rI4I
Sed a quibus ex{pe&abimus Evangelii confilia, fi ea
nihil ad illos pertinent, qui peculiariter in Chrifi &
hæc bella, que hactenus vidimus, prorfus ethnica
(unt; Moria dicit bellum effe rem adeo tetram, ut il]
li nihil conveniat cum Chriſto. Sed non eft abſurdum
enthymema, Chriſtus #2944 bellavit, imo juſſit Pe¬
trum recondere gladium, ergo non convenit Epiſcepis Chri¬
fi vicariis bellare. Item: Petrus fummi Pontificis typum
gerens arguitur y quod Domini vitar tentarit gladio de¬
fendere, multo minus convenit Petri ficceffores pro divi¬
tiis ac ditione fumere arma. Non defuiffent Morte entby¬
memata, fed tum aliud agebat. Ea cum difputabi
Sorbona, tum diftinguet quæ hîc ante diftinxit Pins, &
concludet paupertatis exemplum ad folos Monachos
pertinere. Addit pro facultatibus Sacerdotum acrius
pugnandum, quam pro Laicorum, quod & potioribus
rationibus partæ fint, & ad meliorem ufum conftitu¬
tæ. Periculum igitur eftne damnentur Sacerdotes , quod
tam fegniter dimicant pro bonis fuis. Sed aliud eft ha¬
bere divitias, aliud congerendis opibusinvigilare. Nec
babere fimplex eft, alius fic habet, ut magnam feli¬
citatis parcem , alius habet tanquam non habeat. Ve¬
rum hæc extra caufam mihi dicuntur pro Moria, cum
illa nec bella , nec opes Sacerdotum damnet fimpli¬
dore dignum.
Sed hactenus levicula tra&tavit Pigs, nunc venictur
ad vitalia. Moria damnat indulgentias Pontificias, &
hoc eft unum ex improbatis Luther dogmatibus , ut
patet cx Bulla Leonis decimi. Hic vero tenetur Era¬
fimus medius, hinc liquebit uter noftrum fit mendax.
Primum refpondeo , fi mihi defendendum cft quic¬
quid dicit Moria, multa illa loquitur paganice de Diis,
multa laudat vituperanda , ut adulationem & ebrieta¬
tem, denique feipfam.
ria hac.in parte peticlitari. ‘Tantum hoc præfabor,
Theologos nulla in parte minus iniquos effe Luthero ,
quam in damnatis indulgentiis, adco ut Parifienfes hunc
articulum prætermilerint : tantum qui præfatur , ait
illum multa falfa fcribere de indulgentiis, quæ fint illa
non explicans. At iple audivi Carmelitam TT) heologum
Lovanienfem, qui Leonis Bullam emulgavit, ita loquen¬
- tem apud populum , De indulgentiis ncc nos maltum cu¬
ramus, Nec eft contra auctoritatem Pontificis, quod
eft pro veritate & falute gregis Chrifli. Si nihil va¬
lent indulgentie , & talibus fucis decipitur populus,
quxfo utram Pontificii commodi habenda eft ratio ,
an confalendum tot hominum faluti ? Quid Theologi
{entiant de indulgentiis, quales {epe vidimus proponi ,
fatis in aperto eft. At hæ indulgentiæ , quarum me¬
minerunt Decretales, & vetera Diplomata, nihil aliud
erant , quam relaxatio pæœnitentiæ ab hominibus in¬
di&te, quam ipfam tamen yolunt effe moderatam, nec
indici nifi ob neceflarias caufas, velut ad exftruendam
Bafilicam ubi nulla eſſer. Poft exftiterunt , qui re¬
Jaxant Purgatorii poenam 5 qui prescipiunt Angelis
Dei, ut animas pretio redemptas devehant in coelum.
Dominicani quidam hæc nimis adulanter & impuden¬
ter, ac prope dixerim blafpheme jaétantes apud, popu¬
Jum, excitarunt Lutherum, Ut proponeret aliquot pro¬
pofitiones difputandas. Quibus fic refpondit Prieras,
ut exarferit incendium. Er ante Moriam a compluri¬
bus reclamatum eft condonationibus Pontificiis, faltem
cx parte. Sed nihil horum attigit Moria. Tantum
incefit fi@as condonationes 5 fictas autem appellat,
vel furreptitias nec reéte conceflas , vel fecus quam
oportet acceptas: Pontifex enim cas tradit confeflis
& contritis 5 vulgus putat dato nummo partam inno¬
centiam , cum de mutanda vita non cogitet, Hoc
{entire Aforiam totus Orationis tenon angut: ipfa ctiam
verba, quæ ad calumniam decerpta refert Pius. Ait
enim : Hic mihi puta negotiator aliquis aut miles,
abjetto ex tot rapinis unico nu
vamulo , univerfam vita ler¬
nam. femel expurgatam pital, totque perjuria , tot libids¬
es tor ebrictates , tot TINAS
tor cades C7 impolturas y
II42
A tot perfidias, tor proditiones exifimat velut ex patto redi¬
| msi > & ita redimi, ut jam liceat ad novum fceserana or¬
bem de integro reverti. Hic Moria. Quibus perfpicuum
cft a Moria non damnari fimpliciter indulgentias , fed
cos qui fecus proponunt aut accipiunt quam oportet,
Unde hic fruftra triumphat Albertus ,quafi convicerit
Erafmam cum Luthero confentire in dogmate improba¬
to. Nam Lutherus non folum aliter , verum etiam
aliud loquitur de condonationibus quam Moria.
A Divis diyerfis diverfa peti idque certis regionibus
non pertinet ad negotium fidei. Nec hoc tamen fim¬
pliciter carpit Aoria, fed quod ab illis petant non falu¬
taria, verum affectibus accommoda. Ábſir autem ut
ginis, fed hoc notatur quod vulgus hominum pene plus
illi tribuit quam Filio, & fi quorumdam fuperftitionem
refpicias, pens adverbium redundat.
_ Ne anathemata quidem damnat Moria, fed jocatur
inter illa nullum efle pofitum ab co qui e ftulto fatus
fit fapiens. Et ad hoc ludicrum ferio refpondit Peas.
Sed ingentem invidiam mihi movet ex conclufione
Moria, que dicit omnem Chriftianorum vitam iftiuf¬
modi delirationibus undique fcatere. Quid apertius?
Quid adhuc requirimus teftes? Audiftis blafphemiam ,
omnem Divorum cultum appellat delirationem. Imo
præter meritum Morie ftruitur calumnia. Qui hoc ani¬
mo currunt ad regionem quampiam, quafi Divus ille
non poflit idem præftare alibi, qui plus tribuunt ma¬
tri quam filio, qui petunt a Divis non petenda, his
Moria tribuit delirationem. Nec ad hæc tamen proprie
pertinet conclufio , fed ad' alia multa que preecefferunt,
de fuperftitiofo cultu Divorum , de magicis preculis,
aliifque fimilibus: ca diffimulat nofter Ps, non ne in
immenfum crefcat volumen, quam caufam ille fubinde
pretexit, fed ut fit locus calumnize.
Quxfo per Mufas, nonne haétenus recenfuit nobis
ex Moria preciaras heevefes? Superett blafphemia in
Chriſtum: quia Moria dicit Chriſtum deleétatum ftultis;
& odiffe fapientes. Si prius hic diftinxiffet ftultos hu¬
jus mundi a ftultis apud Deum, & fapientes hujus mun¬
dia fapientibus apud Deum, fateretur fententiam elle
maxime Chriftianam: & tamen hunc locum ingreflu¬
ra Moria, deprecatur verborum invidiam. Rurlus ci¬
tatura Scripturarum reftimonia detorta ; preefatur fe ci¬
taturam xdv mpos tros. Hic fi quis dicit non effe jocan¬
dum verbis facræ Scriptura, fateor inepte faétum, fed
quod a multis fit citra calumniam. Caterum ad hunc
locum abunde refpondi Martino Dorpio, quæ Epiftola
cum fit adjunéta Morie, demiror quare Prus gravatus
fit legere priufquam ifta fcriberet. Quanquam quid opus
illis, cum Maria ipfa diligenter depellat omnem ca¬
lumniam. Proinde exaggerationes illæ de fpecu Plato¬
po de Juliano X Porphyrio, nihil aliud revera fant,
quan frigidæ calumniæ, mihique perfuadeo Pinm fibi
difplicuiffe cum ifta feriberer, aut quod magis fufpicor
ab aliis fcripta legeret. Ncc illi faccenfeo, {ed miferet
me hominis, qui tantum opera poluerit in negotio
nec Jiberali, nec amæno, nec doéto,, nec utili,
nec pio.
Concludam igitur Pisz nihil adhuc omnino probale
que toties tam multa , tam atrocia, tam magnifice
promiſerat. Sed Morie utcunque donat, fi quid ftulte
dixit. Nunc pollicetur horrenda fe demonftraturum e
libris meis, homo femper in proponendo ferox, nunc
etiam in concludendo, in probando dormitans ac dilu¬
tus. Vide an non hæc fiot infignia mendacia qua: pol- R
licetur, nullum effe fere libellum meum, quo non de- fren.
traham ceremoniis, ac facris Patrum traditionibus ,
Monachorum inflitutis, quo non expungam fufpicien¬
dum Theologorum Ordinem, Sacerdotes non incel
fam , Præſulum ac Pontificum dignitatem non dilace¬
rem, facramentis quibufdam fidem & audtoritatem non
detraham, confuctudines ab Ecclefia receptas non con»
demnem, bona opera merito non deftituam, Religio¬
nis dogmatibus aut Ecclefiee inftitutis, Divorumque
cultui, ac Deiparæ Virginis venetationi non detraham ,
‘votorum fufceptionem non damnem,Scripturafque non»
N Tom, TX. (Cece nullas