OCR
vacaret multo plura docere. Quod ad hane quidem partem attinet , habco gratiam maximam , qualem ha- f4 i bituri fint Lutherani, nefcio. Illud demiror, quare fub finem libri recinis nobis toties fruftra cantatam cantilenam, ut polt Disrribam rurfus in Larherum itringam camum, & ftringam acriter , quod cum jam pridem elle fa&tum non poffis ignorare , non ſatis perlpicio quo confilio difimulandum putaris. Hwxc fi feripleras nondum conlpećtis voluminibus , quanto fatius erat hanc coronidem mutari, quod magis in rem erat exiftimationis utriufque: meæ, quod fine caufa tractor odiole: tux, quod vel tam piger videberis , ut tantum oper nolueris fumere , vel tam non ingenuus, ut quod eft omnibus notiffimum diflimularis. (Et interim, fi Deo placer, minitaris, ni id faciam , fore , ut hareat in me Lutheranifmi fufpicio , ut mihi plurima videantur convenire cum Luthero, ut probati viri me primum autorem tantorum malorum fuifle prædicent, atque vita defunétus hanc opinionem mecum efferam. Quid fi fecero? nihil horum erit ? Nihil, inquis. At jam pridem faétum eft quod hortaris. Jam fi verum eft quod tu tanto fludio probare conatuses , Lutherum ex meis hortis letalia legiffe femina, quomodo medebuntur huic malo mea quamlibet vehementia fcripta ? An quod faGum eft, fieri infectam poteft? Imo fufpicionem iftam potius confirmayero’ fi deftomacher in Lutherum. Dicar enim hoc officio priorem culpam penfaffe. Art ifto nomine fyllabam in Lutherum nec {cripfi nec feripfero. Mentiantur, fingant, comminifcantur ifti quecungue/G volent. Praterca vereor ne quis conftantiam in te defideret, qui cum initio faflus fis tede me femper honorifice & fenfifle & preedicaffe, tamen ingreflurus difputationem, hac in me congeris, quod detraham dignitati Sacerdotum & Pontificis, irrideam profeffionem Monachorum, aliaque permulta ante commemorata. Que fi non credis de me, quorfum attinebat in alienis calumniis confirmandis tantum opere fumere? Si credis, quî convenit ut de co femper honorifice & fenferis & prædicaris, de quo tam multa mala ſentis? Jam in illo complures candorem defiderabunt , quod iftam jnvidiofam cantilenam alieno tempore canis orbi. Ante annos o&o quidam improba lingua conabantur eam fù Lutheri negotio alienus : id cum effet falfiffimum, tamen calumnia poterat utcunque probabilis videri. Tum poterat videri pictas, fi me ad profitendum quid fentirem provocafles. Nunc pofteaquam notiuseft, quam expedit mihi, nihil inter nos convenire 5 pofteaquam tot libellis Japidatus fum , pofteaquam tam late patentis factionis odium in me concitavi, pofteaquam cum ipfo Luthe70 gladiatorio more confliétatus fum , quam non tempeftiva eft ifta tua vel expoftulatio vel adhortatio ii Expoftulas de his que mutari non poffunt. Adhortaris ad ea - quee jam peracta funt, quorum alteram eft fupervacaneum , alterum etiam abfurdum, utrumque alieni temoris. Proinde quemadmodum hic libellus editus nonnihil non probant quod impetat Erafimum > quibus & Hutteni expoftulatio mire atrifit , cum Luthero videri vellent infenfiffimi: ita vereor ne apud eos, qui funt integro fanoque judicio , nonnihil detrahat tuæ exiftimationi,quæ multorum animos occuparat , Albertum ef virum æquitate candoreque fingulari præditum. Videberis enim arte parum liberali caufam meam cum caufa Latheri commilcuifle, ac veluti linum lino contexuifle , ad quod ut videare meis litteris provocatus, multa coneris, cum ipfa res aliud loquatur. _Notabant & illud, quod propofitio tua multo fit atrocior, quam argumen tatio, ut hæc æquis judicibus non videare {cripfiffe, fed hoftibus tantum. Illud certe nullus excufabit, quod alicno tempore edideris, quod ea non mutaris , ‘que res ipla monebat immutanda , quod difmularis pot Diatribam editos duos Hyperafpiftas. Fortaffe dices me nune idem committere quod in te reprehendo, gui moneam non fuilfe yulgandum librum, qui jam excufus proftat. Monuiflem in tempore f re{ciffeny ubi locorum ageres, & mox ubi audivi te in Galliisagere, feripfi fuper hac re litteras,, quas demiror tibi non cfe redditas. Non minus enim confulebant tui nominis honori quam meo. Verum hæc quoniam revocari non poffunt, boni confulamus oportet. Hud non fatis intelligo, quod petis a me tibi dari veniam, fiquid intemperantius, concitatius, afperiulve videaris inme dixiffe, mone{que ne quid tale fufpicer in me dictum, fed omnia referam in Martinum , in cujus mentionem nemo poteft incidere, qui modo fit Chriftianæ Religionis ftudiofus , quin excandefcat & frena modeitice relaxet, quod adverfus tam impium, ut ais, & tam mordacem Hæreticum verba temperare, contra omnem modeftiam , non folum contra pietatem elle videatur. Ignofces, Alberte clariflime, ftupori meo, quod genus zeli hoc eft, fic irafci Hæretico , ut in hominem orthodoxum deftomacheris ? Iftud phreneticorum eft, dum irafcuntur inimico, ferire amicum. Quanquam folent ægroti quoque in fummo cruciatu chariffimos etiam malediétis aut pagnis impetere.Si quid tale eft, doleo me tibi tam fuifle propinquum. Sed ego fortaffe non affequor fenfum tuum, & aliud quiddam iftis verbis exprimere voluifti. Non enim illud, opinor metuis; ne guicquid in Lutherum dicitur ,exiftimem ad me pertinere. Si tam bene volebas mihi quam prædicas, humanius erat mea in commodum interpretari fenfum , potius quam bene diéta huc detorquere , ut viderentur Lutheranis congruere, ut fileam,quod multa odiofa commemoras, qué in feriptis meis nufquam reperias. Er fi tam male yolebas Luthero, quam videri vis, utinam iftam acrimoniam in argumentando potius quam in procemiis declarafles. Ibi cominus res agitur, ibi fpectator ex{pectat, uter ftet aut cadat. Athic frequenter tam diluta eft tua oratio, ut non tam evincere quod propofucras , quam precario impetrare velle videaris. Relege difputationem tuam , fed utalienam , & comperies fic habere. Expedit aut non laceffere Lutherum , aut validiffimis argumentis rem agere. Veram hoc nunc fero monco. In fumma, utinam aut in alio quopiam argumento declaraffes nobis , quantum ingenio valeres , aut certe quod tractare vifum eft , aliter traétaffes. Poftremo polliceorque me, licet cæteris omnibus inferiorem, benevolentia ffudioque propenfæ voluntatis nufquam tibi ceflurum. Sed mihi viciflim ignofcas oportet, vix humaniffime , quod ipfe dum atroces calumnias a me depello, queedam fortaffe liberius dixiffe videbor quam pro tua dignitate. Utinam fuiffet hoc concertationis genus , in quo licuiffet fimul & tuæ dignitatis & mex falutis rationem habere. Quin & illud boni confulas oro, quod expolitiffimo libro , rudi planeque Batava Epiftola refpondeo. Si obticuiffem , verebar ne quis interpretaretur id tui contemptu factum , & ad hanc operam vix dati funt fex dies , quorum tamen magna pars in alias occupationes erat diftrahenda. Extemporarium eft quicquid vides. Et fi maxime fuppetiflet otium, non ſum adeo mee mediocritatis ignarus,ut vel eruditione,vel eloquentia velim cum tali viro certare,quales ego femper venerari foleo potius quam zemulari. Bene vale. Datum Bafilee Idibus Februarii, Anno M. D, XX. )