Non in¬
telligit
quod
carpit.
confitatorem. Qui tandem evidenția infelix , quæ/A
ipſe gui carpit non intelligit ? Zis, inquit 5 Monachi¬
flitutumque illius non eſſe pictatzn, [ed hiftrionicam & lu¬
dicram q samdam arem, e medio tolleadam. Quo ma¬
gis hæc exagpcrat verbis Piys, quo refpondet accura:
tus, hoe magis iis gui noftra legunt ridiculus eft, non
aliter quam in Kanucho Terentranza Laches irrumpens
in ædes Thardrs. Sed ille ſoli Pythia movit cachinnos,
hic fe toti orbi propinat deridendum. Non irafcor
Pio, fed illius vicem erubefco , cujus nomine talia
produntur excufis libris: illis indignor, qui homini cre¬
dulo, &, ut apparet , gloria cupido, verba non intel¬
leGta protraferant in manam. Et hic eft qui fingulas
operum meorum voces & fyllabas expendit confertque
ad unguem. Hic eft qui negat opuslegere meas Apolo¬
gias. Arqui fi cas legiffet, non fe propinaffet ad hunc
modum eruditis omnibus deridendum.
Indidem decerpit hee: Cum una Chriftianorum fit Re¬
ligio, dicere religiones varias non multum abeft a blafphe¬
mia. Bx hoe eft vere fcindere Chriffi tunicam inconfu¬
tilem. Nunc dicunt qui Religiofi vocantur, 70s Reli¬
giofi: & fi quis percontetur de co, qui Monachifmum
profeflus non fit, ef ne Religiofus? non efi, inquiunt:
hic contumeliofi in proximum, illic arrogantes. Si eft
una fides, unum baptiſma, unus Spiritus, una Eccle¬
fia, unus Deus, qui hæc velit feparare, nonne effet) C
blafphemus & feindenet Chrifi tunicam inconfutilem È
At hee omnia comple&itur Chriftiana Religio. Sed!
per Religtones intelligunt vivendi formas , {cio 5 fed quis
Veterum aufus elt dicere Religiones de confortio Chri¬
{tianorum loquens ? Ecclefias dixit Paulus y plures fides,
non dixit. Donemus ut ipli fe vocent Religiofos, quem¬
admodum dicunt fe mundo mortuos, cur alios negant el¬
fe? Quanquam quid hæc faciunt ad ftatum Monacho¬
rum, cum de voce modo perperam ufurpata fit difce¬
ptatio ?
Ex Epiftola ad Volziam hac detruncavit: Zils vi¬
vunt in otio & aliena liberalitate faginantur, in commune D
poffidentes quod illis civra fudorem obvenit. Nihil interim
dicam de vitiofis. Contuli Monachos cum civibus, figni¬
ficans non tam multum intereffe quam ifti volunt. 440¬
nachi vivunt in otio & aliena liberalitate faginantur y ini
commune pofidentes quod citra ſudurem illis obucnit, nihil
enim interia dicam de vitiofis. Sed inibi fequitur, quod
omifit Pius: Ifi, hoc eft, cives , quod fua pepererunt A
dufria, pra fuis quifgue faculratibus impertinat egentibus.
Non damno Monachos quod aliena liberalitate fplendi-|
dius vivunt quam ipfi Cives , |
fed alteros cum alteris]
confero, At negas, nguit, te logui de vitiofis, fateor.|
Ergo de probis, non inficior, ut nunc quidem funt ho-|
mines, fed probos cum probis confero. Nam fide vi-}
tiofis fenfillem, non dixiffem fagizanzur, fed lafcivinnt |
inguini & Veneri indulgent. Sed orant , mquit, Monachi.
Verum orant & pii Laici, etiam cum non orant, dum
uxorem ac liberos induftria alunt fuz, dum recte fami
liam inftituunt,, dum faum fraudant genium, ut e
impartiant egenis. Palem civem confero cum Mona¬
cho. Similiter civitatem bene moratam, obtemperan¬
tem Epifcopis & Magiftratibus, in qua juxta Ariftote¬
lem mutua charitas faciat ulum rerum ommum com:
munem , confero magno Monafterio. Confero , in-|
quam, non æquo, neque dico nihil intereſe, fed non |
adeo multum. Porro rationes, quibus nune quidam ex- >
aggerant illa vota, quæ baptifmo quoque præferunt,
Monachoram dogmata funt, non articuli fidei. Nec al
rem faciunt que per locum communem multa comme-|
morat de mirabili vita prifcorum Monachorum ,& mun-|
danorum malitia, quandoquidem ut illud Monachorum
genus jam olim defiit, ita mundi fatus nunc longe alius
eft quam tum erat. Nulla feevit Ethnicorum perfecu-|
tio, non paganico faftu paganicifque deliciis tument au¬
lici. Citius liceat inter Laicos efle vere pium, quam)
inter Monachos. Ego horum temporum Monachos,
& Laicos confero, non vite genera.
4 Ex Epiftola ad Abbatem Fal i
U M. 1150
competat in Abbatem. Sunt autem hujufmodi: Ze
hac extemporals feripiinneula pro mea virili, ut fanttam
tuum propofitum promoverem, id quod co fect maturins,
quod nonnihil memerem , ne in iud fuperfitiofum Mona¬
chorum genas incideres, &e. Quid aurem piaculi eit fi
amicum admoneo, ne fibi inexploratus temere femet
in vitæ genus conjiciat; unde poft fruftra conetur cx¬
plicari? Dererrer, inquit Pius, a fufcipiendo Monachifmo:
Falfum eft , a pracipitando deterneo. Declarant hoc
Enchiridit verba que feguuntur: Ad qued equidem ur te
non adbortor , ita nec dehortor quidem. Quid igitur ad¬
moneo? Ne fe præcipitet in gregem improborum aut
fuperftitioforam Monachorum , quos inibi depingo 5
cum ajo y qui partim quefiui fervientes fuo, partim ingenti
zelo, fed non: (ecundum fcientiam , cireumsennt mare &* aria
|dam. Er foubi naii fuzvint hominem a vitiis ad meliorem
vitam jam refipifcentem, eum illico improbiſſimis hortamen=
tis, minis, blanditiis in Ddonachatum conantur detradere,
perinde quafi cxira cucullar Chriftianifmas non fit. Deinde
ubi (crupulis meris & inextricabilibus (pinis pettus illius ex¬
pleverint, ad humanas quafdam traditiunculas adfringune.
Si Pius negat ufguam tales efe Monachos, illico confus
tabitur exemplorum myriadibus. Sin funt heu nimium
multi, reéte monui amcum ut tales fugiat, & fi pla¬
cet coenobium, vere piis femet adjungat. Sequitur enim :
Ta quibuſcungue vero deprependiris veram imaginem Chri¬
{tis cum his te copula. Vides Leétor, quid fit ex locis
decerptis calumniam ftruere:
Adfertur ex prafatione ad Volzinm: Qualo te quid alind
ef civitas, quom magnum Monafierinm< Bt rurfus: Car
fie avchamus Chrift profeffionem, quam ille latiffime volust
patere? Ac mos: Fam non ef quod metuant; ne noa pro¬
pagetur Effenorum genus, 1m tanta ingeniorum varicrite ,
qua fit, ut nihil fit unquane tam abſurdum quod non éx¬
petaur a multis. Hic Pius, Deteflaris, inquit, injlitutum
veterura folennium, cum ais, cur fic arthawus profeffionera,
quara ille latiffime voluit patere? Quam male meriti fune
de nomine Pi, qui tamindoétas nænias illi iuggefie¬
runt? Num ibi deteftor inftiturum Monachorum? Imo
taxo quofdam arrogantes Monachos, qui cæteros vix
habent pro Chriftianis. Sic habent mea: Er tamen bi ob
cultum neſcio quem tantum arrogant ſivi fanétimonia, utca¬
teros pra fe non habeant pro Chriftranis. Cur fic arttanzas
Chritti profeffionem, q1am tlle latiffime voluit patere? Hic
quorumdam Monachorum faftus retunditur, non dam¬
natur inftitutum. Nam pii Monachi fe nulli Laico præ¬
ferunt, fed omnes pie viventes in Chriffo venerantur y
ac ſibi preponunt. Efenas appello {uperftitiofos preter
impurum coelibatum nihil habentes fanétimoniæ, at
qui tales {ant maxime infidiantur adolefcentulis.
Indidem refert ; Nufquam decrunt adolefcentes rerum 6
imperiti, quos in nafam illettent &c. Que hic refert, in
{uperftitiofos Monachos diéta fant, qui obid indignan¬
tur oftendi quibus in rebus fita fit vera pietas, ne pau¬
ciores thynni confluant ad vivaria. Illos per ironiam
placo: Si nihil quaerunt nifi turbam qualinmenague Mona¬
chovuza , femper erunt quos illiciant malis artibas. Quid hoc
ad pios Monachos, qui talia deteftantur ?
Sed peigit contexere fua fragmenta ab operis fuppe- 7
ditata ex Erchiridii canone quinto. Nam illi Pi non
indicaverunt locum: Quod vigilias, quod jejania > quod
ilentia, quod preculas , quod reliquas id genus olfervatio¬
nes non pravereunt , nihil moror, in fpiritu noa credam cos
ambulare, rifi videro frutkas fpiritus. Quid illis verbis in+
dico ? non ftatim cos ambulare fpiritu, gui jeju¬
us ſpiritus. Qui? gaudium, pax, &e. imo fi adfint
fructus carnis, quos ibi commemoro, quid hoc fermo¬
ne verius? i
Attexit his, quod ex intervallo fequitur: Noz ego 8
nanc loquor de his Minachis, &c. Sed omifit quæ inibi
dicuntur: Quos ipfos tamen offendi non oportet hoc ferma¬
ne, qui vitia notat, non homines. Ac mox: Negue clam
plurimas, qui litteris & ingenio adjutis
ſpiritus myſieria degultarunt. Hæc verba declarant me non
vel ob fimplicitatem, vel
ob