maia „cum aliogui ne mufea quidem fuerit ul
ra itrepitum. Nunc cum contemptis Linguis, totaque /
lectionis cura negleéta , ne Codicum quidem deferi- |
bendorum habita ratione, tam multa confuſa corrupta¬
que fint in facris Codicibus, ifti nihil aliud occinunt |
nobis, quam au&oritatem Ecclefiæ, & Spiritum SP
étum Scripturarum auétorem. At ibi vigilandum erat, |
cum impune depravarentur omnia, ipiis de inftanti-}
bus & relationibus difputantibus. Ibi curandum erat, }
ne quod Spiritu Sanéto proditum effet, temeritate |
feribarum vitiaretur , nunc intempeftive obitrepunt |
lis, qui Scripturam priftine finceritati conantur refti¬
tucre.
Et Matth. xxvnu. fie inguit: Ceterum hac verba
appreciaverunt , 700 apud Hieronymum eſſe y nec apud
Hieremiam, zec apud Zachariam, fèd addita fub per¬
fona Evangelifle. Hac in medium profero, judicium Le¬
étori relinguens, Caterina etiamli fuiffet in nomine duntaxat
memorie lapfus, non opinor quemquam adeo morofum efe
oportere , ut ob cam caufam totins Scriptura Sacre laba¬
Secret auétoritas. Hæc ille. E: Marci Cap. I. Dein¬
de, inquit, cum ab Hebraeis non anxie decerperent, {cili¬
cet Evangelitæ, quod fcriptum efet, fed quod memo¬
ria fuggerebat deferiberent >, verbis nonnunguam diffident.
Here ille.
funt mea, fed referuntur ill
ad hoc quod hîc agitur pertinent. Quæ fequuntur non)
tribuunt errorem Evangeliftis , fed per fictionem, fy
lapfus eftt memoria in nomine duntaxat Prophete, figni-|
~ fico hoc efle candoris Chriftiani,, non ideo rejicere to¬
tam Scripturam, cum conftet Apottolos & ignoraffe
qudam, & erraffe in nonnullis, etiam quæ ad fidem
pertinent, fi credimus Angufiino, necideo non eft fa¬
crofancta illorum auGtoritas. Nec hoc ipfum affevero,
fed dico, opinor, quin & ante præfatus ſum me non
eredere tale quippiam in Evangeliftis accidife. Verba
mea fic habent: Mibi vero proximuns videtur , apud Gra¬
cos errore fcriptorume matatum nomen » aigue inde deceptum
Interpretem Latinum nobis tradidife
dem arbitror nihil effe hujufmodi in Evangeliftis. Et
polt omnium opiniones, addo novam, qua poffit excu¬
lari Evangeliſta. Qui pofita fi&tione talis erroris nihilo
minus credit, multo magis credit fublata f@tione. Et
qui non credit quod fuadendi gr: tia fingit, multum ab¬
eft a contentione, quam ifti fingunt.
Ēt in Apologia ad Leum Marci 1. Tantum
hoc male habet hominem, quod wm ambiguo reliquerim, an
lapfu memorie nomen pro nomine pofusrit Evangelifia. Ea
verba mutavi in poſteriori Editione 5 monitus ab eximio
Theologo Martino Dorpio, © muti, non quod impie
ditam arbitrarer > fed quod malucrim amoliri occafi
offendicyli.
Nec aliud loquor refpondens Leo;
non contendo ,
neque vero fateor hoc arbitra¬
ri me, quod lapfi fint in nomine Evangelifæ, ne quis
hoe cavilletur, fed quod fi quid tale ineffet , non opor¬
tere toti Scripture diffidere ; hanc opinionem nego
mihi videri impiam , ctiamfi falfa fit. fit ibidem addo
me non credere quod quidam {ufpicati funt, quodque
ut anceps refert Hieronymus. Verba mea fic habent:
Et tamen magis faveo fententia illoram, qui memorie la¬
plum prorfus adimunt Apoftolis Evangelsflis , quam
qu alicui tribunat, prafertim in feriptis. Quod di¬
étum eft de errore nominis 5
ordine rerum geftarum,
Hieronymus. Certe in verbi
ftat illos & a Septuaginta n
difcrepare,
Nunc illud vide, uter magnificentius de SacrisLit¬
teris fentit; qui non detrahit illis fententiæ fidem, etiam
ficubi non conftet ordo yerborum aut rerum, aut ti¬
tulus autoris, quod tamen arbitror non cile; an is,
qui fi vel unius voculæ lapfum deprehenderit, ftatim
diffidat univerfe Scripture.
Sunt quædam in L
ad falutem neceffaria
idem. dici porett dell
de quo ambigue loquitur
s & verborum ordine con¬
onnunquam & ab Hebreis
itteris Apoftolicis quee non fant
> veluti cum Paulus jubet fibi re-|
1072
mus hic
quod non eft, illum cfe lapfum memoria, credere ye¬
ftem Troade reliétam , quam alibi reliquerit, an proti¬
nus erit rejicienda totius Scriptures auctoritas, an po¬
tius dicendum , in vefte non periclitari fidem Chri¬
ftianam? i
Nee ftatim hic error eft adfcribendus Spiritui San¬
éto , fi quis chet, fed human nature, cujus vires &
actiones fic temperabat divinus Spiritus , ut thefu¬
rum haberent in vafis fictilibus. Et quod alicubi verbis
ac fententiis & ordine diflident Evangeliftæ, fortafis
hoc ipfum artificio Spiritus fit ad firmitatem noftra fi¬
dei. Denique morofiras hie recidit in auGoritatem
voculam aut deefe aut fupereffe, aut aliud nomen pro
alio pofitum effe. À ; ome
Meam egi caufam, & quid ante fenferim {criptisedi¬
tis explicui. De Afveronymo jam dixi, qui duas fenten¬
tias fic proponit, ut neutram appellet impiam. Atdi¬
vus dugulfinus in libris de confenfa Evangeliftarum quoties
tribuit illis oblivionem quamdam & reminifcentiam;
quoties diftinguit ordinem recordationis & ordinem re¬
rum geftarum ; quoties dicit Evangelifte poll yenifle
lin mentem 3 quod multo ante fucrat geltum, ac tum
nu fuccurrifle memorice. Ncc putat in Evangelittiseffe
reprehendendum, quod rem camdem aliis verbis alii
geliſtam Joannes Baptifta negat fe dignum qui geſter
[calceamenta Ffu; apud alium negat fe dignum qui
ffolyat corrigiam calceamentorum illius. Hoc negat Au¬
gufinus referre, cum uterque fuo more declaret fam¬
mam excellentiam Chrifi. Huic fimile et: Matthaus
ita refert vocem Patis, quafi non ad Chriflum, fed ad
Judeos fata fit: Hic ef Filius meus dilettus, in quomi¬
bi complacui: Marcus, quaf facta fit ad Filium: Ta es
Filius mens diletus, in te mihi complacitum efl. Nepat
Auguſtinus in hujufmodi locis oportere fufpicionem elfe
mendacii, cum fenfus codem tendat. Idem hujus ope¬
ris libro tertio cap. feptimo, traétans quæſtionem de
at ex Zieremia, cumapud
hunc tale nihil fit, fed apnd Zachariam, pronunciat
fibi videri veram ac germanam effe leétionem , qua
jhabet Alieremi« nomen, nec veretur hoc humanolapfai
bribucre. IpGus verba fubferibam > commemoratis illo¬
yum fententiis, qui fic clabebantur ex hac quæltione,
ur alii dicerent in quibufdam Codicibus haberi fcriptum
Zachariam pro Hieremia > in aliis tantum haberi Pro¬
Pheta,non Exprefo nomine; fubjicit hæc : Sed utatur iſta
defenfione cui placet 3 mibi autem cur non placeat hac can
Sa eft y quia e plures Codices babent Hieremiæ nomen
& qui diligentius in Gracis Exe
mplaribus Evangelium con¬
quiorsbus Gracis ita fe perbibent in¬
\ veniſſe. > nulla fuit caufa cur adderetur hoc nomen, nt men¬
\dofitas fieret. Cur autem de nonnullis Codicibus tolleretur ,
fuit utique cauſa, ut hoc andas imperitia faceret cum tur¬
baretur queflione , quod hoc tefimoninm apud Fieremiam
non inveniretur. Quid ergo intellicendum ef, niſi hoc atum
eſſe ſecretiore confilio providentia Dei, qua mentes Evange¬
Liftarum ſunt gubernate. Porerar enim ficri ut animo Mat¬
thei Evangelium conferibentis pro Zacharia Hieremias
occurrerit y ut fieri folet, quod tamen fine ulla dubitatione
emendaret » faltem ab aliis admonitus, qui ipo adhac in
carne vivente hoc legere potuerant, nifi cogitaret recordationi
to regebatur, non frufira occurrife
ropheta, nifi quia ita Dominus hoc °
eetera que fequuntur ibi in confi¬
Haec feripfit Augultinus, nec cor¬
bus. Idem in que {tionibus in AZar¬
thaum fic loquitur de Evangeliftis: Noz enim omnino
fecundum rerum gefarum ordinem, fed fecundum fue quif¬
que recordationis facultatem, narrationem quar exorfus ef
ordinavit. His confentanea tractat de confenfu Evange¬
Liffaram cap. x1tr. putatque hanc in Evangeliftis & in
verbis & in ordine varietatem proficere, tum ad exer=
cendum piorum intelle@um, tum ad im pios tradendos
in reprobum fenfum. Hæc vir tam plus, tam doétus
differit, non ut clever auctoritatem Evangeliftarum,
aliud pro alio nomen P;
ſcribi conſtituit , & c
milem fententiam.
rexit in Retraftationi