ns quit, valla ratione , fid non prefentanenm, non paratum
effe remedium, & cetera. Subfcribentur igitur Pi ver¬
ba; At in Parapbrafi, inquit, f a vero fenfu femel de¬
flexeris, wil eff quod Lettorem tuam fidem fequentem dedu¬
cere valeatlad femitam, ulla regula ad quam iterum atque
inerum [pethans [ententiam judiciumque revocare poffit. Hæ
ille. An non fimpliciter negat cfe remedium? At hoc
negat fe feripfiffe, fed ait fe tantum negaffe prælenta¬
-neum ac paratum effe remedium. Quid autem hac ar¬
gumentatione fingi poteft infulfius? Si fallitur Enarra¬
tor, eft unde revocetur in viam. Qua regula? Scriptu¬
yee, quam licet attentius introfpicere. Si errat Para¬
phrafis, non eft remedium. Quamobrem? quia univer¬
fa Scriptura exftinéta eft. Imo Scriptura tota exftat in¬
tegra & illibata. Sed non cft paratum remedium. Imo
paratiflimum , coque notavi fingula capita, & in mar¬
gine fingulorum locorum initia, quo promptum fit
Lectori Paraphrafim conferre cum contextu. Hæccum |
eo ipo loco dicantur a me quem arrodit, tamen difli- |
mulat, & fuas nobis occinit morofas querimonias.
fn Interpretes» inguit, profitentur fe Scriptura minifiros,|
2,0
dorus, quid Arnobius, nelcio; ego me frequenter &
aperte profiteor miniftrum, collegam nufquam. Sic,
opinor, ratiocinari folitus cft Ariftoteles.
{mo Pixs non intelligit quid loquatur, dixicam atro¬
le citer propoluiffe, frigide concludere. An igitur fum,
ie mei oblitus, fi aliter recito illius verba ex propofitio-'
ne, aliter ex epilogis?
Si volebat videri modeftus ne me offenderet , cur
ee eft procacior in proponendo, quam in argumentando.
Nec ego fuperbus, fed ipfe fucatus. Ea de re cum
morem obtinet.
a Quid hic agit, nif omnes, qui cupiunt Ecclefiam
ab reftitui in meliorem ftatum, efle heereticos ?
Eja quid habes? Abjuro omnia Lutheri dogmata?
Ci 4 Nondum omnia novi. Cur autem abjurem quibus nun¬
i uam dedi nomen? Abjurent alii. ;
i Putavi Latherum peftilentiarum antidotum. Ubi hoc
2; legit? Dico ab aliis puratum, non ipfe judico. Certe
filentii crimen mihi tum erat cum omnibus Academiis
commune. En
Non excuſo Arimm, fed præproperam ejeCtionem
e f noto, cum res adhuc effet in ambiguo. Quod hîc dico
‘Ge Ario, Hieronymus predicat de Tertulliano, & tamen
illi non erant rumpenda ilia. An non & Chryfoftomum
ejecit invidia Clericorum? At Pius ftomachatur quafi
novum effet inter Clericos nafci invidiam.
efa Diu difputatum eft de Ario, priufquam condemnare¬
Sa tur. Er Hilarius diligenter excufat tarditatem feribendi
adverfus Artium. :
Rurfus Diatriba & Hyperafpiftæ nihil faciunt adverfus
"° Nonvidit Hyperafpiftas fed certe Lutetia videre potuit,
fi libuiſſec. Cur autem judicat que non vidit?
Elapfus cft Pius diftinétione, liberum arbitrium non
eft proprium dogma Lutheri, quafi cætera non fint illi
fere cum Auffo & Waclevo communia. Tam vanum eft
autem illud dogma, ut minimo minus idem afferat Au¬
guffinis, Vir cum primis orthodoxus. Explodebatur a
_Philofophis, at non ab omnibus, nec illi legerane Scri¬
pturas, que frequenter videntur tollere liberum arbi¬
trium. Quanquam ne nunc quidem fatis convenit, quid
fit liberum arbitrium : quod nos induximus, Philofophi
prorfus ignorarunt, nimirum ignari g
cooperantis. et
63.f4 Rurfus invitor a Pontificit
1. falfum. Sed nunc faltem invitor. Rogat cur
Quia mihi non vacat pel
nihil (cripfflem in Lutherum, no 3
tam bona merces mihi rependitur pro officio.
Calumniam homo
A omnium edidit articulos. Non ego carpo celebrém Aca¬
¡demiam „ſed Carpenſis ubique relpondit ſuo nomini. Ego
\exiftimo potius hoc cedere in laudem illius Academic,
quod judicium fuum noluerit precipitare.
Quid ait hic DialeGticus? Si fupervacaneum erat 63./%
Eraſmium poſt cenfuram Pontificis, pott fulmen Cx-*"*
faris, poft judicium Academiarum fcribere adverfus
Lutherum, reprehenditur Rex Anglorum aut Epilco¬
pus Rofferfis< Ideo mihi fupervacaneum erat , quia
nulla erat auctoritas. Quid hoc ad talem Regem & ta¬
lem Epifcopum?
Multos video cuneos & phalanges, qui fuum agant 63. fa.
B \negotium, qui fincero peétore queerant Chrifii gloriam, i
aliquot fortaffe novi, fed hi muffant, turmas & acies,
quas jactat Pius, nondum video.
Non fum auctor ceflandi, fed quid in primis faétum 6+: f%.
oportuit admoneo. Sed qui vociferentur in Lurherum '*
plurimos video, qui mutent vitam in melius nemi¬
pem video, contra quofdam in deterius ire confpi¬
\cimus,
Rurfus elabitur diftin&ionc. Atqui cum objiceres, + /#.
quod non feripfifem in Luthernm, non diftinguebas *”
mentum poftea repertum eft, quod alia rima non effet
elabendi. Et tamen objicit mihi vanitatem, quod dixe¬
Non patitur me ullo modo conferri cum Ariffote- 64: fi
le, quafi me illi æquipararim eruditione. Sed Arifote-""°
les, inquit, neceſſario diffenfit a fupersoribus , ut Philofo¬
phia veritatem affereret. Verum, ſed interdum etiam ca¬
lumniofe. Sed age, fi illi hoc licuit Philofophie gratia,
mihi non idem licet ad repurgandam Theologiam ?
Quis autem eft Theologorum, qui non alicubi diffen¬
tiat a fuperioribus?
nus difputat adyerfas Pelaginm? Fruftra igitur cum illo "+?
pugnat. Verum in duobus libellis ad Zalerium Abba¬
tem evidenter definit jam admodum fenex, nomine
quidem afferens liberum arbitrium , fed talibus argu¬
mentis exaggerans gratiam, ut libero hominis arbitrio
D vix ullum relinquat locum.
Ipfe qui fuppreffit ad Pinm litteras, fallus eft fhis ad 6.
me litteris fe id confulro fecifle, ne ex eo feripto arri- dh
peret novam ftomachandi anfam.
Hactenus ad {cholia, fed carptim ; nunc fupereft
ut præftet ea que toties ingeflit in os, toties promifit
fefe redditurum fole clariora. Sed dum hoc apparat ,
prolixa utitur præfatione , cujus aliquot articulis car¬
ptim refpondebo.
Quod diflerit multa fortuito in rebus humanis ac- ge. fa.
cidere, multaque fecus evenire quam erat deftinatum , 2: æ
quod ad me quidem attinet, veriffimum effe fateor.
Nam mihi vifus fam fic in mea Refponfione rationem
E [habuifle dignitatis Alberti, atque etiam amicitiæ no¬
ftræ, ut nihil inefer quod illi movere ftomachum pof¬
| fet.. Idem admirati funt & alii quidam ernditi. Nec re¬
fert, quod ipſe vocat amicam & blandam admonitio¬
nem, hac erat argumenti ſumma ; uf perfuaderet me
totius hujus tumultus eflë occafionem , caufam, aucto¬
rem „ac principem. Quid impingi potelt odiofus? Ama¬
vi tum civilitatem hominis, quod cam Epiftolam dili¬
genter obvinétam ad me mific, qua uſque adco non
fum offenfus,ut de edendo cogitarim, nifi me quxdam
odiofius in me diéta deterruiffent, etfi in Lutheri do¬
| gmata machinis aliquanto validioribus impegiflet. Or¬
F |{us eram refpondere , jamque paginam unam atque al¬
teram expleveram , fed capta Roma, capto Pontifi¬
ce, nec certum fcire poteram ubi ageret. Albertus, nec
crat tutum cuiquam quicquam coïmmittere. Zutetis
non prius audivi illum cfe, quam audieram medita¬
ri editionem Bpiftola. Scripfi tum, ut dixi, non id
agens ne vulgaret Epiftolam, fed quedam amarulentius
in me diéta mitigaret, & in Lutheranadogmata validio¬
ribus relis uteretur. At parum civilis fui, qui nullum
exemplar ad illum mitterem, nec ille mifitad me li¬