaret in Synodo quippiam perperam) fs Damaſcenus » Theophylattus: apu atinos, Tertullia¬
‘fuiffe conftitutum aut definitum, liceret quidem verum| #45, Cprianuss Arnobius, Hilarius, Ambrofius Hiero¬
profiteri, at non expediret, ne malis præberetur anlaj |aymus, Auguſtinus, ne recenfcam interim Thomas, Sco¬
‘contemnendi Patrum auétoritatem, etiam in his que) (toss Durandos , Capreolos , Gabrieles, eEgidios, Grego¬
pic fanéteque ftatuifent : mallemque dicere , fic illis rios, Alexandros: on argumentando vim & ar¬
tum pro ratione temporum probabiliter vifum fuiffe,| |gutiam non arbitror cuiquam ele pror Renan
quod tamen præſens utilitas fuadet abrogari. Fingamus) dam: utque interim oo tot Academiarum; on¬
igitur in aliquo fenfu verum effe , quod docuit Wicle- ciliorum , ac fummorum Pontificum aior ptem. A
vas, Lutherss afferuit , Quicquid fit a nobis, non libero \teraporibus Apoftolorum ad hune ufque diem, nullus
bitrio y fed mera neceſſitate fieris quid inutilius quam adhuc Scriptor exftitit, qui in totum tolleret vim Li¬
F í -adoxon evulgari mundo ? Rurfum fingamus efe) |\beri Arbitriî, preter unum) Alazichanm & Foannem Wi¬
O fenfum aliquem guod alicubi feribit Angu- F \clevum, Nam Lago Pa Re ey
finis, Deum e bona & mala operari in nobis, & ſua cum his ſentire, eo ou mu ae habet apu
bona opera remunerare in nobis, © ſua mala opera punire Theologos ponderis, Manichaei vero dogma cum jam
ia nobis: quantam feneftram hæc vulgo prodita vox olim magno totius orbis confenfu explofum fic & cxfi¬
gs a PA aperiret ad impietatem? præfer- bilatum , tamen haud fcio an minus inutile fit ad pieta¬
SO mortalium tarditate , focordia, malitia, &| jtem, quam P Ille enim pe malaque opera re¬
ad omne impietatis genus irrevocabili pronitate? Quis| (fert ad duas in homine P de tamen, ut opera
AE. fuftinebit perpetuam ac laboriofam pugnam bona debeamus Deo propter con litionem , & interim
oe ca nem fuam? Quis malus ftudebit corrigere adverfus poteftatem tenebrarum relinquit caufas implo¬
adver So > Quis inducere poterit animum, ut Deum} |randi opem, conditoris, qua provećti levius peccamus,
RS st ex toto corde, qui Tartarum fecerit xter-| |& facilius operamur bonum, Wiclevus autem omnia re~
E ferventem, Ut illic fua noalefacta FOOL fe P maan em » quid relinguit vel pre¬
in miferis , ‘quafi fuppliclis hominy dele&etur? Sic! |cibus no 2 a ee atu è ae lg