OCR Output

113

PAUN IIIA

mini fucceflit ut vellem. Imo Latomus nobis propemo¬
dum liberum relinquit, malimus ne credere a Chriſto
waditam, ane Seriptutis irrefutabilibus defumptam, an
generali Eccleſiæ decreto inftitutam, & ru a me poftu¬
Jas ur pronunciem a Chrifo traditam. Finge pronunciaf¬
fe, quis credat, nifi doceam? Er tutius exiftimo filcre,,
quam frivolis argutationibus hoc. aggredi. Qui filetvi-|
deri poteft valuifle: fi voluiffet. Qui conatur afferere,)
nec efficit quod conatu, magis diffuadet quod perfua¬
dere nititur, quam 1s qui palam repugnat. Et videsquo
feculo, in q regione libellus ille mihi fit editus. Ac
pro illo, qualis qualis eft, viri orthodoxi gratiasegerunt.
Non erat, inquis, ia dubio relinguendum quod ab Hareri¬
cis pertinaciffime impugnatur quafi femper impium fit,
quod tuentur Hæretici. At quo magis impugnabatur ,
tanto juftior erat caufa detraétandi muneris. Oriofum ,
forem, doétum, infignem Theologum ea res poftula¬
bat. Ego confeffionis caufam reddidiffem deteriorem.
Poftremo qua fronte jubes me aliis perfuadere, quod
mihi nondum fatis perfuafum eft, & exfpeéto qui per¬
{uadeat. An affentiri videtur Hzereticis qui. doceri cupit
hanc confeffionem fuiffe traditam ab ipfo Domino,cum
alioqui fateatur religioſe ſervandam? Quæ Synodus teli
pronunciavit ? Inclitus Axglie Rex, qui felicius traéta¬
vit iftud argumentum quam tu tractare videris, nihil
aliud pronunciat quam effe probabile fuiflea Chriffo tra¬
ditam. Quod fi Lutherazos Horeticorum nomine def¬
gnas, feis quam illis non, affentiar. Nam horum pleri¬
que faciunt cuivis fimpliciter liberum, utrum confiteri
velit an non, & quis cui confiteri velit. Complures de¬
teftantur etiam ut rem impiam. Quod fi Hæretici ſunt,
qui nonnihil dubitant quo modo fit induéta conteffio ,
res erit tibi cum Anglie Rege, cujus eruditam pietatem
tu merito prædicas: cum Latomo, ne quid alios com¬
memorem. Nec fatis intelligo quid hæc tua verba fi¬
bi velint, Quinimo excepta ut a Chrifto infituta. Si utfo¬
nat fimilitudinem , idem loqueris quod ego. Sic enim
haber initium libelli mei: Az 4 majoribus induta, pasla¬
tim robur collegerit y ut tanta fit hujus anttoritas, quafi fue¬
rit inftituta aChrifto. Sin wt fonat caufam, aliis argumen¬
tis hoc tibi confirmandum erat. Addis, quamvis dicas
negari non poffe, quin tutior ſit qui bene confelus fuerit. Nec
hoc fimpliciter dico» fed ex conceflione. Sic habent
verba mer: Quantrumvis enim multis ac magnis argumen¬
vis pars altera contendat, hanc confeffionem nom fuiſſe inffitu-)
tam ab ipſo Domino Jelu, zec pormife tantnm ontus a puro)
homine imponi bominibus illud certe negari non poteft, &c.
Ttaque libellum illum legi cupiebam a duobus hominum}
generibus, quorum alteri firmam habent perfuafionem
de confeflione non tollenda, alteri dubitant num poflit
aut expediat per Ecclefiæ proceres aliquid innovari cir¬
ca confeffionem, quam tu facramentum vocas, cum
juxta multorum opinionem potius res fit facramentalis ,
ut interim faltem melius utantur confeffione , nec præ¬
cipitent fententiam , donec de hoc pronunerarit Eccle¬
fia. Tertium hominum genus ab ejus libri lectione fb
movi, videlicet eorum , qui confeflionem aut foperva- |
caneam efle contendunt, aut impiam. Iitos pervicaces,
ad alios Doétores relego mihi tum nec otium fuppete¬
bat nec copie fufficientes ad confligendum cum illis.
Omitto jam hic rationes ac teſtimonia tua, quibus me
docere conaris, omnino credendum hanc confeffionem
2 Domino traditam, de quibus interim nihil aliud pro¬
nunciabo, quam dolere me non elle firmiora, au
ob eos, qui pertinaciter totam dafnnant confeflionem.
Addis vero praclaram fententiam, damnans quod com¬
moda contulerim cum incommodis. Nam eifi omnino,
inquis, #obis incommoda viderentur , tamen quia sta Li
hatuta, pura mente fervanda © conftanti aig us
efent. Obfecro te ut me viciffitt patienter audias. In
uem uum oftendo incommoda, nom ex te, ul dix’,
fed ex hominum vitits orientia, nonne a Vitentur, &|
interim firmiora fint, que ſunt inftituta ? Si ferenda funt
hæc incommoda , cun quotidie clamatur in eos qui male
fervant matrimonium , qui indigne sc ad menfam
Domini, qui male gerunt magiftratum? Neque enim

|

uſu vitandum. fit. Hoe nimirum eft ftabilire confeflio¬
nem, non labefactare. He vides , opinor , tibi non
minus extra caufam diéta, quam eleganter:

His ita peroratis, fubtexis claufulam. Quoniam, in=
quis. zimium profeso jadicienofiroarrogamus cum de omni
(re aque audomus judicare, quid utile quid inutile: quid ho~
nefium quid feous: quid rettum, quid depravatum: quid
divinam, quid humanum: & hoc tam in rebus difinitis y
quam in his qua adhuc fub judice uerfantur: cam saxamus
mores, leges, confuctudines, ritus, ceremonias jam din vece=
pras: que cum tu fapiffime facias, ur monumentatna teſtan¬
tur, ton ab re multi te accufant arrogantia, O rerum no¬
varum fludioſim fuiſſe dicem. Cum ais, multi dicunt, in=
genue fateris te ifta ex alieno fenfu loqui, non tuo. Alio¬
qui quid probæ mentis habent ifta verba? Side Lutheranis
aut nefcio quibus Zali: ſentis, ad menihil pertinent. Sin
de me loqueris, num tibi videor æque de omni rejudi¬
care, qui hoc ipfo libello fufpendi meam fententiam, &
aliis judicium defero, imo qui nufquam non defero Ec¬
clefiæ judicio. Zz rebusy inguis, défritis, quafi hoc jam
docueris ee definitum. Profer ubi quicquam improba¬
vero pro depravato quodieffet reétum, ubi pra humano
c rejecero quod erat divinum, ubi taxavero mores pios,
¡leges , &c. quod ais fæpifime me facere, cum nullum
| proferas locum. Opinor tibi pro oraculo effe Stanice Ca¬
italogum. Atqui, quibus fama duntaxat notus es, multo
[{olidiorem , zquiorem, ac nervofiorem difputationem
exfpe@abant. Nihil cnim adhuc adfers, nifi quae ab
indoćtis Preudomonachis & levibus Theologis folentin
compotationibus jaétari, quos non pudet interdum edere
mendacia majora montibus, eoque folum hoc agunt, ut
lucubrationes meas aboleant, ne deprehendatur ipforum
infignis vanitas. At vero quid exfpeCtari poterat, nifi ve¬
rum, excuffum, & æquum?

Pott hee ingrederis aliud argumentum, quo de cum
plus {atis refponderim practer alios Petro Surort, tamen
quafi vacuam & intaétam omnino materiam tractas. Cau¬
{aberis eum librum ad te non efle perlatum. Atqui Lute¬
tie, ubi multa Scripturarum teftimonia opufculo tuoad¬
jecifti, non dubito quin videris. Quid igitur faciam Re¬
petam ibi diéta? Quid moleftius? Obucefcam ? Applau¬
dent vi€tori, qui mea non legerunt. Servabo medium.
Notabo paucis queedam. Aisa multisdamnati , quod Sa¬
cras Litteras Paraphrafi dilucidius & elegantius explana¬
verim, gue vix admittant Commentarios, tantum abeft
ut Paraphrafim. Hic, opinor, tua prudentia novit Scri¬
pturam Sacram potiflimum cfle in myftico fenfu potius
quam in verbis, quæ probabile eft ab Efära partim im¬
mutata: proximo loco fitam effe in his Linguis, quibus
traditæ funt a primis auctoribus. In his a me nihil eft
mutatum. Tertio loco fant tranflationes in aliam Lin¬
\guam. Eas fuiffe diverfas, tum apud Syros, tum apud
Græcos & Latinos, conftat ex veterum Theologorum
monumentis, eamque varietatem D. Augufinus adeo non
damnat, ut exiftimet plurimum conducere ad Scriptu¬
rarum intelligentiam. Itaque cum novum Teftamentum
fit verfum eo ſermone Latino, qui tum temporis erat
promifcuo vulgo communis, nune contra Lingua Lati¬
na non eft nifi apud litteratos, quid erat piaculi, firebus
in diverfam mutatis Latinius vertiffem novum Tefta¬
mentura? Certe aufus elt hoc Hieronymus in vetere Fe¬
ftamento,& laudem promeruit. Nunc a me non eft mu¬
tata vulgata Tranflatio , fed id verfum eft, quod habetur
in Græcorum voluminibus, præfertim iis quibus ufi funt
Veteres, Chryfofomus, Baſilius, Gregorins Nazianzenus, &
horum fimiles. Dices, expedit ut Ecclefia univerfa con¬
fentiat in le@ione. Bum con(énfum vides a menon turbari.
Habet Ecclefia fuam verfionem, tantum hoc ago jut quam
haber habeat emendatiorem& rectius intelligat. Eft autem
“duplex interpretandi genus,alterum qua transfunditu Li»
iber a Lingua in Linguam: alterum quodadhibitum ex¬
planat Scripturæ fenfum. Si Commentarios & omnes Ex¬
planationes fubmovendas cenfes, patiar & Paraphrales

meas fabmoveri. Sin recipis, Paraphrafis nihil aliud eft
quam commentarii genus, commodius Lettori vel oc¬
cupato vel faſtidioſo. Er fi damnabis Bafilinm, Nazian¬
Tom, IX. Aaaa 7 Ree

B

|

E

F